Τα παραδοσιακά, «συστημικά» κόμματα

Τι σημαίνουν όλα αυτά πρακτικά για τα παραδοσιακά, «συστημικά» κόμματα; Ο πολιτικός ερευνητής Καρλ-Ρούντολφ Κόρτε προτρέπει στο τελευταίο «Focus» (34 / 20-8-2016) να αντλήσουν διδάγματα από την επιτυχία των λαϊκιστών. Οχι να αντιγράψουν τη συνταγή τους, αλλά να αφυπνιστούν. Τα παραδοσιακά κόμματα πρέπει να αλλάξουν συμπεριφορά. Να ξεφύγουν από τη λογική του μονόδρομου, να μάθουν να σκέφτονται στη βάση εναλλακτικών πολιτικών. Να απαλλαγούν από παγιωμένες συμπεριφορές, να αποδεσμευτούν από τον αυτοπροσδιορισμό του ηθικού πλεονεκτήματος. Να δώσουν π.χ. τη δική τους απάντηση σε ερωτήματα όπως: «Γιατί δεν μπορούν να υπάρξουν εναλλακτικές στην πολιτική ευρωδιάσωσης; Γιατί μπορούν κάποιες χώρες να κλείνουν τα σύνορα και κάποιες άλλες όχι;». Διότι ο λαϊκισμός δεν αντιμετωπίζεται με υπεροψία έναντι των δημαγωγών, αλλά με αντιπαράθεση επιχειρημάτων.

Η μάχη για τη δημοκρατία ξεκίνησε.