Ψάχνουν αντάρτες για να σώσουν το κλίμα

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή έθεσε σε κίνηση έναν ολόκληρο κόσμο. Διεθνείς ηγέτες καταδίκασαν την κίνηση του Λευκού Οίκου, πολίτες εξέφρασαν την αντίθεσή τους. Τα πρακτικά της συνάντησης των ηγετών του G7 στην Ταορμίνα στο τέλος Μαΐου, όπου οι υπόλοιποι προσπάθησαν μάταια να αλλάξουν γνώμη στον Τραμπ που επέμεινε εμμονικά στη στάση του, δείχνουν πως επρόκειτο για προειλημμένη απόφαση. Σχόλια, μετά την απόφαση, όπως εκείνο του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν ότι «εάν δεν κάνουμε τίποτα, τα παιδιά μας θα γνωρίσουν έναν κόσμο πολέμων, ελλείψεων και μαζικών μετακινήσεων πληθυσμών, έναν επικίνδυνο κόσμο», δεν έδειξαν να αγγίζουν τον αμερικανό πρόεδρο.

Βέβαια, η Ευρωπαϊκή Ενωση αρχίζει τις πρωτοβουλίες. Οπως ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Μάρος Σέφκοβιτς, η ΕΕ αναζητά συμμάχους μεταξύ πόλεων και πολιτειών στις ΗΠΑ για να σωθεί η συμφωνία του Παρισιού. «Βλέποντας τις αντιδράσεις από πολιτείες, από πόλεις, από δημάρχους, από όλες τις σημαντικές αμερικανικές εταιρείες, ότι δηλαδή ακόμα θέλουν να συμμετάσχουν ενεργά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, είμαι πολύ αισιόδοξος» δήλωσε ο Σέφκοβιτς από το Πεκίνο, όπου συναντήθηκε με κινέζους υπουργούς αλλά και τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Τζέρι Μπράουν για να συζητήσουν το θέμα της καθαρής ενέργειας. «Το μήνυμα που παίρνουμε είναι ότι πρέπει να συνεχίσουμε» πρόσθεσε διευκρινίζοντας ότι στις Βρυξέλλες θα πραγματοποιηθεί μέχρι το τέλος του χρόνου συνάντηση δημάρχων από όλο τον κόσμο, στην οποία θα προεδρεύσει ο πρώην δήμαρχος της Νέας Υόρκης Μάικλ Μπλούμπεργκ, για να συζητηθεί η κλιματική αλλαγή. Μάλιστα, ο βαθύπλουτος Μπλούμπεργκ προσφέρθηκε να καλύψει οικονομικά τις αμερικανικές υποχρεώσεις για να προχωρήσει η υλοποίηση της συμφωνίας.

Παγκόσμιος αποστάτης. Ομως, τα ερωτηματικά πλανώνται. Μήπως τελικά, παρά την υπερβολική ρητορική για τα «τρομερά βάρη» που θα επιφέρει στην αμερικανική οικονομία η συμφωνία του Παρισιού, η απόφαση του Τραμπ δεν είναι γι’ αυτό; Οι δεσμεύσεις των ΗΠΑ, βάσει της συμφωνίας του Παρισιού, είναι, όπως και για όλες τις άλλες 194 χώρες, εθελοντικές. Αρα τα «βάρη» είναι φανταστικά.

Μήπως η ξαφνική αποχώρηση από αυτόν τον προσεκτικά διαμορφωμένο πολυμερή συμβιβασμό ήταν ένα διπλωματικό και πολιτικό χαστούκι; Ηταν σαν να ήθελε ο Τραμπ να υψώσει το μεσαίο δάχτυλο στον κόσμο, υπενθυμίζοντας στους ψηφοφόρους του ότι μοιράζεται μαζί τους την ίδια απέχθεια για τις ελίτ, τους εξυπνάκηδες επιστήμονες και για τους υπερασπιστές του περιβάλλοντος που κοιτούν υποτιμητικά τους πραγματικούς Αμερικανούς, οι οποίοι εξορύσσουν πετρέλαιο και σκάβουν για λιθάνθρακα. Είναι πιθανό ο Τραμπ να έχει σκοπό να δώσει στις ΗΠΑ τον ρόλο του παγκόσμιου αποστάτη, απορρίπτοντας τα επιστημονικά συμπεράσματα όχι μόνο για το κλίμα, αλλά και για τη διεθνή δράση. Ετσι οι ΗΠΑ θα μείνουν οι μόνες μαζί με τη Συρία και τη Νικαράγουα (που ήθελε μία ακόμα πιο πράσινη συμφωνία) που αρνούνται να βοηθήσουν. Το Κογκρέσο δεν φαίνεται διατεθειμένο να πληρώσει για τον συνοριακό τοίχο του Τραμπ με το Μεξικό, έτσι η άρνηση της συμφωνίας του Παρισιού ίσως ήταν τελικά ο πιο εύκολος τρόπος να εκφράσει το σύνθημά του «Πρώτα η Αμερική» χωρίς να πρέπει να περάσει νόμους.