Ενα μιούζικαλ για τον ρατσισμό του 2016

Ενας νεανικός έρωτας στην αμερικανική δεκαετία του 1920 – στα χρόνια, δηλαδή, του ρατσισμού και του μεγάλου μεταναστευτικού ρεύματος. Αυτός ο καμβάς πάνω στον οποίο χτίστηκε η ιστορία του δημοφιλέστερου μιούζικαλ όλων των εποχών, του «West Side Story», παραμένει σχεδόν αναλλοίωτος. Δύσκολα θα φαντάζονταν οι δημιουργοί του – ο συγγραφέας Αρθουρ Λόρεντς, ο στιχουργός Στίβεν Σοντχάιμ και ο συνθέτης Λέοναρντ Μπέρνσταϊν – ότι έξι δεκαετίες αργότερα μεγάλο κομμάτι της ανθρωπότητας αντιμετωπίζει την προσφυγιά με τις ίδιες δραματικές αναλογίες. Το διαμάντι του παγκόσμιου μουσικού θεάτρου θα παρουσιαστεί από την Καμεράτα και τον Γιώργο Πέτρου στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής στην αυθεντική ενορχήστρωση του 1957, με τις τελευταίες διορθώσεις του ίδιου του Μπέρνσταϊν που έγιναν κατά τη διάρκεια της θρυλικής ηχογράφησης του έργου με την Κίρι τε Κάναουα και τον Χοσέ Καρέρας για την Deutsche Grammophon.

Η εποχή που οι Λατίνοι αναζητούσαν ελπίδα για μια καλύτερη ζωή στο αμερικανικό όνειρο έδωσε τις πρώτες ύλες για το έργο του Μπέρνσταϊν που βασίζεται στην αειθαλή ιστορία του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας. Η έχθρα μεταξύ των οικογενειών μετακινείται εδώ ανάμεσα στις συμμορίες που επιζητούν την κυριαρχία στις γειτονιές της Νέας Υόρκης. Η Μαρία φθάνει στην πόλη λίγο μετά την οικογένειά της, από το Πουέρτο Ρίκο. Οπως λέει η πρωταγωνίστρια της παράστασης Μαρίνα Σάτι: «Είναι αθώα και παρότι διαπιστώνει τη σκληρότητα του περιβάλλοντος που πρέπει να ζήσει, αναζητά τρόπους όχι τόσο να ξεφύγει αλλά να επηρεάσει τις εξελίξεις με θετικό τρόπο». Οι Πορτορικανοί συμβολίζουν τους ανθρώπους που οραματίζονται μια καινούργια αρχή στη ζωή τους όταν όλα γύρω καταρρέουν. Το δύσκολο ταξίδι και ο αγώνας επιβίωσης που αντιμετωπίζουν σε όλες τις εποχές λαοί οι οποίοι αναγκάζονται να αφήσουν τις εστίες του είναι η ιστορία της ανθρωπότητας.

Ο ΤΟΝΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ «ΣΙΦΟΥΝΕΣ». Για τον Γιάννη Καλύβα – τον «Τόνι» από τη συμμορία «Σίφουνες» που ερωτεύεται τη Μαρία – ο ρατσισμός και το Μεταναστευτικό δεν είναι τα μοναδικά στοιχεία που φέρνουν το έργο κοντά στο σύγχρονο κοινό ή μια συγκινητική ιστορία αγάπης. Η δική του ανάγνωση τον πάει πιο μακριά: «Οσο βαθιά και αδυσώπητη κι αν είναι η σύγκρουση των συμμοριών δεν μπορούμε να ξεχάσουμε – κάτι που κάνουν οι ίδιοι – ότι αποτελούν κομμάτια του ίδιου κοινωνικού πολιτισμικού μείγματος! Φυσικά δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο, παρακολουθώντας την πλοκή και τη στάση της Μαρίας, ότι οι ακραίες καταστάσεις σού στερούν την αθωότητα αλλά σε ωριμάζουν».

Ο Καλύβας δεν αφήνει στην άκρη την αξία του έργου που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1967 στο Μπρόντγουεϊ και έγινε γνωστό στον κόσμο από την ομότιτλη ταινία του 1961, σκηνοθεσία Ρόμπερτ Γουάιζ και Τζερόμ Ρόμπινς, που απέσπασε 10 Οσκαρ! «Υπάρχουν πολλά στοιχεία του μιούζικαλ που συγκλίνουν με την τέχνη της όπερας. Η μουσική βέβαια είναι περισσότερο κοντά στο κοινό αφού το είδος αυτό είναι πιο σύγχρονο, πιο σημερινό» λέει για το αριστούργημα που λάτρεψαν εκατομμύρια θεατές ανά τον κόσμο και κριτικοί. Ολοι συγκλίνουν στην άποψη πως δεν πρόκειται απλώς για μια μουσικοχορευτική ιστορία που θα στολίσει τον κατάλογο των μιούζικαλ. Ηταν μια δυνατή εισαγωγή στη «μουσική» τραγωδία, ένα μιούζικαλ χωρίς τα χρώματα και τη χρυσόσκονη του παραμυθιού, με σκληρά και απολύτως ρεαλιστικά στοιχεία. Και προσθέτει: «Οι δυσκολίες για επιβίωση, ο ρατσισμός και ο φόβος στο διαφορετικό δεν σταμάτησαν να υπάρχουν, αλλά δεν θα πάψουμε ποτέ να αγωνιζόμαστε για να εξαλειφθούν. Εχω βιώσει – ίσως και να ήταν μόνο μέσα στο μυαλό μου – τον ρατσισμό. Ο μπαμπάς μου είναι από το Σουδάν και για πολλά χρόνια δεν ήταν το καλύτερό μου να έρχεται να με παίρνει από το μάθημα των Αγγλικών. Ισως να μην είχα άμεσες νύξεις από τον περίγυρό μου, αλλά γνώριζα τις αντιλήψεις που επικρατούσαν σε μια μικρή επαρχιακή πόλη, όπως είναι το Ηράκλειο της Κρήτης. Πέρασαν αρκετά χρόνια και δούλεψα πολύ για να κατανοήσω και να αποδεχθώ ότι η μείξη των διαφορετικών στοιχείων δίνει υπόσταση στην ύπαρξή μου».