Ενεργειακή συμμαχία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ

«Η Ελλάδα εξέρχεται σταδιακά από την κρίση, μία κρίση που για επτά χρόνια μάς ταλαιπώρησε όλους και βεβαίως εξέρχεται και με τη συμπαράσταση όλων των χωρών εκείνων, που σε συνεργασία με την Ελλάδα προσβλέπουν στη σταθερότητα και στην ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχής, καθώς και σε κοινά βήματα προόδου», επισήμανε ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, στις δηλώσεις του μετά την ολοκλήρωση της 3ης τριμερούς συνόδου κορυφής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, στη Θεσσαλονίκη.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε «σχήμα στρατηγικής συνεργασίας» την τριμερή σύνοδο και ανέφερε πως οι εργασίες της, όπως και του ανώτατου συμβουλίου συνεργασίας Ελλάδας-Ισραήλ, επικεντρώθηκαν στην οικονομία και ειδικότερα στη στήριξη της επιστημονικής έρευνας, της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας.

Αποφασίστηκε να προωθηθούν κοινές πρωτοβουλίες με ανάπτυξη τεχνολογικών πάρκων, στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων, προώθηση προγραμμάτων υποτροφιών, μεταφοράς τεχνογνωσίας, ενίσχυση ερευνητικών και επιχειρηματικών δικτύων και παροχής στήριξης σε νέους επιχειρηματίες.

Επίσης, συζητήθηκε η ένταξη στην τριμερή συνεργασία των τηλεπικοινωνιών και της διασποράς, επειδή και οι τρεις χώρες διαθέτουν εξαιρετικά δυναμική ομογενειακή παρουσία πέρα από τα σύνορα τους. Ακόμη, συμφωνήθηκε η μεταξύ τους συνεργασία να επεκταθεί στον συντονισμό με τρίτες χώρες.

Η συνεργασία στον τομέα της ενέργειας είναι ένας από τους πυλώνες της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών και ανοίγονται πολύ μεγάλες δυνατότητες, δεδομένης της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, σημείωσε ο πρωθυπουργός και πρόσθεσε: «Αλλωστε, η εξεύρεση σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Κύπρο και το Ισραήλ και η στρατηγική της Ελλάδας να καταστεί ενεργειακός κόμβος στην περιοχή, πιθανά νέα κοιτάσματα, τόσο στην ΑΟΖ του Ισραήλ, της Κύπρου, αλλά και της Ελλάδας, δίνουν μία ιδιαίτερη προοπτική σε αυτήν τη συνεργασία, όχι μόνο για τις τρεις χώρες μας, αλλά για την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, συμβάλλοντας καθοριστικά στη στρατηγική την ευρωπαϊκή στον χώρο της ενέργειας για τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας».

Σε αυτό το πλαίσιο, συμφωνήθηκε να επιταχυνθούν οι ενέργειες για την κατασκευή ενός μεγάλου έργου που θα δημιουργήσει μία νέα προοπτική συνεργασίας, δηλαδή του αγωγού φυσικού αερίου που θα ενώνει το Ισραήλ και την Κύπρο με την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη.
Επιπλέον, συζητήθηκε η ανάπτυξη ηλεκτρικού καλωδίου και οπτικής ίνας που θα ενώσει τις τρεις χώρες.
Στη συνάντηση των πρωθυπουργών Ελλάδας και Ισραήλ, Αλέξη Τσίπρα και Μπέντζαμιν Νετανιάχου, και του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη συζητήθηκαν και οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, το Συριακό, το Κυπριακό και το Παλαιστινιακό.

Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, ο Ελληνας πρωθυπουργός τόνισε ότι στηρίζει τις προσπάθειες του Προέδρου της Κύπρου Νίκου Αναστασιάδη για μία δίκαιη και βιώσιμη λύση και επισήμανε πως αυτή η λύση «δεν μπορεί παρά να εμπεριέχει την κατάργηση του συστήματος των εγγυήσεων και την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί».
Αναφερόμενος στο Παλαιστινιακό, ο κ. Τσίπρας υπογράμμισε την ανάγκη επανέναρξης αξιόπιστων συνομιλιών, με στόχο την επίλυση και την ειρηνική συμβίωση των δύο κρατών, με αμοιβαίο σεβασμό και ασφάλεια. Ταυτόχρονα, σημείωσε το δικαίωμα του ισραηλινού λαού, όπως και των άλλων λαών της περιοχής, να ζει με ασφάλεια.
«Όπως πάντα, με τον Μπέντζαμιν μιλάμε πάντα ανοιχτά και με ειλικρίνεια, όχι μόνο για όσα συμφωνούμε, αλλά και για όσα διαφωνούμε, όπως για την εντεινόμενη πολιτική οικοδόμησης εποικισμών. Όμως, θεωρούμε ότι η δυνατότητά μας να μιλάμε ανοιχτά και να καταθέτουμε τις διαφωνίες μας είναι εποικοδομητική, καθώς και η αποφασιστικότητά μας σε αυτά που συμφωνούμε να είμαστε αποτελεσματικοί και να προχωρούμε μπροστά», είπε ο κ. Τσίπρας.

Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ συμβάλλει στη σταθερότητα, στην ειρήνη, στην ασφάλεια, στην ανάπτυξη της περιοχής και στη δυνατότητα επίλυσης των μεγάλων περιφερειακών προκλήσεων και στην αξιοποίηση των σημαντικών περιφερειακών ευκαιριών. «Τα επόμενα βήματα είναι πολύ φιλόδοξα και το μόνο βέβαιο είναι ότι οι υπουργοί μας, που παρακάθισαν σε αυτήν τη συνάντηση, θα έχουν πολύ δουλειά να κάνουν μέχρι την επόμενη συνάντησή μας στην Κύπρο», πρόσθεσε.
Για τη Θεσσαλονίκη, όπου πραγματοποιήθηκε η τριμερής σύνοδος με δική του πρόταση, ο κ. Τσίπρας τόνισε ότι είναι μία πόλη δυναμική, εξωστρεφής. «Η Θεσσαλονίκη δεν είναι μόνο παρελθόν. Είναι μία πόλη σύγχρονη, ένας κόμβος μεταφορών, τουρισμού και ενέργειας για την ευρύτερη περιοχή της Βαλκανικής και της Ανατολικής Μεσογείου, της οποίας ο διεθνής ρόλος αναδεικνύεται και σήμερα, αλλά ακόμα περισσότερο προσδοκούμε ότι θα αναδειχθεί την επόμενη περίοδο», επισήμανε.

Για τον αγωγό East Med

Η υπογραφή Διακυβερνητικής Συμφωνίας για την προώθηση του σχεδιασμού του αγωγού φυσικού αερίου EastMed, αποφασίστηκε στη συνάντηση που είχαν οι υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Σταθάκης, Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού της Κύπρου, Γιώργος Λακκοτρύπης και Υποδομών, Ενέργειας και Υδάτων του Ισραήλ, Γιουβάλ Στάινιτς, σήμερα στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο των εργασιών της Συνόδου Κορυφής των τριών χωρών.

Ο αγωγός σχεδιάζεται προκειμένου να μεταφέρει φυσικό αέριο από την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου στην Ευρώπη, μέσω Ελλάδας. Η υπογραφή της Διακυβερνητικής Συμφωνίας προβλέπεται να πραγματοποιηθεί στην Κύπρο προς το τέλος του 2017 με τη συνδρομή και της Ιταλίας και θα αποτελέσει, όπως επισημαίνεται από το ΥΠΕΝ, αποφασιστικό βήμα για την επενδυτική ωρίμανση του έργου.

Οι τρεις πλευρές δήλωσαν επίσης την πρόθεσή τους να ενισχύσουν τη συνεργασία τους για την μελέτη των οικονομικών και τεχνικών πλευρών της ηλεκτρικής διασύνδεσης των τριών χωρών μέσω του καλωδίου EuroAsia Interconnector ενώ συζητήθηκε η ελληνική πρόταση να προστεθεί στο καλώδιο και οπτική ίνα, ώστε να διασφαλιστούν οφέλη και στο πεδίο των τηλεπικοινωνιών.

Της τριμερούς προηγήθηκε συνάντηση των υπουργών Ελλάδας και Ισραήλ, στο πλαίσιο της οποίας ο κ. Σταθάκης ενημέρωσε ενημερώσει τον Ισραηλινό ομόλογο του για τις τρέχουσες εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας στην Ελλάδα και ειδικότερα για το μεγάλο ενδιαφέρον διεθνών ενεργειακών εταιρειών στην έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στην Ελλάδα.

Ο κ. Στάινιτς καλωσόρισε τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στον τομέα αξιοποίησης υδρογονανθράκων στις περιοχές Karich και Tanin, όπου δραστηριοποιείται η Energean και τις κάλεσε να ενισχύσουν τον ρόλο τους στην αξιοποίηση Ισραηλινών κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Υπογράμμισε επίσης την περαιτέρω ώθηση που μπορεί να προσφέρει ο ενισχυμένος ρόλος τους στο σχεδιασμό του αγωγού EastMed. Στο τέλος της συνάντησης υπογράφηκε κοινή Διακήρυξη, με την οποία επικυρώνεται η άριστη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών στον τομέα της ενέργειας και συμφωνείται η επέκτασή της.
 
