Τέσσερις περιφέρειες της Ουκρανίας, υπό τον έλεγχο —πλήρη ή μερικό— των ένοπλων δυνάμεων της Ρωσίας, ολοκληρώνουν σήμερα την ψηφοφορία στο πλαίσιο των δημοψηφισμάτων για την προσάρτησή τους στη Ρωσική Ομοσπονδία, που καταδικάζουν το Κίεβο και η διεθνής κοινότητα. Ακολουθούν ορισμένα στοιχεία-κλειδιά γι’ αυτές.

Λουγκάνσκ και Ντονέτσκ

Οι δύο κατά πλειονότητα ρωσόφωνες περιφέρειες αποτελούν το Ντονμπάς, τη βιομηχανική λεκάνη της Ουκρανίας. Από το 2014 ως το 2022, μαινόταν ήδη σε αυτές η σύρραξη ανάμεσα στους αυτονομιστές που θεωρείται στη Δύση πως καθοδηγούνται από τη Μόσχα και τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.

Τον Φεβρουάριο του 2022, ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναγνώρισε την ανεξαρτησία τους και δικαιολόγησε την εισβολή του στρατού της χώρας του στην ουκρανική επικράτεια την 24η Φεβρουαρίου επικαλούμενος την ανάγκη να σωθεί ο ρωσόφωνος ουκρανικός πληθυσμός από την υποτιθέμενη γενοκτονία του που απεργαζόταν κατ’ αυτόν το Κίεβο.

Η περιφέρεια Λουγκάνσκ μετρούσε πριν από τον πόλεμο κάπου 2,1 εκατομμύρια κατοίκους. Οι τρεις πλευρές της γειτονεύουν με τη Ρωσία και, όπως παραδέχονται οι ουκρανικές αρχές, το 98% του εδάφους της τελεί υπό τον έλεγχο της Μόσχας.

Από τις τέσσερις περιφέρειες όπου διεξάγονται τα υποτιθέμενα δημοψηφίσματα, είναι αυτή όπου ο ρωσικός έλεγχος είναι πιο απόλυτος, με τίμημα όμως βαριές στρατιωτικές απώλειες.

Αφότου εξαπολύθηκε ουκρανική αντεπίθεση στις αρχές Σεπτεμβρίου απελευθερώθηκε μεγάλο μέρος της γειτονικής περιφέρειας του Χαρκόβου και ουκρανικά στρατεύματα ανέκτησαν επίσης κάποια εδάφη στη Λουγκάνσκ.

Η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας

Η γειτονική περιφέρεια Ντονέτσκ, όπου επίσης διεξάγεται ψηφοφορία, μετρούσε 4,1 εκατομμύρια κατοίκους προπολεμικά. Η συνώνυμη πρωτεύουσά της ήταν η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας.

Πριν από τη ρωσική εισβολή, περίπου η μισή βρισκόταν υπό τον έλεγχο των αυτονομιστών. Σήμερα, περί το 67% του εδάφους της ελέγχεται από τη Μόσχα και τους συμμάχους της, ιδίως το λιμάνι της Μαριούπολης, που υπέστη τεράστια καταστροφή στην πολιορκία των ρωσικών στρατευμάτων.

Οι φονικές μάχες συνεχίζονται. Σύμφωνα με το Κίεβο, οι ουκρανικές δυνάμεις σημείωσαν κάποιες προόδους αυτόν τον μήνα.

Ζαπορίζια

Στην περιοχή αυτή, η οποία βρέχεται από τη Μαύρη Θάλασσα βρίσκεται το μεγαλύτερο πυρηνικό ηλεκτροπαραγωγικό εργοστάσιο της χώρας —και της Ευρώπης— πάνω στον Δνείπερο ποταμό. Μετρούσε προπολεμικά 1,63 εκατ. κατοίκους.

Αναλογικά, από τις τέσσερις περιφέρειες όπου διεξάγονται δημοψηφίσματα, πρόκειται για αυτή όπου ο έλεγχος της Ρωσίας είναι μικρότερος (63%).

Η μεγαλύτερη πόλη της, που επίσης ονομάζεται Ζαπορίζια, ελέγχεται από τις ουκρανικές δυνάμεις, όμως το μεγαλύτερο λιμάνι της, η Μπερντιάνσκ, βρίσκεται στα χέρια των ρωσικών στρατευμάτων.

Το γιγαντιαίο πυρηνικό εργοστάσιο βρίσκεται επίσης υπό τον έλεγχο του ρωσικού στρατού από τον Μάρτιο. Έκτοτε οι αντιμαχόμενες πλευρές αλληλοκατηγορούνται για τους βομβαρδισμούς στην εγκατάσταση που μπορεί να προκαλέσουν μείζονα πυρηνική καταστροφή. Οι εκκλήσεις για την αποστρατιωτικοποίηση της εγκατάστασης έχουν πολλαπλασιαστεί, όμως χωρίς αποτέλεσμα ως αυτό το στάδιο.

Χερσώνα

Περί το 83% της περιφέρειας αυτής, της δυτικότερης που ελέγχεται από τη Μόσχα, συμπεριλαμβανομένης της ομώνυμης πρωτεύουσάς της, καταλήφθηκε από τις ρωσικές δυνάμεις τις πρώτες ημέρες του πολέμου.

Η περιφέρεια, εξαιρετικά σημαντική για την ουκρανική γεωργία, είναι στρατηγικής σημασίας για τη Μόσχα, καθώς γειτονεύει με τη χερσόνησο της Κριμαίας, που προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014.

Η κατάληψή της, όπως και του Ντονέτσκ και της Ζαπορίζιας, επιτρέπει να υπάρχει συνέχεια μεταξύ όλων των περιφερειών που έχει κυριεύσει στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας, και του καθεαυτό ρωσικού εδάφους.

Η Ουκρανία διεξάγει αντεπίθεση εκεί και τους τελευταίους μήνες κάνει λόγο για κάποιες επιτυχίες. Προκάλεσε ζημιές σε γέφυρες που ενώνουν τη μια όχθη του Δνείπερου με την άλλη γύρω από την πόλη της Χερσώνας για να κόψει τις γραμμές ανεφοδιασμού των ρωσικών δυνάμεων.

Εξάλλου έχουν πολλαπλασιαστεί οι επιθέσεις εναντίον ρώσων και φιλορώσων αξιωματούχων εκεί και αρκετοί εξ αυτών έχουν σκοτωθεί.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