Θερμό φθινόπωρο με πιέσεις για νέα μέτρα

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επιμένει ότι οι μεταρρυθμίσεις που αποφασίστηκαν στο πλαίσιο του Μνημονίου και της πρώτης αξιολόγησης δεν είναι αρκετές και ότι ουσιαστικά το πρόγραμμα δεν βγαίνει, ξεκαθάρισε χθες η επικεφαλής της αποστολής του στην Ελλάδα Ντέλια Βελκουλέσκου απευθυνόμενη σε συνέδριο του «Economist».

Στο Λαγονήσι χθες, σε πάνελ με τους εκπροσώπους των δανειστών και τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Γιώργο Χουλιαράκη, αναβίωσαν στιγμιότυπα από τη δύσκολη διαπραγμάτευση των προηγούμενων μηνών και έγινε σαφές ότι το φθινόπωρο θα είναι και πάλι θερμό με πιέσεις για νέα μέτρα σε διάφορους τομείς. Η ατζέντα των επόμενων μηνών άνοιξε χθες στη συνάντηση μιάμισης ώρας που είχε ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, στο ξενοδοχείο όπου έγινε το συνέδριο, με τους εκπροσώπους των δανειστών.

Η ΣΚΛΗΡΗ ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ. H ρουμάνα τεχνοκράτης ήρθε στην Αθήνα αποφασισμένη να στείλει ηχηρό μήνυμα εκ μέρους του ΔΝΤ ενόψει της φθινοπωρινής διαπραγμάτευσης για το χρέος, από την οποία θα κριθεί αν το Ταμείο θα συμμετάσχει τελικά και με χρηματοδότηση στο ελληνικό πρόγραμμα. Συντονισμένη με τις γνωστές απόψεις του Πολ Τόμσεν, η Βελκουλέσκου είπε ότι το πρόγραμμα δεν βγαίνει γιατί, μεταξύ άλλων, στηρίζεται στην αύξηση των φόρων και όχι στη σύλληψη της φοροδιαφυγής, δεν προβλέπει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων, ενώ οι παρεμβάσεις του στα κόκκινα δάνεια δεν είναι τολμηρές. Μάλιστα, πρόσθεσε ότι το πολιτικό σύστημα δεν κινητοποιήθηκε για να αντιμετωπιστούν προβλήματα όπως η διαφθορά. Η θέση του Ταμείου είναι να μειωθούν οι στόχοι του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 1,25%-1,5% του ΑΕΠ.  

Για το χρέος είπε ότι είναι απολύτως μη βιώσιμο και ότι χρειάζονται ουσιαστικές παρεμβάσεις για την ελάφρυνσή του. Αυτές αφορούν σημαντική επιμήκυνση της περιόδου χάριτος και των ωριμάσεων των ομολόγων και σταθεροποίηση των επιτοκίων.

Για να συμμετάσχει το Ταμείο στη χρηματοδότηση του προγράμματος πρέπει το χρέος να είναι βιώσιμο, είπε, πρόσθεσε ωστόσο ότι τα μέτρα μπορούν να ληφθούν το 2018, αρκεί να είναι από τώρα σε μεγάλο βαθμό προσδιορισμένα. Σε ερώτηση αν θεωρεί ότι μπορεί να συγκεκριμενοποιηθούν τα μέτρα πριν από τις γερμανικές εκλογές του 2017, απάντησε: «Το ελπίζω».

ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ. Μηνύματα στην κυβέρνηση έστειλαν και οι ευρωπαίοι δανειστές. Πρώτος, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Κλάους Ρέγκλινγκ τόνισε ότι πρέπει να γίνει πολλή δουλειά ακόμη και θύμισε ότι η δεύτερη αξιολόγηση, του φθινοπώρου, περιλαμβάνει μεταρρύθμιση της εργατικής νομοθεσίας, δημιουργία περιβάλλοντος πιο φιλικού προς τις επιχειρήσεις και διευκόλυνση του εμπορίου.

Η Ελλάδα πρέπει να αναλάβει την «ιδιοκτησία» του προγράμματος, είπε. Σημείωσε ακόμη ότι οι διαπραγματεύσεις δεν πρέπει να τραβούν πολύ όπως η προηγούμενη αξιολόγηση που διήρκεσε εννέα μήνες αντί για τρεις, γιατί αυτό επιβαρύνει την οικονομία.

Ο Ρέγκλινγκ δεν έκρυψε την άποψή του για τις καταστροφικές συνέπειες της περυσινής διαπραγμάτευσης. Είπε ότι η Ελλάδα είχε επιστρέψει στην ανάπτυξη το 2014, η ανεργία είχε αρχίσει να μειώνεται και η χώρα είχε βγει στις αγορές ομολόγων δύο φορές. «Ωστόσο αυτή η καλή πρόοδος διακόπηκε από τις πολιτικές εξελίξεις το πρώτο μισό του 2015» είπε. «Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ένα οδυνηρό πισωγύρισμα για την οικονομία. Η ανάπτυξη κόλλησε ξανά. Οι τράπεζες έκλεισαν, επιβλήθηκαν έλεγχοι στην κίνηση κεφαλαίων και πολλά από τα καλά που είχαν επιτευχθεί με μεταρρυθμίσεις αναιρέθηκαν».

Πάντως, υποστήριξε ότι τώρα η Ελλάδα με τις μεταρρυθμίσεις που αποφάσισε, είναι σε δρόμο για επιστροφή στην ανάπτυξη.

Εμφαση στην εφαρμογή του προγράμματος ζήτησε, από την πλευρά του, ο Ντέκλαν Κοστέλο, επικεφαλής της αποστολής της Κομισιόν. Αποτελεσματική συλλογή φόρων, καταπολέμηση της διαφθοράς, επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης, κινητοποίηση της δημόσιας διοίκησης, καταπολέμηση κατεστημένων συμφερόντων, είναι οι τομείς στους οποίους αναφέρθηκε.

«Η δεύτερη αξιολόγηση θα είναι πρόκληση, παρότι διαφορετική, αφού λιγότερα πράγματα θα χρειαστεί να περάσουν από τη Βουλή» είπε.

κόντρα ΜΕ ΤΟν Χουλιαράκη. Οπως έγινε και από προχθές σαφές με την τοποθέτηση του Ρέγκλινγκ μετά τη συνάντησή του με τον Τσακαλώτο, οι Ευρωπαίοι δεν συζητούν για μείωση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος. Χθες επανήλθε στο θέμα ο επικεφαλής της αποστολής του ESM Νικόλα Τζιαμαρόλι, ο οποίος ήρθε μάλιστα σε αντιπαράθεση γι’ αυτό με τον Χουλιαράκη.

Ο Χουλιαράκης αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση συμμερίζεται τη θέση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος για μείωση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος μετά το 2018. Οπως είπε, θα τηρήσουμε τους στόχους για το 2016 (0,5% του ΑΕΠ), για το 2017 (1,75% του ΑΕΠ) και το 2018 (3,5%), αλλά πρέπει να επανεξετάσουμε τι θα γίνει μετά το 2018. Προτίμησή μας, είπε, είναι να μειωθεί ο στόχος μεσοπρόθεσμα στο 1,5%-2% του ΑΕΠ.

«Διαφωνώ με τον Χουλιαράκη» ήρθε σε λίγο η απάντηση του Τζιαμαρόλι, που σημείωσε  ότι στην περυσινή συμφωνία υπάρχει πρόβλεψη να διατηρηθεί μεσοπρόθεσμα ο στόχος του 3,5%. Δεν διευκρινίζεται, βεβαίως, τι είναι το μεσοπρόθεσμο, αν θα είναι 5 ή 10 χρόνια, «αλλά υπάρχει δέσμευση». Μάλιστα, τόνισε ότι αυτό είναι το πνεύμα και το γράμμα της συμφωνίας.

«Το ερώτημα τότε είναι πώς ορίζεται ο μεσοπρόθεσμος ορίζοντας» ανταπάντησε ο αναπληρωτής υπουργός και το θέμα έμεινε εκεί.

Τη ζημιά που προκάλεσε στις ελληνικές τράπεζες το κλίμα έλλειψης εμπιστοσύνης τόνισε στην παρέμβασή του ο επικεφαλής της αποστολής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Φραντσέσκο Ντρούντι, μιλώντας για εκροή δισ. ευρώ καταθέσεων και υποβάθμιση του χαρτοφυλακίου των τραπεζών λόγω της ύφεσης και της δημιουργίας κόκκινων δανείων.

Τους τελευταίους δύο μήνες, είπε, έχουμε σταθεροποίηση αλλά όχι και την επιστροφή των καταθέσεων.

Ειδικά για τα κόκκινα δάνεια είπε ότι η μείωσή τους είναι απαραίτητη και προς αυτή την κατεύθυνση χρειάζονται νομοθεσία που θα συμβάλει στη γρήγορη επίλυση των ζητημάτων και σύστημα απονομής δικαιοσύνης που θα συνδράμει τη νομοθεσία.

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης μίλησε για κρίση Νο 2 στην Ελλάδα και τόνισε ότι υπάρχει κίνδυνος η στασιμότητα να αποτελέσει μόνιμο καθεστώς.

Κάνοντας απολογισμό των απωλειών λόγω κρίσης είπε ότι κάθε χρόνο μάς φεύγουν 2.000 ευρώ ανά άτομο. Σημείωσε ότι ίσως επιτευχθεί ο στόχος για ανάπτυξη 3%, αλλά μηχανικά, λόγω του κύκλου της οικονομίας και αυτό δεν θα είναι κάτι βιώσιμο.

Τόνισε και αυτός την ανάγκη να υπάρξει «ιδιοκτησία» του προγράμματος από την κυβέρνηση, ενώ σημείωσε ότι πλέον η Ευρώπη δεν έχει το ίδιο ενδιαφέρον για την Ελλάδα γιατί δεν υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης. «Μπορούν να κάνουν και χωρίς εμάς» είπε.