Λάνα ντελ Ρέι. Η μελαγχολική ντίβα

Πρέπει να ήταν μόλις λίγοι μήνες από τότε που όλοι είχαν αρχίσει να μιλάνε για αυτήν. Από τον Οκτώβριο του 2011 για την ακρίβεια, όταν το περιλάλητο πια κλιπάκι του «Video games» πρωτοέστελνε σε εκατομμύρια οθόνες όχι μόνο εκείνα τα ασαφώς νοσταλγικά πλάνα του με τις αμερικανικές αυλές ή τα περιπαθή ζευγάρια, αλλά και μπόλικη σχεδόν πεισιθάνατη μουσική μελαγχολία. Οφείλοντας σχεδόν να αποδείξει ότι η τελευταία είναι αληθινή, η πρωταγωνίστριά της, η Λάνα ντελ Ρέι, εμφανιζόταν τον επόμενο Ιανουάριο ενώπιον του απαιτητικού κοινού του Saturday Night Live για να ερμηνεύσει τόσο αυτό το σουξέ όσο και το δισκογραφικά συμπληρωματικό του, «Blue Jeans». Πριν καλά καλά βέβαια ολοκληρωθούν, αμφότερα είχαν πυροδοτήσει άλλη μια διαμάχη στα social media. Πώς ακουγόταν έτσι η νεαρά; «Σαν κάτι δωδεκάχρονα που μιμούνται τους σταρ στο δωμάτιό τους» έγραφε μια σχετικά γνωστή ηθοποιός. Δεν είχε 100% άδικο: η Ντελ Ρέι φαινόταν ασταθής, χωρίς σαφή εικόνα του τι ή γιατί θέλει να τραγουδήσει. Και οι επικριτές της όμως. Σαν να βιάζονταν λιγάκι.

Κυρίως γιατί η τότε 26χρονη Αμερικανίδα δεν είχε βγάλει καν το πρώτο της άλμπουμ. Ή μάλλον είχε, με άλλο όμως όνομα και ελαφρώς διαφορετικούς στόχους. Γεννημένη στη Νέα Υόρκη και μεγαλωμένη στο ευκατάστατο σπιτικό ενός επιχειρηματία και μιας δασκάλας, έχοντας μάθει κιθάρα με τη βοήθεια ενός θείου της και έχοντας εμφανιστεί σε κάμποσα κλαμπ του Μπρούκλιν (επιστρατεύοντας περίπου ισάριθμα καλλιτεχνικά ψευδώνυμα), τελικά η Λίζι Γκραντ κυκλοφόρησε το ντεμπούτο της «Kill Kill», το 2008. Λιγότερο σκυθρωπό από τις επόμενες δουλειές της, με ροκ ή και ηλεκτρονικά συστατικά στο μείγμα του, ήταν το εμπορικό προϊόν μιας συμφωνίας με τη δισκογραφική 5 Points Records, το οποίο όμως δεν τα πήγε και πολύ καλά. Σαν να μην έφτανε αυτό, ύστερα από χρόνια θα αποδεικνυόταν ότι επρόκειτο για τη δεύτερη απόπειρα της Γκραντ – η πρώτη ονομάζεται «Sirens» και απλώς καταχωρίζεται νομικώς κάπου το 2005. Κανένα εγχείρημα δεν είχε επιτυχία. Οταν αποδέχθηκε λοιπόν την κατάσταση, η εμπνεύστριά τους αποφάσισε να αλλάξει ρότα.

Εκείνοι οι επικριτές θα παρατηρούσαν ότι την άλλαξε τόσο ώστε μπροστά τους είχαν πλέον μια κανονική, δισκογραφικά σχεδιασμένη, κατασκευή. Αλλο λιγότερο, άλλο περισσότερο, τα «Born to die», «Paradise», «Ultraviolence» και «Honeymoon» της Ντελ Ρέι ή κατά άλλους της Polydor, εκτός από την μπαρόκ, ονειρική ποπ τους, εξέπεμπαν ή σκηνοθετούσαν μια κινηματογραφική αίσθηση «καλοκαιρινής θλίψης» και καταδικασμένου ρομάντζου, με ήρωες κορίτσια σαν βαριεστημένα λουλούδια, αγόρια απερίσκεπτα και φόντο μια Αμερική του ’50 που τόσο η πρωταγωνίστρια όσο και το κοινό της νοσταλγούσαν χωρίς να έχουν γνωρίσει. Κάτι τέτοια βέβαια θα ήταν συνηθισμένα αν δεν επισημαινόταν ότι η Ντελ Ρέι, συγκρινόμενη με τη Λίζι Γκραντ, έμοιαζε να έχει χείλη ενισχυμένα με κολλαγόνο. Ο πατέρας της αποδεικνυόταν ένας πάμπλουτος μπίζνεσμαν που λειτουργούσε σαν χορηγός, ενώ μια ιστορία περί εφηβικού αλκοολισμού αμφισβητούνταν εντόνως. Ακούστηκε μέχρι και ότι το «Video games» ξεπατίκωσε τη μελωδία τού «Δρόμοι που αγάπησα» της Ελένης Βιτάλη, η εικασία όμως δεν ξεπέρασε τα σύνορα μιας μόλις χώρας.

Ηταν και κάτι επιλογές της νεαρής, ακατάλληλες για εμπαθείς. «Εύχομαι να ήμουν ήδη νεκρή» δήλωνε στην «Γκάρντιαν», κλείνοντας το βαριά μακιγιαρισμένο μάτι της στους καταραμένους ποιητές της ροκ. «Δεν με ενδιαφέρει το ζήτημα του φεμινισμού, αλλά το τι πρόκειται να συμβεί με τις πιθανότητές μας για κάποιο διαγαλαξιακό ταξίδι» έλεγε κάπου αλλού, αναγκαζόμενη στη συνέχεια να ανασκευάσει ελαφρώς. Οχι, δεν υπήρχε πρόβλημα όταν εντόπιζε τις μουσικές της απαρχές στη δυσκολία να συνάψει φιλίες στο σχολείο. Συμπληρώνοντας όμως ότι λαχταρούσε να γίνει μέλος μιας «υψηλής ποιότητας μουσικής σκηνής» ή πως το όνομά της θύμιζε «το γκλάμουρ της παραλίας», προκαλούσε και μερικές γκριμάτσες. Ευτυχώς κάποιοι αναρωτιόνταν μήπως όλα αυτά συμβαίνουν επειδή έτσι γίνεται με τις ανεξάρτητες, σόλο καλλιτέχνιδες. Οι δε ειδήμονες παρατηρούσαν με τον καιρό βελτίωση στις ερμηνευτικές της ικανότητες. Και αν πρέπει να παρατεθεί ένα εμπορικό κατόρθωμά της, ας είναι αυτό που έχει να κάνει με τις ολοένα επεκτεινόμενες υπηρεσίες μουσικού streaming: το 2015, η Ντελ Ρέι ήταν η πιο περιζήτητη τραγουδίστρια στο αμερικανικό Spotify.

Ισως λοιπόν η 31χρονη να αντανακλά, παρά να υπονομεύει τη σόουμπιζ του 21ου αιώνα, στην ψηφιακή επικράτεια της οποίας καλλιτέχνες έρχονται και πάνε, λοιδορούνται για μια τηλεοπτική εμφάνισή τους και δοξάζονται για τα εκατομμύρια κλικ τους. Δεν έχει κάνει, στο κάτω κάτω, πολύ περισσότερα από το παλιότερο κόλπο της πιάτσας: τη δημιουργία μιας καλλιτεχνικής περσόνας σε διάλογο με τη σκληρή εποχή και την ταλαιπωρημένη γενιά της, που όταν τραγουδάει «my pussy tastes like Pepsi-Cola», δεν εννοεί απαραίτητα κάτι για το οποίο κομπάζει. Οπως και να έχει, την Τρίτη 19 Ιουλίου, το κοινό του Rockwave στη Μαλακάσα θα έχει τη δεύτερη ευκαιρία του, μετά το 2013, για να διαπιστώσει το σημείο όπου η Αμερικανίδα τραβάει τη γραμμή μεταξύ επιτήδευσης και αυθεντικότητας. Είτε γιατί προτιμά τη δεύτερη είτε γιατί στο τέλος γίνεται κανείς αυτό που υποδύεται, πιο σίγουρο από όλα μοιάζει ότι μια μελαγχολική ντίβα δεν τα καταδιασκεδάζει όλα αυτά. Ερωτώμενη κάποτε πόση από την επιτυχία του «Video games» πρόλαβε να χορτάσει, απάντησε παραξενεμένη: «Δεν ένιωσα ποτέ καμιά ευχαρίστηση. Ολο αυτό ήταν εντελώς χάλια».