Κόμμα ψευδών ειδήσεων και προπαγάνδας

Δεν μπορεί να ξέρει κανείς αν και κατά πόσο θα επηρεάσει το δημοψήφισμα της ερχόμενης Κυριακής για τη συνταγματική αναθεώρηση. Η κατηγορία πάντως για τον Μπέπε Γκρίλο και το κόμμα του, έτσι όπως διατυπώνεται στον τίτλο του ρεπορτάζ του BuzzFeed, είναι βαριά: «Το πιο δημοφιλές κόμμα της Ιταλίας πρωτοστατεί στην Ευρώπη στη διάδοση ψευδών ειδήσεων και στη φιλορωσική προπαγάνδα». Το ρεπορτάζ, παρατηρεί η ιταλική «Ρεπούμπλικα», αναπαράγει στην ουσία αυτό που έχει γραφτεί στην Ιταλία τόσο στον Τύπο όσο και σε βιβλία: ότι το Κίνημα 5 Αστέρων είχε δημιουργήσει μια μηχανή προπαγάνδας, η οποία δεν περιλαμβάνει μόνο το μπλογκ του κόμματος και τα επίσημα προφίλ του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά και μια σειρά από σάιτ, τα οποία περιγράφονται ως ανεξάρτητα και στην πραγματικότητα ελέγχονται απευθείας από το κόμμα.

Το ρεπορτάζ της δημοφιλούς αμερικανικής ιστοσελίδας δεν παύει ωστόσο να είναι αποκαλυπτικό. Οι δυο δημοσιογράφοι του BuzzFeed που πραγματοποίησαν την έρευνα περιγράφουν με κάθε λεπτομέρεια πώς το κόμμα του κωμικού από τη Γένοβα άλλαξε τη στάση του απέναντι στη Μόσχα.

Και, πιο συγκεκριμένα, πώς από την κριτική απέναντι στην ΕΕ για τη χαλαρή αντίδραση στη ρωσική εισβολή στην Κριμαία έγινε προνομιακός συνομιλητής του Βλαντίμιρ Πούτιν χάρη στις επισκέψεις που πραγματοποίησαν υψηλόβαθμα στελέχη του στη Μόσχα. Γίνεται επίσης αναφορά στα πόρταλ που συνδέονται με το Μ5S. Ενα τέτοιο είναι το Fucina, το οποίο υποτίθεται ότι ασχολείται με θέματα υγείας αλλά συγχρόνως διακινεί και θεωρίες κατά του εμβολιασμού των παιδιών. Αλλα σάιτ, όπως το Cosa και το TzeTze, χρησιμοποιούνται όχι μόνο ως όργανα προπαγάνδας του κόμματος, αλλά και ως εφαλτήρια επιθέσεων στους πολιτικούς του αντιπάλους και ειδικά εις βάρος του ιταλού πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι.

Τι απαντά σε όλα αυτά το κόμμα που φιλοδοξεί να κυβερνήσει την Ιταλία; «Τα στελέχη του M5S έχουν συναντηθεί τους τελευταίους μήνες με εκατοντάδες θεσμικούς εκπροσώπους ξένων χωρών, μεταξύ των οποίων και η Ρωσία. Η κατηγορία ότι κάνουμε φιλορωσική προπαγάνδα και ότι διαδίδουμε ψευδείς ειδήσεις είναι γελοία. Στην Ιταλία αυτοί που παράγουν ψεύδη είναι τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, κάνοντας προπαγάνδα μόνο υπέρ του Ρέντσι και του Δημοκρατικού Κόμματος». Το Κίνημα 5 Αστέρων καλεί επίσης το BuzzFeed να κάνει ένα ρεπορτάζ για την ελευθερία του Τύπου στην Ιταλία, «δεδομένου ότι η χώρα μας βρίσκεται στην 77η θέση στη σχετική λίστα των ρεπόρτερ χωρίς σύνορα». Ζητά, τέλος, από τους δημοσιογράφους που υπογράφουν το ρεπορτάζ να διορθώσουν τα ψεύδη που αναπαράγουν και να ζητήσουν συγγνώμη από τους αναγνώστες τους.

Για τα σάιτ που ελέγχει το κόμμα, πάντως, μάλλον δεν θα αρκεί μια συγγνώμη για τα ψεύδη που γράφουν. Με τίτλους του είδους «Η αλήθεια που μας κρύβουν», το TzeTze πληροφορεί τους περίπου 1,2 εκατ. αναγνώστες του ότι οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν μυστικά τους διακινητές για να φέρνουν μετανάστες από τη Βόρεια Αφρική στην Ιταλία ή ότι ο Μπαράκ Ομπάμα θέλει να ανατρέψει τον Μπασάρ αλ Ασαντ στη Συρία για να προκαλέσει αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής κι έτσι η Κίνα να στερηθεί την πρόσβαση στα πετρέλαια. Πολλές από τις ειδήσεις έχουν ως πηγή το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων Sputnik, το οποίο χαρακτηρίζεται επισήμως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όργανο προπαγάνδας της ρωσικής κυβέρνησης.