Ο επικοινωνιακός πρεσβευτής

«Αν θέλεις να κατανοήσεις πώς λειτουργεί ο Τζέφρι Πάιατ, ακολούθησέ τον στο twitter» λέει στα «ΝΕΑ» αμερικανός δημοσιογράφος που δουλεύει στο Κίεβο, που ήταν το προηγούμενο διπλωματικό πόστο του νέου αμερικανού πρεσβευτή στην Αθήνα. «Είναι τόσο ενθουσιώδης στον κόσμο των σόσιαλ μίντια που πολλές φορές ξεπερνά σε ταχύτητα την ίδια την ομάδα που χειρίζεται τους επίσημους λογαριασμούς της πρεσβείας».

Πρεσβευτής και επικοινωνιακός; Βρες το λάθος, όπως συχνά σχολιάζουν οι φανατικοί θαμώνες της διαδικτυακής αγοράς. Ισως, πάλι, να μην υπάρχει λάθος, αλλά μια αντίστιξη με τον προκάτοχό του τον Ντέιβιντ Πιρς, που απέφευγε τη δημοσιότητα και δούλευε κάτω από τα δημοσιογραφικά ραντάρ. Αυτό δεν σημαίνει ότι η διπλωματική δραστηριότητα του νέου πρεσβευτή θα βγαίνει στα πρωτοσέλιδα. Ο Πάιατ, όμως, φαίνεται να γνωρίζει καλά ότι στην ψηφιακή εποχή ένα δημόσιο πρόσωπο οφείλει να ορίζει μόνο του το στρατηγικό τερέν της δημόσιας εικόνας του.

Η τεχνολογική εποχή έχει βέβαια και τις αρνητικές πτυχές της. Μια διαρροή του Wikileaks αποκάλυψε το περιεχόμενο της συνομιλίας του Πάιατ με τη Βικτόρια Νούλαντ, την υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ αρμόδια για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις. Στον διάλογό τους η Νούλαντ δεν χρησιμοποίησε ακριβώς διπλωματική γλώσσα όταν αναφέρθηκε στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τον ρόλο της στην κρίση με τη Ρωσία. Μάλλον σε «γαλλικά» προσιδίαζαν τα λεγόμενά της. Οι δυο τους έχουν συνεργαστεί στενά αυτά τα χρόνια, με αφορμή και την ουκρανική κρίση που ξέσπασε το 2014.  

Ο Τζέφρι Πάιατ είναι διπλωμάτης με εμπειρία στον χειρισμό των μεγάλων κρίσεων. Στο προηγούμενο πόστο του, στο Κίεβο, έσκασε στα χέρια του η κρίση της Ουκρανίας και εκεί λειτούργησε ως δίαυλος επικοινωνίας της ουκρανικής κυβέρνησης με υψηλότατα στελέχη της κυβέρνησης Ομπάμα. Είναι δηλαδή άνθρωπος που έχει προσβάσεις στον μηχανισμό της Ουάσιγκτον. Αν η Χίλαρι Κλίντον κέρδιζε τον Λευκό Οίκο, θα υπήρχε και συνέχεια σε αυτή την ανθρωπογεωγραφία. Η εκλογή Τραμπ όμως άλλαξε πλέον τα δεδομένα.

Ο νέος αμερικανός πρεσβευτής εμφανίζεται ιδιαίτερα θερμός για την Ελλάδα και φέρεται αποφασισμένος να δουλέψει για να εμβαθύνει ακόμη περισσότερο τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Μέσα σε έναν μήνα από την ανάληψη των καθηκόντων του έχει γνωρίσει τους περισσότερους παίκτες του ελληνικού πολιτικού παιχνιδιού, ενώ έχει πραγματοποιήσει και μια επίσκεψη υψηλού συμβολισμού στην αρχαία Αγορά. «Η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει τεράστιες προκλήσεις, αλλά οι δημοκρατικοί θεσμοί της έχουν λειτουργήσει χωρίς διακοπή. Κι αυτό είναι κάτι που αξίζει να θυμόμαστε» είπε αμέσως μετά.

