Στη σκόνη της πολιτικής

«Το τελευταίο διάστημα υπήρξαν εντονότατες πιέσεις από πάνω, αδέξιες και χυδαίες επιθέσεις από υψηλά ιστάμενους κύκλους της πολιτικής». Είναι η φράση – κλειδί στον περίπου τρίλεπτο αποχαιρετισμό που είχε απευθύνει στις 5 Αυγούστου η Μπιάνκα Μπερλινγκουέρ στους τηλεθεατές της RAI 3: η διευθύντρια ειδήσεων του καναλιού είχε μόλις αποπεμφθεί από τη θέση της με απόφαση της νέας διοίκησης της ιταλικής δημόσιας τηλεόρασης. Ηταν ένας δημόσιος αποχαιρετισμός όχι μόνο πολιτικά αιχμηρός αλλά συναισθηματικά φορτισμένος, τον οποίο η Μπερλινγκουέρ δικαιούταν: στο τιμόνι των ειδήσεων είχε καθήσει επτά ολόκληρα χρόνια, ενώ είχαν προηγηθεί σχεδόν δύο δεκαετίες παρουσίασης του κεντρικού δελτίου.

Η παρακολούθηση του δελτίου ειδήσεων της RAI 3 ήταν εκείνα τα χρόνια ένα είδος τηλεοπτικής αντίστασης. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν η Μπερλινγκουέρ εκφωνούσε τα πρώτα της δελτία, ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι κυριαρχούσε με τα κανάλια του – έπειτα από λίγο θα κυριαρχούσε με το κόμμα του. Η μάχη της τηλεθέασης δινόταν ανάμεσα στο Canale 5 του Καβαλιέρε και τη RAI 1, τη ναυαρχίδα της δημόσιας τηλεόρασης. Η RAI 3 ήταν το πιο μικρό, το πιο εναλλακτικό κανάλι. Ηταν και το κανάλι της Αριστεράς στην άτυπη μοιρασιά ανάμεσα στα κόμματα: το πρώτο κανάλι ήταν της Χριστιανικής Δημοκρατίας, το δεύτερο των Σοσιαλιστών, το τρίτο των Ευρωκομμουνιστών.

Η Μπερλινγκουέρ ήταν το ιδανικό πρόσωπο για να ενσαρκώσει την πολιτική ταυτότητα του καναλιού. Γοητευτική αλλά όχι όμορφη – τουλάχιστον με τα νέα πρότυπα που επέβαλε η εμπορική τηλεόραση. Εξυπνη και χειραφετημένη. Δυναμική και κυριαρχική ως παρουσιάστρια έτσι όπως έγερνε ελαφρώς προς την κάμερα όταν εκφωνούσε το δελτίο. Σοβαρή και τυπική. Και κόρη του Ενρίκο Μπερλινγκουέρ, του μυθικού ηγέτη της Αριστεράς, ενός οραματιστή πολιτικού, εμπνευστή του ιστορικού συμβιβασμού.

Η Μπιάνκα ήταν η πρωτότοκη. Γεννημένη το 1959 στη Ρώμη, σπούδασε φιλολογία και παράλληλα βούτηξε στη δημοσιογραφία ξεκινώντας από το τηλεοπτικό περιοδικό «Radiocorriere TV». Είναι στα μέσα της δεκαετίας του 1980 όταν περνάει το κατώφλι της RAI για να ενταχθεί στη συντακτική ομάδα μιας δημοσιογραφικής εκπομπής της RAI 2. Το επόμενο βήμα είναι στη σύνταξη της RAI 3. Εκεί είναι ο φυσικός της χώρος. Η Μπερλινγκουέρ γίνεται το σύμβολο της ενημέρωσης του καναλιού. Θα εκφωνεί το δελτίο ειδήσεων για τα επόμενα πολλά χρόνια, στον πατέρα της θα αναφέρεται σπάνια όπως όλα τα παιδιά των διασήμων που αγωνιούν να διαγράψουν τη δική τους πορεία – «ήταν απίστευτα ευαίσθητος αλλά και αιχμηρός, λάτρευε το ποδόσφαιρο και τον Βάγκνερ» είχε πει για εκείνον σε μια από τις σπάνιες αναφορές της. Στο μεταξύ έχει κάνει δύο γάμους και μια κόρη. Δεύτερος σύζυγός της είναι ο Λουίτζι Μανκόνι, δημοσιογράφος και πολιτικός με παρελθόν στην ακροαριστερή οργάνωση Λότα Κοντίνουα και παρόν στα βουλευτικά έδρανα του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος.

