Δεν βιάζεται για το Brexit η Ντάουνινγκ Στριτ

Το 2016 θα μείνει στην Ιστορία ως το έτος του Brexit. Ακόμη κι αν αυτό δεν πρόκειται να συμβεί μέσα στη χρονιά που διανύουμε – αλλά ούτε και στις επόμενες τουλάχιστον δύο -, το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου για πολλούς σηματοδοτεί το τέλος της Ευρώπης όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Είτε για καλό είτε για κακό.

Οι επιπτώσεις της ψήφου των Βρετανών στην οικονομία της χώρας τους δεν είναι ακόμη ιδιαιτέρως εμφανείς – με εξαίρεση την πτώση της στερλίνας, η οποία όμως ευνοεί τις εξαγωγές. Τα υπόλοιπα παραμένουν ασκήσεις επί χάρτου. Οπως, για παράδειγμα, η πρόβλεψη ότι οι επιχειρήσεις θα αρχίσουν η μία μετά την άλλη να φεύγουν από το Σίτι του Λονδίνου, παίρνοντας μαζί τους δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, ή ότι η Βρετανία θα μπει σε κύκλο ύφεσης. Θα πρέπει να περιμένουμε αρκετούς μήνες ακόμη για να ξέρουμε αν όλα αυτά είχαν βάση ή όχι. Αντιθέτως, κάποιοι μετανάστες έχουν ήδη αρχίσει να βιώνουν τις συνέπειες του Brexit κυριολεκτικά στο πετσί τους. Τους τελευταίους δύο μήνες παρατηρείται ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων ρατσιστικής βίας στη Βρετανία. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε η βρετανική αστυνομία την περασμένη Τετάρτη, τα εγκλήματα μίσους που καταγγέλθηκαν την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου ήταν αυξημένα κατά 58% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2015.

Στην πολιτική σκηνή, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στοίχισε ήδη σε έναν πρωθυπουργό την καρέκλα του – το ίδιο και σε μερικούς υπουργούς. Κι ενώ το κόμμα των Εργατικών κινδυνεύει με διάσπαση (θύμα του Brexit και ο αρχηγός του Τζέρεμι Κόρμπιν, ο οποίος κατηγορείται ότι δεν υποστήριξε σθεναρά το Remain) και το UKIP αναζητά αρχηγό μετά την παραίτηση του Νάιτζελ Φάρατζ, η νέα κυβέρνηση της Τερίζα Μέι μοιάζει σταθερή και το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών δείχνει να απομακρύνεται, τουλάχιστον επί του παρόντος.

Ωστόσο, δυόμισι μήνες μετά το δημοψήφισμα, το Λονδίνο φαίνεται ότι δεν βιάζεται καθόλου για το Brexit. Ισως γι’ αυτό ο Ντόναλντ Τουσκ ζήτησε προχθές από τη Μέι να εκκινήσει όσο το δυνατόν συντομότερα τις διαδικασίες εξόδου, λέγοντάς της ότι «η μπάλα βρίσκεται στο δικό σας γήπεδο».

Ολα δείχνουν ότι η βρετανική κυβέρνηση ήταν ανέτοιμη να διαχειριστεί το Brexit και δεν είχε καταρτίσει έναν οδικό χάρτη εξόδου, κάτι που χρεώνεται κυρίως στον Ντέιβιντ Κάμερον, τον αρχιτέκτονα του δημοψηφίσματος, αλλά πλέον και στην παρούσα κυβέρνηση. Μόλις την περασμένη Δευτέρα βρετανοί βουλευτές κατηγόρησαν τον αρμόδιο υπουργό για το Brexit Ντέιβιντ Ντέιβις ότι δεν έχει σχέδιο για την έξοδο από την ΕΕ. Ενδεικτικό της σύγχυσης που επικρατεί για τη στρατηγική της χώρας ως προς το Brexit είναι ότι ο ίδιος υπουργός δήλωσε ότι η Βρετανία είναι εξαιρετικά απίθανο να παραμείνει στην ενιαία αγορά μετά την έξοδο από την ΕΕ, για να τον αδειάσει αμέσως η εκπρόσωπος της Μέι, κάτι που έκανε τους συντηρητικούς «Τάιμς» να μιλήσουν για διχασμό στο εσωτερικό της κυβέρνησης. Την Τετάρτη η Τερίζα Μέι εμφανίστηκε στη Βουλή και υποστήριξε ότι δεν θα κάνει βιαστικές κινήσεις. Το Λονδίνο εστιάζει στις προσπάθειες να συνάψει εμπορικές συμφωνίες, κάτι που η Μέι επιχείρησε να καταστήσει σαφές στη Σύνοδο του G20 στην Κίνα.

Πάντως, κάποιοι επιμένουν ότι το Brexit μπορεί να μη γίνει, ακόμη και μετά την ενεργοποίηση του άρθρου 50, το οποίο εκκινεί τις διετείς διαδικασίες εξόδου. «Νομικά είναι δυνατό να ανασταλεί η ισχύς του άρθρου αν η χώρα που το επικαλέστηκε αλλάξει γνώμη» δήλωσε στο Sky News ο Ζαν-Κλοντ Πιρί, επί 22 χρόνια επικεφαλής της Νομικής Υπηρεσίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Αν το σενάριο αυτό δεν επαληθευθεί, ο χρόνος θα είναι εκείνος που θα δείξει αν η έξοδος από την ΕΕ θα οδηγήσει τη Βρετανία στην ελευθερία ή στην απομόνωση.