Ο Πάιατ γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Καλιφόρνια. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Γέιλ και πριν από την Ουκρανία πέρασε από διπλωματικά πόστα σε Βιέννη, Ινδία, Χονγκ Κονγκ και Πακιστάν. Γενέτειρά του είναι το Σαν Ντιέγκο, η πόλη που εφάπτεται στα σύνορα με το Μεξικό και αποτελεί τη μεγαλύτερη ναυτική βάση των ΗΠΑ. Το κλίμα είναι θερμό, κάπως σαν της Αθήνας, γεγονός που δεν άφησε ασχολίαστο κατά την παρθενική του ομιλία ως πρεσβευτής υποδεχόμενος τους καλεσμένους του στο κατάστρωμα του «USS Mount Whitney», της ναυαρχίδας του 6ου στόλου που είχε ελλιμενιστεί στον Πειραιά. «Ζεστός καιρός, όμορφα τοπία, ζεστοί άνθρωποι. (…) Νιώθουμε ήδη σαν στο σπίτι μας» είπε στο κοινό του ο νέος πρεσβευτής.

Για έναν δηλωμένο λάτρη του ποδηλάτου, δεν είναι βέβαιο ότι η Αθήνα θα του θυμίζει ακριβώς το σπίτι του – αφού στην πόλη δεν υπάρχουν αρκετοί χώροι για ορθοπεταλιές. Ισως η Σούδα της Κρήτης θυμίζει περισσότερο Σαν Ντιέγκο, με το θερμό κλίμα και την παρουσία της ναυτικής βάσης, την οποία πρόλαβε ήδη να επισκεφθεί ο Πάιατ. Την εκθείασε μάλιστα δημοσίως, ως ένδειξη της στενής συνεργασίας των δύο χωρών στον ναυτικό τομέα. Δεν παύει άλλωστε να αποτελεί κομβικό σημείο στον χάρτη της αμερικανικής ισχύος στην περιοχή.

Η επιλογή του Τζέφρι Πάιατ για το πόστο της Αθήνας αποτυπώνει και το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για την Ελλάδα. Ενας μπαρουτοκαπνισμένος διπλωμάτης φτάνει στη χώρα μας σε μια εποχή κατά την οποία τα φλεγόμενα μέτωπα στη Μέση Ανατολή μαίνονται, οι σχέσεις με τη Ρωσία βρίσκονται στο χειρότερό τους σημείο μετά τη λήξη του ψυχρού πολέμου, ενώ οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία επηρεάζονται από την αστάθεια στο εσωτερικό της και το περίεργο φλερτ με τη Ρωσία. Αρα, η Ελλάδα ενδιαφέρει την Αμερική. Η επίσκεψη Ομπάμα την ερχόμενη Τρίτη στην Αθήνα επιβεβαιώνει τη στήριξη των ΗΠΑ στη χώρα μας, ως στρατηγικού εταίρου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Αυτό βέβαια αφορούσε τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης Ομπάμα και μέχρι πριν από πέντε ημέρες, αποτελούσε και μια φυσική συνέχεια σε μια «Δημοκρατική» διαδοχή στον Λευκό Οίκο, από Ομπάμα σε Κλίντον. Αλλά επειδή η πολιτική σπάνια κινείται γραμμικά, ο Πάιατ θα κληθεί να υπηρετήσει το νέο δόγμα εξωτερικής πολιτικής του προέδρου Τραμπ, το οποίο κανείς δεν μπορεί να ιχνογραφήσει με βεβαιότητα.

Σε κάθε περίπτωση, οι διεθνείς προκλήσεις του Προσφυγικού, της Μέσης Ανατολής και της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας, μαζί με το Κυπριακό, είναι μια φουλ ατζέντα για τον νέο πρεσβευτή των ΗΠΑ  την επόμενη τριετία. Ακόμη όμως και σε αυτό το σφιχτό πλαίσιο, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα βρει χρόνο να τουιτάρει.