Νέο nein από την «ανοιχτόμυαλη» μαντάμ Μέρκελ

Το σκηνικό αρχίζει να γίνεται και πάλι ζόρικο. Οι προθεσμίες είναι ασφυκτικές και η εκταμίευση της δόσης στο τέλος Ιουνίου προϋποθέτει συμφωνία με τους όρους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για το χρέος στο Eurogroup στις 22 Μαΐου.

Αυτό είναι το βασικό πολιτικό σενάριο στο οποίο δουλεύει η Κομισιόν, πλην όμως, όπως κατέστησε απολύτως ξεκάθαρο το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, η ομοφωνία στο επικείμενο Eurogroup αναφορικά με τα μέτρα διευθέτησης του χρέους κάθε άλλο παρά δεδομένη μπορεί να θεωρείται. Το μήνυμα εστάλη ήδη από το βράδυ της Πέμπτης, όταν με δήλωση στο Reuters το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών είπε ότι «δεν ετοιμάζεται καμία ελάφρυνση χρέους», παραπέμποντας σε αποφάσεις μετά το επιτυχές τέλος του τρίτου προγράμματος και εφόσον χρειαστεί. Κανείς βέβαια δεν πίστευε ότι στις 22 Μαΐου θα υπήρχαν αποφάσεις για το χρέος άμεσης εφαρμογής. Ακόμα και η κυβέρνηση έχει αποδεχθεί, παρά τη ρητορική των προηγούμενων μηνών, ότι εφόσον σκιαγραφηθούν μελλοντικές παρεμβάσεις, αυτές θα εφαρμοστούν μετά το 2018. Το ζητούμενο πια είναι μια περιγραφή των μελλοντικών παρεμβάσεων, ικανή να ανοίξει τον δρόμο για τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα και την παράλληλη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Ενα σενάριο διαφωνιών και μετάθεσης των αποφάσεων σε μεταγενέστερο χρόνο δεν μπορεί να αποκλειστεί και εκτιμάται από ευρωπαϊκές πηγές ότι θα ήταν ικανό να ασκήσει πρόσθετες αρνητικές επιδράσεις στις ήδη συμπιεσμένες προοπτικές δραστικής ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας.

Αναθεώρηση και προαπαιτούμενα

Ευρωπαίος αξιωματούχος, αφού ανακοίνωσε ότι η Κομισιόν προετοιμάζεται να δημοσιοποιήσει την ερχόμενη εβδομάδα αναθεώρηση των εκτιμήσεών της για την ανάπτυξη στην Ελλάδα από το 2,7% σε περίπου 2%, περιέγραψε χθες τη χρονική αλληλουχία των γεγονότων στο ιδανικό σενάριο όπου επιτυγχάνεται συμφωνία στις 22 του μήνα.

Το πρώτο βήμα πρέπει να γίνει από την ελληνική κυβέρνηση. Στο διάστημα 16-18 Μαΐου θα πρέπει να έχει νομοθετήσει και να έχει εκδώσει τις απαραίτητες αποφάσεις για περίπου 80 δράσεις από τα 140 προαπαιτούμενα της προκαταρκτικής συμφωνίας με τους δανειστές. Μέτρα 3,8 δισ. ευρώ με μαχαίρι στις συντάξεις και το αφορολόγητο συνιστούν βασικές πτυχές της συμφωνίας, όπως άλλωστε και τα αντίμετρα αλλά και η δρομολόγηση των διαδικασιών πώλησης 40% των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ και το άνοιγμα των καταστημάτων 30 Κυριακές στη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.

Από το πλήθος των 140 προαπαιτουμένων, περίπου 40 έχουν ήδη ολοκληρωθεί, για 80 πρέπει να υπάρξουν ψηφισμένες διατάξεις νόμου ή υπουργικές αποφάσεις, ενώ για τα υπόλοιπα 20 η πρακτική εφαρμογή συνδέεται με τεχνικού χαρακτήρα ρυθμίσεις.

Η διεκπεραίωση του συνόλου των 140 προαπαιτουμένων θα πρέπει στη συνέχεια να πιστοποιηθεί από τους δανειστές ότι έχει γίνει στη βάση των συμφωνηθέντων, ώστε στο Eurogroup να υπάρξει το λεγόμενο compliance report, η έκθεση συμμόρφωσης, η οποία θα σφραγίζει τη συμφωνία.

Για τα δεδομένα των ευρωπαϊκών θεσμών, η προκαταρτική συμφωνία της περασμένης εβδομάδας συνιστά ήδη συμφωνία σε επίπεδο προσωπικού. Για τα δεδομένα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου όμως υπάρχει μόνο προκαταρκτική συμφωνία, καθώς θα πρέπει να υπάρξουν και αποφάσεις από την πλευρά του Eurogroup στο θέμα των πλεονασμάτων και των μεσοπρόθεσμων παρεμβάσεων στο χρέος που θα διασφαλίζουν τη βιωσιμότητά του. Εδώ μπαίνει στο κάδρο ο παράγοντας Βερολίνο.

Αν δεν υπάρξουν στραβοπατήματα, μετά την επιδιωκόμενη πολιτική συμφωνία στο Eurogroup (o κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος με δηλώσεις του έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να χρειαστεί περισσότερος χρόνος σε σχέση με το ορόσημο της 22ας Μαΐου) θα απαιτηθούν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ευρωπαίου αξιωματούχου, τέσσερις με πέντε εβδομάδες προκειμένου να εκταμιευθεί η δόση για να πληρωθούν τα 7 δισ. ομολόγων τον Ιούλιο και να δοθεί και ανάσα ρευστότητας στην αγορά, καθώς στο μεταξύ οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου προς τους ιδιώτες ξεπερνούν τα 5 δισ. ευρώ. Αν παράλληλα ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις που έχει θέσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, από τις 22 Μαΐου θα απαιτηθούν πέντε με έξι εβδομάδες προκειμένου να ληφθεί η απόφαση συμμετοχής του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα.

Μια πρόσθετη παράμετρος αβεβαιότητας σε σχέση με τις εξελίξεις των επομένων κρίσιμων εβδομάδων αφορά τις απαιτήσεις που θεωρείται βέβαιο ότι θα εγείρει το ΔΝΤ για την ανάληψη δεσμεύσεων από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας για τη μη ακύρωση των συμφωνηθέντων από τη νυν κυβέρνηση. Ο αξιωματούχος επιβεβαίωσε χθες για μια ακόμη φορά ότι το Ταμείο έχει καταστήσει σαφές ότι θα ζητήσει τέτοιου είδους πολιτικές εξασφαλίσεις.

Στο ιδανικό σενάριο, κάπου εκεί στις αρχές Ιουλίου, με την ψυχή στο στόμα για μια ακόμα φορά, αυτό το επεισόδιο του ελληνικού δράματος θα έχει λάβει τέλος.

Οι ανοιχτοί λογαριασμοί ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση των επόμενων χρόνων και τους δανειστές δεν θα τελειώσουν όμως ούτε τον Αύγουστο του 2018, με τη λήξη του τρίτου προγράμματος χρηματοδότησης.

Θα υπάρξουν προκλήσεις και ανάγκη επιτήρησης για τα χρόνια που θα ακολουθήσουν το τέλος του προγράμματος, επισήμανε ο ευρωπαίος αξιωματούχος, υπενθυμίζοντας ότι υπάρχουν μεσοπρόθεσμα πρότζεκτ τα οποία θα χρειαστούν τρία, τέσσερα ή και πέντε χρόνια για να ολοκληρωθούν…