Περιμένουν ελληνικό σινιάλο για τα μέτρα

Οι εκπρόσωποι των δανειστών έχουν τις βαλίτσες τους έτοιμες για τη νέα κάθοδό τους στην Αθήνα και τη δρομολόγηση των διαδικασιών ολοκλήρωσης της δεύτερης αξιολόγησης. Δεν πρόκειται όμως να επιβιβαστούν στο αεροπλάνο εάν δεν μεσολαβήσει ένα πρώτο κυβερνητικό σινιάλο από την ελληνική πλευρά για αποδοχή των μέτρων που απαιτούν σε αφορολόγητο, συντάξεις και εργασιακά.

Ενα τέτοιο σινιάλο, με τα σημερινά δεδομένα, θεωρείται από όλες τις πλευρές δύσκολο να υπάρξει στη σημερινή συνεδρίαση του Eurogroup, δεδομένου ότι κρίσιμα κομμάτια στο παζλ των ελληνικών επιδιώξεων αναμένεται να συμπληρωθούν την Τετάρτη στη συνάντηση που θα έχουν στο Βερολίνο Ανγκελα Μέρκελ και Κριστίν Λαγκάρντ. Εκτός και εάν η κυβέρνηση συμβιβαστεί με μια διαδικασία προσέγγισης βήμα βήμα, εγκαταλείποντας την επιδίωξη λύσης – πακέτου για μέτρα, χρέος και πλεονάσματα.  

Κλειδί για τις εξελίξεις αποτελούν οι αποφάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Πληροφορίες οι οποίες δημοσιεύθηκαν στον γερμανικό Τύπο αναφέρουν ότι το Ταμείο είναι έτοιμο να συμμετάσχει στο ελληνικό πρόγραμμα με χρηματοδότηση έως 5 δισ. ευρώ («Spiegel»), ενώ η Κριστίν Λαγκάρντ φέρεται να έχει διαβεβαιώσει την Ανγκελα Μέρκελ ότι δεν θα ανακινήσει ζήτημα άμεσης εφαρμογής των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος πριν από το 2018 («Die Welt»). Τις πληροφορίες αυτές δεν επιβεβαιώνει το ΔΝΤ.

Ο ΣΟΪΜΠΛΕ ΚΑΙ ΤΟ GREXIT. Σε αυτό το σκηνικό και ενώ οι δημοσκοπήσεις στη Γερμανία εμφανίζουν ανεβασμένα τα ποσοστά του Μάρτιν Σουλτς, η χθεσινή δήλωση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε προκαλεί αίσθηση. Ο γερμανός υπουργός Οικονομικών σε συνέντευξή του (ARD) αρνήθηκε ότι έχει δηλώσει πως η Ελλάδα θα πρέπει να αποχωρήσει από το ευρώ εάν δεν υλοποιήσει συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις, προσθέτοντας μάλιστα πως «η Ελλάδα είναι στον σωστό δρόμο» και ο ίδιος είναι αισιόδοξος.

Εξηγώντας τι εννοούσε με προηγούμενες δηλώσεις του, ανέφερε ότι «ποτέ δεν απείλησα με Grexit» και πως αυτό το οποίο έχει πει είναι πανομοιότυπο με όσα υποστηρίζουν όλοι οι εμπλεκόμενοι από το ΔΝΤ έως τον ESM. Το κοινό μήνυμα κατά τον Σόιμπλε είναι πως «εάν η Ελλάδα υλοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις, δεν θα έχει προβλήματα. Εάν δεν τις κάνει, θα έχει».

ΤΟ ΠΑΚΕΤΟ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ. Οι δανειστές επιμένουν στην προκαταβολική νομοθέτηση μέτρων ύψους έως 2% του ΑΕΠ, με δραστική μείωση του αφορολογήτου και των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων. Ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν όμως ότι είναι διατεθειμένοι να κάνουν εκπτώσεις σε δύο μέτωπα. Αφενός το τελικό πακέτο να είναι χαμηλότερο από 2% (στο 1,5% ή ακόμα και οριακά πάνω από το 1% του ΑΕΠ) εάν τα τελικά στοιχεία για το περσινό πλεόνασμα δείξουν διατηρήσιμη υπεραπόδοση, αφετέρου τα μέτρα να σπάσουν σε δύο δόσεις, με εφαρμογή το 2019 και το 2020. Το τελευταίο αυτό στοιχείο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στον βαθμό που επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες για εφαρμογή της μείωσης του αφορολογήτου το 2019 και της περικοπής των συντάξεων το 2020. Παρότι τα μέτρα θα εφαρμοστούν βρέξει – χιονίσει και ανεξάρτητα από το εάν το 2018 επιτευχθεί ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ, η μετάθεση της εφαρμογής των σκληρών μέτρων στις συντάξεις σε ορίζοντα τριετίας δίνει σαφώς ένα μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών στην ελληνική κυβέρνηση. Κι αυτό διότι, με βάση τους ισχύοντες νόμους, από το 2019 και μετά οι προσωπικές διαφορές στις συντάξεις προβλέπεται ότι θα παραμείνουν παγωμένες και οι συντάξεις θα αναπροσαρμόζονται με βάση τον δείκτη τιμών καταναλωτή.

Το πακέτο των μέτρων όπως και τα αντισταθμιστικά του, υπό μορφή μείωσης συντελεστών φόρου εισοδήματος, ΦΠΑ ή ΕΝΦΙΑ, αναμένεται να οριστικοποιηθούν στην Αθήνα στο πλαίσιο του Staff Level Agreement με το κουαρτέτο. Ακόμα και στο ιδανικό σενάριο, όπου η ημερομηνία καθόδου των επικεφαλής θα προσδιοριστεί σήμερα, η αξιολόγηση εκτιμάται ότι δεν πρόκειται να κλείσει πριν από τον Απρίλιο.