«Ενιαία αγορά α λα καρτ δεν υπάρχει»

Από χθες και τουλάχιστον για δύο μήνες το Ηνωμένο Βασίλειο θα έχει το ιδιότυπο καθεστώς του οιονεί υποψηφίου για αποχώρηση από την ΕΕ κράτους. Ενα καθεστώς που του επιτρέπει να διατηρεί όλα τα δικαιώματα (και όλες τις υποχρεώσεις) που έχουν τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ, αλλά και που ταυτοχρόνως δίνει τη δυνατότητα στα άλλα «27» να το αντιμετωπίζουν ως «φευγάτο».

Τούτου δοθέντος, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων που συνεδρίασαν χθες στις Βρυξέλλες όχι μόνο εξοστράκισαν τον Ντέιβιντ Κάμερον αλλά έθεσαν και τις πρώτες κόκκινες γραμμές που, όπως δήλωσαν, δεν είναι διατεθειμένοι να υπερβούν στις επικείμενες διαβουλεύσεις τους με το Λονδίνο.

Φρόντισαν, για παράδειγμα, να υπενθυμίσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο ότι για να συνεχιστεί στο μέλλον η πρόσβαση των επιχειρήσεών του στην ενιαία εσωτερική αγορά της ΕΕ θα πρέπει ως κράτος να συνεχίσει να σέβεται τις τέσσερις βασικές ελευθερίες επί των οποίων θεμελιώθηκε η εν λόγω αγορά, δηλαδή τις ελευθερίες κίνησης ανθρώπων, αγαθών, κεφαλαίων και υπηρεσιών. «Ενιαία αγορά α λα καρτ δεν υπάρχει» δήλωσε χθες ο πρόεδρος της ΕΕ Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος φρόντισε να ανανεώσει το ραντεβού των «27» για τον Σεπτέμβριο στην Μπρατισλάβα.

Και όχι μόνο αυτό. Ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ ανέφερε ότι ενδεχομένως θα πρέπει στο μέλλον το Ηνωμένο Βασίλειο να πληρώνει κάποιου είδους διόδια για να έχει άδεια πρόσβασης στις ευρωπαϊκές αγορές, ενώ προειδοποίησε το Σίτι του Λονδίνου ότι με το Brexit δεν θα μπορεί στο μέλλον να έχει το ίδιο εύρος δραστηριοτήτων, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις συμφωνίες που συνάπτονται σε ευρώ. Ενόψει δε αυτής της εξέλιξης κάλεσε τα ευρωπαϊκά χρηματοοικονομικά κέντρα να προετοιμαστούν για να καλύψουν το κενό.

Αμφιβολίες ως προς το αν και κατά πόσο είναι αναπόφευκτη η έξωση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ενωμένη Ευρώπη εξέφρασε πάντως χθες, αν και διευκρίνισε πως δεν του πέφτει λόγος, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι. Λίγο μετά τη συνάντηση που είχε χθες στο Λονδίνο με τον βρετανό πρωθυπουργό δήλωσε πως «υπάρχουν τρόποι» αποφυγής της εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, σημειώνοντας όμως ότι προς το παρόν δεν επιθυμεί να πει ποιοι είναι.

Από ελληνικής πλευράς ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε «συγκλονιστικό» και «ιστορικό» το γεγονός ότι για πρώτη φορά στην ιστορία της η ΕΕ μικραίνει. Ο Τσίπρας επισήμανε πως πρέπει «να συνειδητοποιήσουμε ποιος είναι ο λόγος» για τον οποίο οι Βρετανοί ψήφισαν με αυτόν τον τρόπο και ταυτόχρονα «να αναρωτηθούμε γιατί η ΕΕ δεν εμπνέει τους λαούς της».

«Η Ελλάδα με τον πιο οδυνηρό τρόπο επισήμανε, πέρυσι τέτοιο καιρό, τις δυσλειτουργίες και τα ελλείμματα της ΕΕ», υπογράμμισε ο Πρωθυπουργός, προσθέτοντας πως σήμερα επιβεβαιώνεται ότι υπάρχει «κοινωνικό και δημοκρατικό έλλειμμα» στην ΕΕ και καλώντας σε αλλαγή πορείας. Επιπρόσθετα έκανε για λόγο για «φορτισμένο κλίμα» στην προχθεσινή συνεδρίαση, υπογραμμίζοντας πως «αργά η γρήγορα» η Ευρώπη θα πρέπει να διαλέξει ανάμεσα σε «δύο δρόμους». «Είτε θα συνεχίσουμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα, είτε θα αποφασίσουμε τη δημιουργία μιας καλύτερης Ευρώπης», τόνισε ο Πρωθυπουργός, ενώ συμπλήρωσε πως η Ευρώπη βρίσκεται «σε κατάσταση νευρικής και πολιτικής κρίσης». Τέλος, προανήγγειλε την ανάληψη «πρωτοβουλιών από την Ελλάδα» σε περιφερειακό επίπεδο και εντός των κρατών-μελών για τη «συγκρότηση συμμαχιών σε γεωγραφικό και πολιτικό επίπεδο».