- Η καθιερωμένη χρονολόγηση της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας τοποθετεί την κατασκευή της γύρω στο 2.580 π.Χ., δηλαδή περίπου πριν από 4.600 χρόνια.
- Ο Ιταλός μηχανικός Αλμπέρτο Ντονίνι, από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, προτείνει ότι η πυραμίδα μπορεί να είναι μεταξύ 20.000 και 40.000 ετών, βασιζόμενος σε πρότυπα διάβρωσης στη βάση του μνημείου.
- Η νέα αυτή θεωρία είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη καθώς αμφισβητεί το καθιερωμένο αρχαιολογικό χρονολόγιο.
Για περισσότερο από έναν αιώνα, οι αιγυπτιολόγοι θεωρούν ότι η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας κατασκευάστηκε γύρω στο 2.580 π.Χ., δηλαδή πριν από περίπου 4.600 χρόνια. Ωστόσο, μια νέα και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη μελέτη προτείνει ότι το εμβληματικό μνημείο μπορεί να είναι δεκάδες χιλιάδες χρόνια παλαιότερο.
Ο Ιταλός μηχανικός Αλμπέρτο Ντονίνι, από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, υποστηρίζει ότι τα πρότυπα διάβρωσης στη βάση της πυραμίδας υποδεικνύουν πιθανή ανέγερση μεταξύ 20.000 και 40.000 ετών πριν, πολύ νωρίτερα από το καθιερωμένο χρονολόγιο.
Η μέθοδός του, γνωστή ως Relative Erosion Method (REM), εκτιμά την ηλικία του μνημείου συγκρίνοντας τον βαθμό φθοράς λίθων που εκτέθηκαν από την εποχή της κατασκευής με εκείνων των οποίων ο χρόνος έκθεσης είναι γνωστός. Μετρώντας τη διαφορά στη διάβρωση, ο Ντονίνι υπολόγισε ότι οι παλαιότερες πέτρες ενδέχεται να έχουν εκτεθεί για δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Αποτελέσματα και αντιδράσεις
Η μελέτη, που δεν έχει ακόμη υποβληθεί σε αξιολόγηση από άλλους επιστήμονες, εξέτασε δώδεκα σημεία γύρω από τη βάση της πυραμίδας. Ορισμένες μετρήσεις έδειξαν διάβρωση ηλικίας δεκάδων χιλιάδων ετών, με τον μέσο όρο να κυμαίνεται γύρω στα 25.000 χρόνια.
Ο Ντονίνι προτείνει ότι ο Φαραώ Χέοψ μπορεί να μην ήταν ο αρχικός κατασκευαστής, αλλά ο ανακαινιστής του μνημείου, κάτι που θα ανέτρεπε τις καθιερωμένες αντιλήψεις για την προέλευσή του. Αν οι ημερομηνίες που προτείνει αποδειχθούν ακριβείς, η Μεγάλη Πυραμίδα θα μπορούσε να προϋπάρχει όχι μόνο της βασιλείας του Χέοπα, αλλά και κάθε γνωστού ανεπτυγμένου πολιτισμού, επαναπροσδιορίζοντας την κατανόησή μας για την ανθρώπινη ιστορία.
Η μεθοδολογία της έρευνας
Η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας, η μεγαλύτερη του οροπεδίου, αποδίδεται παραδοσιακά στον Φαραώ Χέοπα της Δ΄ Δυναστείας. Βρίσκεται δίπλα στις πυραμίδες του Χεφρήνου και του Μυκερίνου, καθώς και στη Μεγάλη Σφίγγα, μνημεία που εξακολουθούν να προκαλούν δέος για την ακρίβεια και την τεχνική τους.
Στη μελέτη, ο Ντονίνι μέτρησε τη διάβρωση σε δώδεκα διαφορετικά σημεία της βάσης. Σε κάθε σημείο, συνέκρινε επιφάνειες ασβεστόλιθου που εκτέθηκαν από την εποχή της κατασκευής με γειτονικές επιφάνειες που αποκαλύφθηκαν πριν από περίπου 675 χρόνια, όταν αφαιρέθηκαν οι εξωτερικοί λίθοι επένδυσης.
Μετρώντας τον όγκο του διαβρωμένου υλικού, υπολόγισε την αναλογία φθοράς και εκτίμησε το διάστημα έκθεσης των παλαιότερων λίθων. Τα αποτελέσματα κυμάνθηκαν από 5.700 έως και πάνω από 54.000 χρόνια, με πιθανότητα 68% ότι η κατασκευή έγινε μεταξύ 11.000 και 39.000 ετών πριν, και μέσο όρο περίπου 24.900 χρόνια.
Αμφισβήτηση της καθιερωμένης χρονολόγησης
Ο Ντονίνι διευκρινίζει ότι η μέθοδος REM δεν παρέχει ακριβή ημερομηνία, αλλά ένα εύρος ηλικίας με αντίστοιχη πιθανότητα. Όπως σημειώνει, «τα αποτελέσματα δείχνουν χαμηλή πιθανότητα για την επίσημη αρχαιολογική χρονολόγηση του 2.560 π.Χ.».
Η έρευνα αμφισβητεί μακροχρόνιες παραδοχές για την αρχαία Αίγυπτο και έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην επιστημονική κοινότητα. Ορισμένοι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι οι αποδείξεις για την κατασκευή της πυραμίδας βασίζονται κυρίως σε επιγραφές μεταγενέστερης περιόδου, οι οποίες ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζουν την πραγματική εποχή ανέγερσης.
Μια νέα προσέγγιση στη χρονολόγηση
Η προσέγγιση του Ντονίνι διαφοροποιείται από τις καθιερωμένες μεθόδους που στηρίζονται σε ιστορικές πηγές ή ραδιοχρονολόγηση οργανικών υλικών. Εστιάζοντας στη φυσική φθορά του ίδιου του λίθου, η μέθοδος REM προσφέρει μια ανεξάρτητη, φυσικογεωλογική θεώρηση της ηλικίας του μνημείου.
Ο ερευνητής αναγνωρίζει ότι παράγοντες όπως οι κλιματικές μεταβολές, η όξινη βροχή, η ανθρώπινη δραστηριότητα και η μερική κάλυψη από άμμο εισάγουν αβεβαιότητες στους υπολογισμούς. Παρ’ όλα αυτά, υποστηρίζει ότι η συνέπεια των αποτελεσμάτων ενισχύει την άποψη πως η βάση της πυραμίδας έχει εκτεθεί επί δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Το κατά πόσο τα ευρήματα θα ανατρέψουν αιώνες αιγυπτιολογικής συναίνεσης μένει να αποδειχθεί. Ωστόσο, η μελέτη έχει ήδη αναζωπυρώσει ένα από τα πιο διαχρονικά μυστήρια της αρχαιολογίας.
Πηγή: Daily Mail
