Το «Ηouse of Cards» των Εργατικών

Το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου εκτός από πολιτικοοικονομικές είχε και κομματικές προεκτάσεις: δίχασε τους Τόρις, στοίχισε στον Κάμερον τον πρωθυπουργικό θώκο και μετέτρεψε φίλους – στο στρατόπεδο του Brexit – σε ορκισμένους εχθρούς.

Λογικά, οι Εργατικοί θα έπρεπε τώρα να σαρώνουν στις δημοσκοπήσεις, εκμεταλλευόμενοι τόσο την κρίση στους κόλπους των Συντηρητικών όσο και τη φθορά τους από τα έξι χρόνια διακυβέρνησης (η «Ιντιπέντεντ» αποκάλεσε τον Κάμερον χειρότερο πρωθυπουργό των τελευταίων 100 ετών). Ομως αυτό δεν συμβαίνει. Αντιθέτως, το Εργατικό Κόμμα διέρχεται κρίση πολύ βαθύτερη από εκείνη των Τόρις.
Φταίει ο Τζέρεμι Κόρμπιν ο οποίος κατηγορείται ότι δεν έχει έρεισμα στη βρετανική κοινωνία και παραμένει θιασώτης μιας παρωχημένης Αριστεράς, όπως του προσάπτουν οι εσωκομματικοί του αντίπαλοι;
Ή μήπως το «βαθύ κόμμα», το οποίο εκφράζουν οι προσκείμενοι στους Νέους Εργατικούς του Τόνι Μπλερ (οι αποκαλούμενοι «Μπλεράιτς», δηλαδή μπλερικοί), που έχει βαλθεί να ρίξει τον Κόρμπιν προτού καν δοκιμαστεί σε εκλογική αναμέτρηση;

Η αμφισβήτηση του αρχηγού των Εργατικών από την πλειοψηφία των βουλευτών του έφερε στην επιφάνεια μια κραυγαλέα δυσαρμονία μεταξύ της βάσης του κόμματος και της κοινοβουλευτικής του ομάδας: η πρώτη στηρίζει τον Κόρμπιν, όπως μαρτυρούν όλες οι δημοσκοπήσεις, η δεύτερη θέλει να τον ανατρέψει (στις 28 Ιουνίου η πρόταση μομφής κατά του Κόρμπιν υπερψηφίστηκε από το 81% των βουλευτών των Εργατικών).

Ο Τζέρεμι Κόρμπιν εξελέγη αρχηγός των Εργατικών μόλις πριν από 10 μήνες με ποσοστό 59,5% – το μεγαλύτερο που έχει αποσπάσει ποτέ ηγέτης κόμματος στη Βρετανία. Παράλληλα, όμως, έλαβε τη μικρότερη στήριξη από την κοινοβουλευτική του ομάδα στην ιστορία των Εργατικών (μόλις 14 βουλευτές τον είχαν υποστηρίξει).

Τον θεωρούν ξένο σώμα. Το κατεστημένο του κόμματος θεωρεί τον Κόρμπιν ξένο σώμα. Η βασική κατηγορία που του προσάπτει είναι αυτή του μη εκλέξιμου (unelectable), ενός ηγέτη καταδικασμένου να χάσει στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, όποτε κι αν γίνουν αυτές. «Ακροαριστερός», «πεισματάρης γεράκος», «κολλημένος» είναι λίγα μόνο από τα επίθετα με τα οποία τον έχουν «στολίσει».

Ο πιο πρόσφατος φιλιππικός γράφτηκε στην «Ομπζέρβερ» της περασμένης Κυριακής από τον Νικ Κόεν, σε άρθρο με τίτλο «Οι Εργατικοί αναδίδουν δυσωδία θανάτου – γνωρίστε τους δολοφόνους», όπου οι «δολοφόνοι» είναι ο Κόρμπιν και οι συνεργάτες του. Κείμενα σαν αυτό φιλοξενούνται συχνά στον Τύπο. Πρόσφατη έρευνα της London School of Economics κατέδειξε ότι 74% των άρθρων που δημοσιεύονται στις βρετανικές εφημερίδες με θέμα τον Κόρμπιν είτε δεν περιλαμβάνουν τις απόψεις του είτε τις διαστρεβλώνουν σε μεγάλο βαθμό.

