Το πογκρόμ και το καμπανάκι του Γιούνκερ

Με πογκρόμ κατά των δημοσιογράφων και απολύσεις υπαλλήλων των τουρκικών αερογραμμών απάντησε η Αγκυρα στην καταγγελία της Διεθνούς Αμνηστίας για τις συνθήκες κράτησης των συλληφθέντων. Στα περίπου 60.000 άτομα που κρατούνται, έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα ή έχουν απολυθεί από τις τουρκικές Αρχές, μεταξύ των οποίων στρατιωτικοί, αστυνομικοί και δικαστές, προστέθηκαν χθες και δεκάδες δημοσιογράφοι, οι οποίοι υποτίθεται ότι εμπλέκονται στην απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ταγίπ Ερντογάν. Ο τούρκος πρόεδρος αποδίδει την ηθική αυτουργία της απόπειρας στον αυτοεξόριστο ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, χαρακτηρίζοντας για ακόμη μια φορά το δίκτυό του που δραστηριοποιείται στην Τουρκία «καρκίνο».

Η τουρκική κυβέρνηση υποστήριξε χθες μέσω διαρροών ότι τα εντάλματα σύλληψης που εκδόθηκαν κατά των δημοσιογράφων δεν έχουν σχέση με την άσκηση του επαγγέλματός τους αλλά με την πιθανολογούμενη «εγκληματική τους συμπεριφορά». Ανάμεσα σε αυτούς όμως είναι και η Ναζλί Ιλιτσάκ, μία από τις πλέον γνωστές δημοσιογράφους στην Τουρκία και πρώην βουλευτής. Η 72χρονη Ιλιτσάκ είχε απολυθεί από τη φιλοκυβερνητική «Σαμπάχ» για την κριτική που είχε ασκήσει σε υπουργούς του Ερντογάν εξαιτίας της εμπλοκής τους σε σκάνδαλο διαφθοράς. Τον περασμένο χρόνο, η Ιλιτσάκ είχε ιδρύσει την εφημερίδα «Οζγκούρ Ντουσούνς» («Ελεύθερη Γνώμη»). Στη λίστα των δημοσιογράφων που καταζητούνται περιλαμβάνονται επίσης ο αρθρογράφος της «Ελεύθερης Γνώμης» Ερκάν Ατσάρ και ο παρουσιαστής ειδήσεων Ερκάν Ακούς.

Ο ισχυρισμός της Αγκυρας ότι οι διώξεις σχετίζονται με κάποιου άλλους είδους δραστηριότητα των δημοσιογράφων πέραν της επαγγελματικής πείθει ελάχιστους. Και πάντως προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία στις Βρυξέλλες απ’ όπου ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ προειδοποίησε ότι η ενταξιακή προοπτική της χώρας απομακρύνεται όλο και περισσότερο. «Πιστεύω ότι η Τουρκία, στην κατάσταση που βρίσκεται σήμερα, δεν είναι σε θέση να γίνει μέλος της ΕΕ, ούτε τώρα ούτε στο απώτερο μέλλον» δήλωσε ο Γιούνκερ μιλώντας στη γαλλική τηλεόραση. Ο ίδιος σημείωσε ότι σε περίπτωση που η τουρκική κυβέρνηση επαναφέρει τη θανατική ποινή θα σταματήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις αμέσως.

Η θανατική ποινή. Στην Τουρκία η θανατική ποινή καταργήθηκε το 2004 ώστε να ξεκινήσουν οι ενταξιακές συνομιλίες τον επόμενο χρόνο. Από τότε πάντως η πρόοδος είναι ελάχιστη. Και τουλάχιστον αυτή τη στιγμή και κάτω από τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί, η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας βρίσκεται πολύ χαμηλά στην ατζέντα του Ερντογάν. Είναι κάτι που αποδεικνύεται και από τη δήλωση του τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος τόνισε σε δηλώσεις του ότι η ΕΕ «δεν μπορεί να απειλεί την Τουρκία για το θέμα της θανατικής ποινής».  

Η Αγκυρα φέρεται εξάλλου οργισμένη γι’ αυτό που η ίδια βλέπει ως έλλειψη αλληλεγγύης από τους δυτικούς εταίρους της. Τα πυρά της στρέφονται ειδικά εναντίον της Ουάσιγκτον, η οποία αρνείται μέχρι στιγμής να ικανοποιήσει το τουρκικό αίτημα περί έκδοσης του Γκιουλέν στην Τουρκία. Ο ίδιος ο Γκιουλέν υποστηρίζει ότι το πραξικόπημα ενορχηστρώθηκε από τον ίδιο τον Ερντογάν, ο οποίος νομιμοποίησε με αυτόν τον τρόπο όσα ακολούθησαν μετά την απόπειρα πραξικοπήματος.

«Τρομοκρατική οργάνωση». Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνεται από χθες και η απόλυση 211 υπαλλήλων των τουρκικών αερογραμμών για τη σχέση που υποτίθεται ότι είχαν με το κίνημα του Γκιουλέν. Σε ανακοίνωσή της η αεροπορική εταιρεία ανέφερε πως οι συμβάσεις των εργαζομένων τερματίστηκαν επίσης λόγω επιχειρησιακής αναγκαιότητας, ανεπάρκειας και χαμηλής επίδοσης. Οι προθέσεις του Ερντογάν απέναντι στον Γκιουλέν είναι πλέον σαφείς. Σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει την περασμένη εβδομάδα, ο τούρκος πρόεδρος είχε κατηγορήσει εκ νέου τον πρώην σύμμαχό του ότι είχε επιχειρήσει να δημιουργήσει ένα «παράλληλο δίκτυο» υποστηρικτών του στις τάξεις του στρατού, της αστυνομίας, της δικαιοσύνης και της δημόσιας διοίκησης, ενώ δεσμευόταν ότι θα αντιμετώπιζε αυτό το δίκτυο ως «τρομοκρατική οργάνωση».

Τα βλέμματα στρέφονται τώρα στα μέλη αυτής της υποτιθέμενης «τρομοκρατικής οργάνωσης» που έχουν μπει στο στόχαστρο της κυβέρνησής τους. Ο τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ δήλωσε χθες ότι αυτά τα περίπου 13.000 άτομα που κατηγορούνται ότι εμπλέκονται άμεσα στην απόπειρα πραξικοπήματος θα έχουν μια δίκαιη δίκη. Η Διεθνής Αμνηστία, ωστόσο, αναφέρει ότι έχει «αξιόπιστα στοιχεία» που αποδεικνύουν ότι πολλοί κρατούμενοι έχουν υποστεί βασανιστήρια – ακόμη και βιασμούς. Η οργάνωση σημειώνει ότι ορισμένοι κρατούμενοι δεν έχουν πρόσβαση σε δικηγόρο, ούτε μπορούν να επικοινωνήσουν με τις οικογένειές τους και δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι για τις κατηγορίες που τους αφορούν.