Η ΕΕ και οι ΗΠΑ δεν έκρυψαν χθες στις Βρυξέλλες, όπου οι υπουργοί Εξωτερικών των 28 συναντήθηκαν με τον αμερικανό ομόλογό τους Τζον Κέρι, την ανησυχία τους για την πορεία της Τουρκίας και για τον κίνδυνο ροπής του καθεστώτος Ερντογάν προς τον αυταρχισμό και τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό.
Η ανησυχία αυτή κατεγράφη με σαφήνεια στο κοινό ανακοινωθέν στο οποίο κατέληξε χθες το Συμβούλιο Εξωτερικών της ΕΕ με το οποίο οι 28 καταδικάζουν την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, επιβεβαιώνοντας ταυτόχρονα «την πλήρη στήριξή τους στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας».
Επιπλέον, εκφράζουν τη λύπη τους για τον υψηλό αριθμό των θυμάτων, καθώς και την αλληλεγγύη τους στον τουρκικό λαό. «Η ΕΕ απευθύνει έκκληση για επίδειξη αυτοσυγκράτησης από τις τουρκικές Αρχές, μεταξύ άλλων από την αστυνομία και τις δυνάμεις ασφαλείας. Πρέπει να γίνει ό,τι είναι δυνατόν για την αποφυγή περαιτέρω βίας, την προστασία της ζωής και την αποκατάσταση της ηρεμίας» αναφέρει το ανακοινωθέν, ζητώντας την «πλήρη τήρηση της συνταγματικής τάξης στην Τουρκία» και τονίζοντας τη σημασία «επικράτησης του κράτους δικαίου».
«Είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί ο πλήρης σεβασμός όλων των δημοκρατικών θεσμών της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της εκλεγμένης κυβέρνησης και της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης» υπογραμμίζουν επίσης οι 28, ενώ επισημαίνουν την ανάγκη πλήρους σεβασμού «της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, σε πλήρη συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, συμπεριλαμβανομένου του πρωτοκόλλου 13 σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής». Από αμερικανικής πλευράς δεν ετέθη βεβαίως το θέμα της κατάργησης της θανατικής ποινής, η οποία εξακολουθεί να ισχύει στις ΗΠΑ, ωστόσο ο Τζον Κέρι με δηλώσεις του προς τους δημοσιογράφους κάλεσε και αυτός την κυβέρνηση της Τουρκίας να διατηρήσει την «ηρεμία» και τη «σταθερότητα», σεβόμενη τους «δημοκρατικούς θεσμούς» και το «κράτος δικαίου». «Οι δράστες θα πρέπει να έρθουν αντιμέτωποι με τη δικαιοσύνη, ωστόσο πρέπει να υπάρξει προσοχή έτσι ώστε να μην ξεπεραστούν τα όρια» τόνισε ο Κέρι. Ερωτηθείς σχετικά με το αν οι ΗΠΑ έχουν σκοπό να εκδώσουν στην Τουρκία τον Φετουλάχ Γκιουλέν, στον οποίο ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χρεώνει την απόπειρα πραξικοπήματος, ο Τζον Κέρι ανέφερε ότι οι ΗΠΑ «δεν έχουν λάβει κανένα επίσημο αίτημα έκδοσης του Γκιουλέν» και ότι οι δημόσιες εκκλήσεις δεν είναι «αρκετές» για κάτι τέτοιο.
Τέλος, ενδεικτική των διαθέσεων που υπάρχουν στην Ευρώπη έναντι του καθεστώτος Ερντογάν είναι και η δήλωση του επιτρόπου για την Πολιτική Γειτονίας και τη Διεύρυνση Γιοχάνες Χαν, ο οποίος ανέφερε ότι η ταχύτητα με την οποία συνελήφθησαν δικαστές και άλλοι μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα στην Τουρκία δείχνει ότι η τουρκική κυβέρνηση είχε έτοιμο εκ των προτέρων έναν κατάλογο συλλήψεων. «Ανησυχώ πολύ. Είναι ακριβώς αυτό που φοβόμασταν» κατέληξε ο επίτροπος.