Η κόρη διαγράφει την αυτόνομη πορεία της ώσπου το 2008 ο Φραντσέσκο Κοσίγκα, κεντροδεξιός, της γενιάς του πατέρα της και πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας, δηλώνει ότι η Μπερλινγκουέρ είχε προωθηθεί πολιτικά για να αναλάβει υψηλότερες θέσεις στη RAI. Εκείνη τον διαψεύδει. Και σχεδόν έναν χρόνο αργότερα αναλαμβάνει τη διεύθυνση ειδήσεων του καναλιού έως τον Αύγουστο του 2016.

Οπως είναι φυσικό, οι φήμες περί πολιτικής δίωξης φουντώνουν. Δεν είναι μόνο η ίδια που κάνει λόγο για πολιτικές πιέσεις. Είναι και ένας διάσημος συνάδελφός της, ο Ενρίκο Μεντάνα, άλλοτε διευθυντής ειδήσεων και παρουσιαστής του κεντρικού δελτίου ειδήσεων του Canale 5. Η Μπιάνκα – λέει – έπαιζε στα δελτία της την αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος που με πρωτοστάτες τον πρώην πρωθυπουργό Μάσιμο ντ’ Αλέμα και τον πρώην αρχηγό Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι θεωρεί ότι ο μπλεριστής Ματέο Ρέντσι έχει προδώσει τις αρχές της Αριστεράς.

Αν ισχύει αυτή η κατηγορία, τότε η Μπιάνκα Μπερλινγκουέρ έπεσε θύμα του δημοψηφίσματος για τη συνταγματική αναθεώρηση, το οποίο κινδυνεύει να εξελιχθεί σε κόλαφο για τον ιταλό πρωθυπουργό. Ο Ρέντσι έκανε το λάθος να ταυτιστεί με την έκβασή του («εάν επικρατήσει το “Οχι” θα παραιτηθώ» είχε δηλώσει) και τώρα η επικράτηση του «Ναι» είναι γι’ αυτόν μονόδρομος. Μόνο που ο Ντ’ Αλέμα και ο Μπερσάνι ψηφίζουν «Οχι». Και – φέρεται να πιστεύει ο Ρέντσι – η φωνή τους πολλαπλασιάζεται από τα μικρόφωνα που τους παραχωρεί πρόθυμα η Μπιάνκα Μπερλινγκουέρ.

Η σκόνη για πολιτική παρέμβαση σηκώθηκε λοιπόν. Και δεν λέει να κάτσει γιατί μια δεύτερη φήμη υποστηρίζει ότι οι ορθόδοξοι του κόμματος βλέπουν στο πρόσωπό της την ιδανική αντικαταστάτρια αυτού του 40χρονου εισβολέα που πήρε το κόμμα με ένα εσωκομματικό πραξικόπημα το οποίο θα ζήλευε ακόμη και ο Μακιαβέλι και τώρα αλλοιώνει τη φυσιογνωμία του και προδίδει την παράδοση της Αριστεράς με τους αντεργατικούς νόμους που προωθεί. Ως γνήσια αριστερή, γνωστή από την τηλεόραση, με αδιαμφισβήτητο πολιτικό κριτήριο και όνομα βαρύ σαν Ιστορία, η Μπερλινγκουέρ είναι η μοναδική που μπορεί να σηκώσει ξανά όρθιο το κυβερνών κόμμα και να αναχαιτίσει το λαϊκιστικό κύμα του Μπέπε Γκρίλο.

Εκείνη πάντως το διαψεύδει. Το είπε και σε εκείνον τον τηλεοπτικό αποχαιρετισμό, τη δημοσιογραφία δεν την εγκαταλείπει. Αλήθεια ή ψέματα θα φανεί. Ούτως ή άλλως, η συνέχεια θα παιχτεί και στις τηλεοπτικές οθόνες.