Interconnector και οπτική ίνα

Σχετικά με τον ΕuroAsia Interconnector, το καλώδιο προϋπολογισμού 3 δισ. ευρώ που θα διασυνδέσει τα ηλεκτρικά συστήματα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, η ελληνική πλευρά επανέλαβε την πρότασή της να δεχτεί το καλώδιο και οπτική ίνα, με επιπλέον κόστος 10%, ώστε να διασφαλιστούν οφέλη και στο πεδίο των τηλεπικοινωνιών. Μάλιστα, δεν αποκλείστηκε το ενδεχόμενο η οπτική ίνα να ενσωματωθεί ακόμη και στον East Med.

Στη συνάντηση επισημάνθηκε ότι έχει εξασφαλιστεί για το έργο χρηματοδότηση 1,5 δισ. ευρώ από την ΕΕ, ενώ έχουν γίνει και όλες οι μελέτες βιωσιμότητας. Το έργο βρίσκεται σε αρκετά ώριμο στάδιο και πλέον πρέπει να προχωρήσουμε στη φάση της συγκρότησης κοινοπραξίας επενδυτών και εφαρμογής, ανέφεραν καλά πληροφορημένες πηγές.

Εμπορικές συναλλαγές

Στον υπερτριπλασιασμό των διμερών εμπορικών συναλλαγών Ελλάδας-Ισραήλ, ώστε αυτές να φτάσουν τα επόμενα χρόνια στο 1 δισ. ευρώ, έναντι 300 εκατ. ευρώ σήμερα, στοχεύουν οι κυβερνήσεις των δύο χωρών, με έμφαση στους τομείς των φαρμάκων, των αγροδιατροφικών προϊόντων και των ειδών υψηλής τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού. Παράλληλα, ως στόχος τίθεται η αύξηση των ισραηλινών επενδύσεων στην Ελλάδα, στους τομείς της φαρμακοβιομηχανίας, των λιπασμάτων και του τουρισμού, αλλά και η περαιτέρω ανάπτυξη του real estate, καθώς ήδη πολλοί Ισραηλινοί αγοράζουν κατοικίες στην Ελλάδα, αξιοποιώντας και το καθεστώς χορήγησης προσωρινής άδειας παραμονής στην ελληνική επικράτεια.

Μάλιστα, ο κ. Νετανιάχου επισήμανε ότι το Ισραήλ θεωρεί εαυτόν ως εκτός των ΗΠΑ «Κοιλάδα του Πυριτίου» (Silicon Valley) και κάλεσε την Ελλάδα να συνεργαστεί σε αυτό το πεδίο με τη χώρα του, η οποία έχει ενισχυμένη κουλτούρα ανάπτυξης νεοφυών επιχειρήσεων (startups). Τόνισε δε ότι αρμόδια αρχή γι αυτά τα θέματα στο Ισραήλ είναι η Υπηρεσία Καινοτομίας, με την οποία οι ελληνικές αρχές θα είναι σε συνεργασία το επόμενο διάστημα.

Συνεργασία σε δίκτυα και έρευνα

Στον τομέα της ψηφιακής πολιτικής, συζητήθηκε η ανάπτυξη διμερών συνεργασιών στον τομέα της αξιοποίησης των δημόσιων και ανοιχτών δεδομένων, του Ιντερνετ των Πραγμάτων και των δικτύων πέμπτης γενιά για την κινητή τηλεφωνία, καθώς και η δημιουργία δικτύων οπτικών ινών, η προώθηση συνεργασιών μεταξύ πόλεων και δήμων στις εφαρμογές smart cities κι η ανταλλαγή μεταδιδακτορικών και μεταπτυχιακών φοιτητών. Μάλιστα, υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας για αδελφοποιήσεις μεταξύ ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων των δύο χωρών, καθώς και για την ενεργοποίηση προγράμματος καθοδήγησης -mentoring- Eλλήνων, που θα εργάζονται εντός ισραηλινών επιχειρήσεων και αφότου εκπαιδευτούν πάνω στην ισραηλινή τεχνογνωσία, θα επιστρέφουν στην Ελλάδα, προκειμένου να ιδρύσουν στην πατρίδα τους τις δικές τους εταιρείες.

Στο τραπέζι βρέθηκαν επίσης θέματα περιβάλλοντος, με το κέντρο βάρους να τοποθετείται στις μικρές μεταφερόμενες μονάδες αφαλάτωσης, στις οποίες το Ισραήλ έχει τεχνογνωσία σε αυτή την τεχνολογία, εξαιρετικής σημασίας για τα ελληνικά νησιά).

Συζητήθηκαν τέλος ζητήματα συνεργασίας μεταξύ της Διασποράς των δύο χωρών, αλλά και ανάπτυξης κοινών πρότζεκτ πολιτισμού και ιστορικής κληρονομιάς.