Αντιμέτωποι με τον κίνδυνο του αμιάντου οι Παλαιστίνιοι στα συντρίμμια της Γάζας

Πέρα από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς, οι Παλαιστίνιοι έχουν να αντιμετωπίσουν και μια αόρατη απειλή που απλώνεται στα ερείπια της Λωρίδας της Γάζας: καρκινογόνες ίνες αμιάντου, των οποίων οι συνέπειες θα κάνουν δεκαετίες να φανούν.

O αμίαντος, μια ομάδα πυριτικών ορυκτών, χρησιμοποιούνταν κάποτε ευρέως ως μονωτικό υλικό, σήμερα όμως έχει απαγορευτεί στις περισσότερες χώρες του κόσμου.

Οι μικροσκοπικές κρυσταλλικές ίνες που απελευθερώνει ο αμίαντος μπορούν να προκαλέσουν τον σχηματισμό ουλώδους ιστού στους πνεύμονες και να οδηγήσουν τελικά σε μεσοθηλίωμα, μια επιθετική μορφή καρκίνου του πνεύμονα.

Τον Οκτώβριο του 2024, το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ (UNEP) προειδοποίησε ότι έως και 2,3 εκατομμύρια τόνοι μπάζων στη Γάζα μπορεί να περιέχουν αμίαντο.

Το επικίνδυνο υλικό προέρχεται κυρίως από τα «ελενίτ» που χρησιμοποιήθηκαν στις στέγες οκτώ υπαίθριων προσφυγικών καταυλισμών που δημιουργήθηκαν μετά τον αραβο-ισραηλινό πόλεμο του 1948-29, όταν μεγάλο μέρος του πληθυσμού εκτοπίστηκε.

«Τα ερείπια της Γάζας είναι ένα πολύ, πολύ τοξικό περιβάλλον» δήλωσε στο BBC ο καθηγητής Μπιλ Κούκσον, διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Μεσοθηλιώματος στο Λονδίνο.

«Ο κόσμος θα υποστεί όχι μόνο τις οξείες συνέπειες αλλά τις μακροπρόθεσμες συνέπειες, από τις οποίες μπορεί να υποφέρουν τα παιδιά για όλη τους τη ζωή» είπε.

«Το μεσοθηλίωμα είναι μια φρικτή, ανίατη ασθένεια, Το ανησυχητικό είναι πως δεν εξαρτάται από τη δόση,. Ακόμα και η εισπνοή μιας μικρής ποσότητας μπορεί να προκαλέσει μεσοθηλίωμα» προειδοποίησε ο Κούκσον.

«Είναι εξαιρετικά επώδυνο. Πάντα διαγιγνώσκεται όταν είναι πια αργά. Και είναι ανθεκτικό σε όλες τις θεραπείες».

Για τους 2,1 εκατομμύρια Παλαιστινίους που συνωστίζονται σε μια περιοχή τέσσερις φορές μικρότερη από το Λονδίνο, η αποφυγή της έκθεσης δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η απειλή του αμιάντου μοιάζει μακρινή σε σχέση με τη σκληρή καθημερινότητα.

«Δεν είναι κάτι που γίνεται αντιληπτό ως απειλή από τον πληθυσμό. Δεν έχουν καν να φάνε και φοβούνται περισσότερο μην σκοτωθούν από τις βόμβες» είπε η Κιάρα Λόντι της μη κυβερνητικής οργάνωσης Medical Aid for Palestinians.

Ένας άλλος κίνδυνος είναι η σκόνη πυριτικών υλικών που απελευθερώνεται από το τσιμέντο των ερειπίων, επισήμανε ο δρ Ράιαν Ρόι του Πανεπιστημίου Monash στην Αυστραλία, ειδικός στις αναπνευστικές παθήσεις.

Η σκόνη, είπε, αυξάνει τον κίνδυνο αναπνευστικών λοιμώξεων και επιδεινώνει χρόνιες παθήσεις όπως η χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια.

Σύμφωνα με εκτίμηση του UNEP, για την απομάκρυνση των 50 εκατομμυρίων τόνων ερειπίων από τη Γάζα θα απαιτηθούν έως 21 χρόνια και 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια.