Με φορολογικές ελαφρύνσεις, μεταφορά συντελεστή δόμησης και δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω του νέου αναπτυξιακού νόμου επιχειρεί το υπουργείο Περιβάλλοντος να αντιμετωπίσει το θέμα των εγκαταλειμμένων κτιρίων στο κέντρο της Αθήνας και στα κέντρα των άλλων μεγάλων πόλεων.
Σύμφωνα με την τελευταία καταγραφή, στην περιοχή του Δήμου Αθηναίων υπάρχουν 1.800 εγκαταλειμμένα κτίρια τα οποία στην πλειονότητά τους αποτελούν εστίες ρύπανσης αλλά και παράνομων δραστηριοτήτων. Παράλληλα, εκατοντάδες εγκαταλειμμένα κτίρια έχουν μετατραπεί σε υγειονομικές βόμβες όπου συμβιώνουν άνθρωποι και τρωκτικά!
Το πρόβλημα έχει γίνει μεγαλύτερο εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και της αύξησης των μεταναστευτικών ροών με συνέπεια πολλοί άστεγοι και μετανάστες να έχουν βρει καταφύγιο σε αυτά τα κτίρια.
Μεταξύ των εγκαταλειμμένων κτιρίων περιλαμβάνονται και πολλά διατηρητέα. Εκτιμάται ότι σε όλη την Ελλάδα ο αριθμός των διατηρητέων ξεπερνά τις 10.000. Στην πλειονότητά τους έχουν αφεθεί στη μοίρα τους αφού πλέον η συντήρηση και η ανακατασκευή τους είναι απαγορευτικές για τους περισσότερους ιδιοκτήτες.
Ο φάκελος για την αξιοποίηση των εγκαταλειμμένων κτιρίων – με σκοπό την επανάχρηση και επανακατοίκησή τους – ανοίγει και κλείνει τα τελευταία χρόνια, χωρίς όμως να επιτευχθεί η οποιαδήποτε πρόοδος.
Η τελευταία απόπειρα έγινε πριν από περίπου δύο χρόνια και είχε ως αποτέλεσμα στην κατάρτιση ενός σχεδίου νόμου. Ωστόσο, ο σχεδιασμός που προέβλεπε, μεταξύ άλλων, ότι τα εγκαταλειμμένα κτίρια θα περιέρχονται στη διαχείριση των οικείων δήμων για 50 χρόνια – ύστερα από σχετική αίτηση στο Μονομελές Πρωτοδικείο – δεν προχώρησε και έμεινε στα χαρτιά.
Τώρα το υπουργείο Περιβάλλοντος ανοίγει και πάλι τον φάκελο των εγκαταλειμμένων κτιρίων αφού, σύμφωνα με ειδικούς, χωρίς την επαναφορά της κατοικίας στο κέντρο των πόλεων δεν υπάρχει δυνατότητα να χτυπηθούν τα γκέτο που δημιουργούνται.
Στις περιοχές με τα περισσότερα εγκαταλειμμένα συγκαταλέγονται ο Κεραμεικός, το Μεταξουργείο, ο Βοτανικός, η Πλατεία Αμερικής, το Ρουφ, το Γκάζι, ο Αγιος Παντελεήμονας, η Πλατεία Αττικής, τα Πατήσια και το Θησείο.
«Τα εγκαταλειμμένα κτίρια συνθέτουν ένα σοβαρότατο κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό πρόβλημα. Δομημένος χώρος πολύ μεγάλης ιστορικής, πολιτιστικής και οικονομικής αξίας καταστρέφεται, ενώ παράλληλα δημιουργείται εικόνα εγκατάλειψης και παρακμής» επισημαίνει ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Γιάννης Τσιρώνης.
Τι προβλέπει ο σχεδιασµός
Με τον νέο υπό διαμόρφωση σχεδιασμό, ο οποίος θα υλοποιηθεί με Προεδρικό Διάταγμα, η συμμετοχή στο πρόγραμμα θα πρέπει να είναι οικειοθελής και η όποια αξιοποίηση θα γίνεται παράλληλα με προγράμματα αναπλάσεων.
«Θέλουμε οι όποιες παρεμβάσεις στα κτίρια να μη γίνονται αποσπασματικά και μεμονωμένα, αλλά να εντάσσονται σε μια συστηματική πολιτική αναπλάσεων» λένε πηγές του ΥΠΕ. «Η διαδικασία αξιοποίησης θα πρέπει να αρχίσει με τους ιδιοκτήτες που συμφωνούν. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να έχουν κάποιο όφελος από την αξιοποίηση της περιουσίας τους».
Το φθινόπωρο. Το υπό επεξεργασία σχέδιο (από το υπουργείο Περιβάλλοντος δεν έχουν καταλήξει ακόμη σε συγκεκριμένα νούμερα) αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως το ερχόμενο φθινόπωρο και, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνει:
Την κατηγοριοποίηση των εγκαταλειμμένων (σε δημόσια, ιδιωτικά, διατηρητέα, γνωστού και άγνωστου ιδιοκτήτη).
n Το αντάλλαγμα που πρέπει να λάβουν οι ιδιοκτήτες (και κατά περίπτωση οι μισθωτές) για τον περιορισμό των δικαιωμάτων τους επί του ακινήτου όταν αυτό αξιοποιείται από τον δήμο.
Τα ποσά των φοροαπαλλαγών και την κλίμακα «μοριοδότησης» για την ένταξη των εγκαταλειμμένων στον αναπτυξιακό νόμο ιδίως των διατηρητέων, ενώ εξετάζονται και αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ.