«Σκεφτείτε τις ελπίδες και τα όνειρα των παιδιών σας»

Δευτέρα απόγευμα. Βγαίνοντας από τον σταθμό του μετρό στο Κίλμπερν, στο βορειοδυτικό Λονδίνο (εκεί όπου πέρασε δύο χρόνια από τη ζωή του ο Τζορτζ Οργουελ γράφοντας τη «Φάρμα των ζώων»), συναντώ έναν άνδρα γύρω στα 70, καθισμένο σε ένα σκαμνί, ο οποίος φωνάζει υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Δεν ανήκει στην επίσημη εκστρατεία του Remain, αν κρίνει κανείς από το αυτοσχέδιο πλακάτ που κρατά. Και πάντως δεν ανήκει σε αυτούς τους ηλικιωμένους τους οποίους προσπάθησε να πείσει χθες ο Ντέιβιντ Κάμερον να ψηφίσουν Remain με μια δραματική έκκληση που απηύθυνε από την Ντάουνινγκ Στριτ.

«Θα είσαι μόνο εσύ πίσω από το παραβάν. Μόνο εσύ, που θα πάρεις μια απόφαση η οποία θα επηρεάσει το μέλλον σου, το μέλλον των παιδιών σου, το μέλλον των εγγονών σου» είπε σε μια σπάνια ομιλία του μπροστά από την πρωθυπουργική κατοικία. Ο Κάμερον σημείωσε ότι ως μέλος της ΕΕ η Βρετανία είναι πιο ισχυρή, πιο ασφαλής και πιο πλούσια: «Δεν υπάρχει πρωθυπουργός, ο οποίος να βρίσκεται εν ζωή, Συντηρητικός ή Εργατικός, που να μην είναι πεπεισμένος γι’ αυτό». Είπε ακόμη ότι ένα ενδεχόμενο Brexit θα είναι «μη αναστρέψιμο». Και έκλεισε με μια δραματική κορύφωση: «Σκεφτείτε τις ελπίδες και τα όνειρα των παιδιών σας και των εγγονών σας. Αν φύγουμε από την Ευρώπη δεν θα υπάρξει επιστροφή. Και η επόμενη γενιά θα πρέπει να ζήσει με τις συνέπειες αυτής της απόφασης».

Η δραματική έκκληση του Κάμερον έρχεται σε αντίθεση με τη μάλλον υποτονική συμμετοχή των Βρετανών στην προδημοψηφισματική εκστρατεία. Ερχεται όμως σε αντίθεση και με λίγες εκατοντάδες οδηγούς ταξί που προέτρεψαν τους ψηφοφόρους να στηρίξουν το Brexit, επιτιθέμενοι παράλληλα κατά της Ελλάδας. «Πιστεύουμε ότι για να παραμείνει το Λονδίνο κέντρο του εμπορίου και του τουρισμού πρέπει να ψηφίσουμε αποχώρηση και να ανακτήσουμε τον έλεγχο ώστε να μπορέσουμε να επενδύσουμε στη χώρα μας και στο μέλλον μας, αντί να πληρώνουμε για την κατασκευή δρόμων και γεφυρών στην Ελλάδα» έγραψαν σε ανοιχτή επιστολή τους. Πριν όμως πιστέψει κανείς ότι όλοι οι οδηγοί των διάσημων black cabs ψηφίζουν Brexit, πρέπει να λάβει υπόψη ότι στη βρετανική πρωτεύουσα κυκλοφορούν 21.000 ταξί, ενώ την επιστολή υπογράφουν 216 άτομα.

Σε κάθε περίπτωση, οι κάλπες ανοίγουν σε λιγότερο από 24 ώρες και οι Βρετανοί θα κληθούν να αποφασίσουν για το μέλλον της χώρας τους – έως κάποιο βαθμό και γι’ αυτό της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ντέρμπι παρότι τις τελευταίες ημέρες παρατηρείται άνοδος του Remain, η οποία για πολλούς αναλυτές συνδέεται με τη δολοφονία της Τζο Κοξ την περασμένη Πέμπτη. Τις προηγούμενες εβδομάδες καταγραφόταν σαφής δημοσκοπική υπεροχή (έως και 10 μονάδες) του Leave. Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας το στρατόπεδο της αποχώρησης απευθύνθηκε στο θυμικό των ψηφοφόρων με βασικά όπλα του το Μεταναστευτικό και την απώλεια της εθνικής κυριαρχίας που «θα ανακτηθεί» σε περίπτωση Brexit. Σύμφωνα με τις μετρήσεις, είχε αρχίσει να πείθει.

Την τελευταία εβδομάδα, ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις (τις οποίες κάποιοι αμφισβητούν) αποτυπώνουν οριακή μεταστροφή του εκλογικού σώματος. Η δολοφονία της 41χρονης βουλευτού φαίνεται ότι θα παίξει τον δικό της ρόλο ακόμη και τη στιγμή της επιλογής πίσω από το παραβάν. Και η σημασία αυτού του γεγονότος δείχνει να είναι τεράστια. «Ακόμη και μια οριακή μεταβολή μπορεί να αλλάξει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος» δήλωσε ο πρόεδρος της ComRes Αντριου Χόκινς. «Η δολοφονία της Κοξ φαίνεται να αλλάζει την ψυχολογία της εκστρατείας. Το στρατόπεδο υπέρ της ΕΕ ενδέχεται να επωφεληθεί από αυτό το τραγικό συμβάν» σημείωσε από την πλευρά του στο αμερικανικό δίκτυο CNBC ο Φάριμπορζ Μοσιριάν, διευθυντής του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας. Οι αγορές φάνηκαν να συμμερίζονται αυτή την άποψη. Η ισοτιμία της στερλίνας αυξήθηκε θεαματικά μετά τη συνεχή πτώση των τελευταίων εβδομάδων υπό τον φόβο των επιπτώσεων ενός Brexit. «Σίγουρα υπάρχει το ενδεχόμενο η δολοφονία της Κοξ να επηρεάσει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος υπέρ του Remain. Υπάρχει μια συναισθηματική αντίδραση του κόσμου» σημείωσε ο Αλαν Ράσκιν, διευθυντικό στέλεχος της Ντόιτσε Μπανκ. Είναι κάτι που εξηγεί γιατί ο ηγέτης του UKIP Νάιτζελ Φάρατζ, ο οποίος κάνει εκστρατεία υπέρ της εξόδου ανεξάρτητα από την επίσημη καμπάνια Vote Leave, κατηγόρησε τον Ντέιβιντ Κάμερον ότι επιχειρεί να συνδέσει τη δολοφονία της Κοξ με το στρατόπεδο της αποχώρησης. Ο βρετανός πρωθυπουργός πάντως το αρνήθηκε. Και για του λόγου το αληθές, στη χθεσινή έκκλησή του απέφυγε οποιαδήποτε αναφορά στην τραγωδία.