Η τύχη του Κόρμπιν θα κριθεί στις 24 Σεπτεμβρίου, οπότε θα γίνει γνωστό αν θα παραμείνει στο τιμόνι των Εργατικών ή θα αντικατασταθεί από τον Οουεν Σμιθ, μέχρι πρόσφατα σκιώδη υπουργό Εργασίας, ο οποίος διεκδικεί την ηγεσία του κόμματος.

Ο 46χρονος ουαλός βουλευτής, που προβάλλει ως ενωτικός υποψήφιος (το περιβάλλον του Κόρμπιν έσπευσε ήδη να τον χαρακτηρίσει μπλερικό), εργάστηκε ως δημοσιογράφος στο BBC αλλά και ως λομπίστας του φαρμακευτικού κολοσσού Pfizer. Στις πρώτες του δηλώσεις ως υποψήφιος υποστήριξε ότι είναι έτοιμος να «ξαναφέρει τους Εργατικούς στην εξουσία».

Πάντως, δημοσκόπηση του YouGov για τους «Τάιμς» έδειξε ότι ο Κόρμπιν έχει προβάδισμα έναντι του Σμιθ με 56% έναντι 34%, ενώ η δημοτικότητά του στη βάση του κόμματος έχει αυξηθεί παρά τις επιθέσεις. Τον τελευταίο μήνα 130.000 άνθρωποι γράφτηκαν μέλη στο κόμμα, με τους περισσότερους να υποστηρίζουν τον Κόρμπιν, σύμφωνα με την «Ιντιπέντεντ». Εγκαινιάζοντας τη δική του εκστρατεία, ο Κόρμπιν εμφανίστηκε ενωτικός λέγοντας ότι «τείνει χείρα φιλίας» προς τους αντάρτες βουλευτές του.

Ωστόσο, στελέχη του κόμματος υποστηρίζουν ότι με τον Κόρμπιν στο τιμόνι οι Εργατικοί οδηγούνται στα βράχια. Μπορούν, άραγε, να σωθούν αν ο 67χρονος αρχηγός τους παραμεριστεί; Οχι, απαντά ο Λίαμ Χορ, σε άρθρο του στο Politico. «Η παρακμή και η πτώση του Εργατικού Κόμματος δεν μπορεί να αποδοθεί μόνο στην αναποτελεσματική ηγεσία ενός ανθρώπου» υποστηρίζει, συνδέοντας την πορεία των Εργατικών με αυτή των υπόλοιπων σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων της Ευρώπης, μεταξύ αυτών και του ΠΑΣΟΚ, αλλά και με την αποδυνάμωση του συνδικαλιστικού κινήματος.

Βλέπουν διάσπαση. Αν, όπως όλα δείχνουν, ο Κόρμπιν επανεκλεγεί, πολλοί προεξοφλούν ότι οι Εργατικοί θα διασπαστούν, όπως είχε γίνει το 1981 με τη δημιουργία του βραχύβιου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SDP). Την περασμένη Κυριακή η «Μέιλ ον Σάντεϊ», επικαλούμενη υψηλόβαθμο στέλεχος του κόμματος, έγραψε ότι «περισσότεροι από 150 βουλευτές των Εργατικών συνωμοτούν για να σχηματίσουν νέο κόμμα» εάν ο Κόρμπιν κερδίσει τον Σεπτέμβριο.

Είναι προφανές ότι, μετά τη σφαγή στους Τόρις, το νέο επεισόδιο του (αληθινού) «House of Cards» θα παιχτεί στην αυλή των Εργατικών.