Ρεκόρ δεκαετίας για άρση του τηλεφωνικού απορρήτου σημειώθηκε το 2015
Ο νέος πρόεδρος της ΑΔΑΕ κ. Χρήστος Ζαμπίρας (αριστερά) και ο αντιπρόεδρος, Μιχάλης Σακκάς
Ρεκόρ δεκαετίας στις δικαστικές-εισαγγελικές εντολές για άρση του απορρήτου των επικοινωνιών σημειώθηκε το 2015!
Μέσα σε ολόκληρη την περασμένη χρονιά, η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) παρέλαβε 4.871 εισαγγελικές διατάξεις για περιπτώσεις άρσης του τηλεφωνικού απορρήτου για λόγους εθνικής ασφάλειας, καθώς και 3.937 αντίστοιχες διατάξεις για παρατάσεις προγενέστερων διατάξεων!
Επίσης, παρέλαβε 2.304 βουλεύματα δικαστικών συμβουλίων για άρση του απορρήτου με σκοπό τη διακρίβωση εγκλημάτων που εμπίπτουν στην ποινική δικονομία (π. χ. ανθρωποκτονίες, πορνογραφία ανηλίκων, εκβίαση, οργανωμένο έγκλημα, ναρκωτικά κ.ά). Το 2014, οι εισαγγελικές παραγγελίες για άρση του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας ήταν 3.780, ενώ τα αντίστοιχα δικαστικά βουλεύματα για τη διακρίβωση εγκλημάτων ήταν 1.956.
Ο νέος πρόεδρος της ΑΔΑΕ κ. Χρήστος Ζαμπίρας, παρουσιάζοντας τα πεπραγμένα της Αρχής για το 2015 μαζί με τον αντιπρόεδρό της κ. Μιχάλη Σακκά, ανέφερε ότι το ρεκόρ των παραγγελιών για άρση του απορρήτου των επικοινωνιών, οφείλεται εν μέρει και στο γεγονός ότι στο παρελθόν δεν καταγράφονταν αναλυτικά όλα τα αιτήματα.
Ο ίδιος είπε πως η ΑΔΑΕ δεν εξετάζει την ουσία των εισαγγελικών βουλευμάτων, αλλά ασχολείται με τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί.
Τα αιτήματα, αφορούν κυρίως λόγους εθνικής ασφάλειας, τρομοκρατίας, εγκλήματα, λαθρεμπορία, ναρκωτικά, παράνομη διακίνηση μεταναστών.
Πάντως, πέρυσι, επιβλήθηκαν και κυρώσεις σε δύο παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών για παραβάσεις της νομοθεσίας περί απορρήτου των επικοινωνιών.
Οι εταιρείες έχουν ασκήσει αιτήσεις ακυρώσεων και αναμένεται η εκδίκασή τους.
Η νέα διοίκηση της ΑΔΑΕ που ανέλαβε τα καθήκοντά της στις 21 Μαρτίου 2016, σύμφωνα με τον κ. Ζαμπίρα “προσπαθεί να βάλει κάποιους στόχους, με κύριο μέλημα την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της αρχής».
Στις βασικές επιδιώξεις της Αρχής είναι όλοι οι μεγάλοι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι που εξυπηρετούν άνω του 90% του πληθυσμού της χώρας να ελέγχονται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα λόγω ελλείψεων προσωπικού.
Για να συμβεί αυτό, όπως τόνισε ο κ. Ζαμπίρας, η ΑΔΑΕ χρειάζεται ενισχύσεις σε προσωπικό και τεχνικά μέσα. Οι ανάγκες σε υπαλλήλους αναμένεται να καλυφθούν μέσω μετατάξεων εξειδικευμένου προσωπικού, καθώς και με την περαιτέρω εκπαίδευση του υφιστάμενου προσωπικού.
Επιπλέον, η ΑΔΑΕ αναζητά κονδύλια μέσω του ΕΣΠΑ, ώστε να αναβαθμίσει την υλικοτεχνική υποδομή της και να είναι τεχνολογικά πλήρως εξοπλισμένη. Επίσης, προωθεί τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία της Αρχής και τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της, στο πλαίσιο της συνταγματικής αρχής για κοινοβουλευτικό έλεγχο.
«Η ΑΔΑΕ έχει σήμερα 38 υπαλλήλους και η αίσθησή μας είναι πως χρειάζεται ενίσχυση του προσωπικού τουλάχιστον κατά 50%», είπε ο κ. Ζαμπίρας. Ο ίδιος τόνισε πως στόχος της αρχής είναι να ελέγχει τους μεγάλους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο, ενώ σήμερα οι έλεγχοι γίνονται κάθε δύο χρόνια.
Πέρυσι, τα τεχνικά κλιμάκια της ΑΔΑΕ πραγματοποίησαν 15 τακτικούς ελέγχους και 24 επισκέψεις σε παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών για διερεύνηση καταγγελιών, καθώς και 9 έκτακτους ελέγχους σε ηλεκτρονικές υπηρεσίες μετά από καταγγελίες.
Ακόμα, την περασμένη χρονιά οριστικοποιήθηκε και το πρόστιμο των 50,16 εκατ. ευρώ που είχε επιβληθεί στη Vodafone από την ΑΔΑΕ το 2013, για την υπόθεση των τηλεφωνικών υποκλοπών.
Πάντως, η νέα διοίκηση της ΑΔΑΕ υποστήριξε πως υπάρχει σοβαρό ζήτημα με τα συστήματα παρακολούθησης που κυκλοφορούν στο εμπόριο και χρησιμοποιούνται ανεξέλεγκτα από ιδιώτες. Για το λόγο αυτό έχει προχωρήσει στην κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων, χωρίς ωστόσο, να έχουν ως τώρα προωθηθεί για νομοθετική κύρωση.
Σε ερωτήματα για τη χρήση των γνωστών συστημάτων παρακολούθησης της ΕΥΠ και της Αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας, ο κ. Ζαμπίρας υποστήριξε πως η ΑΔΑΕ ελέγχει και τα συγκεκριμένα συστήματα, αλλά μεγαλύτερο πρόβλημα είναι για τον ίδιο η κατάχρηση αντίστοιχων συστημάτων που αξιοποιούνται από ιδιώτες χωρίς καμία άδεια.
Όπως επεσήμανε ο κ. Ζαμπίρας, «οι έρευνες γνώμης των χρηστών και των συνδρομητών στην Ευρώπη, δείχνουν πλέον ότι η ασφάλεια των επικοινωνιών και των προσωπικών δεδομένων απασχολεί πάνω από τους μισούς πολίτες». Η προστασία του απορρήτου των επικοινωνιών, πρόσθεσε, «συνεχίζει να αποτελεί μείζον θέμα στην Ευρωπαϊκή ατζέντα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ ο διάλογος με όλους τους φορείς είναι έντονος στο πλαίσιο της διαβούλευσης για την αναθεώρηση της σχετικής Οδηγίας 2002/58/ΕΚ που είναι γνωστή και ως eprivacy».
Στο πλαίσιο αυτό η ΑΔΑΕ, εντείνει τη συνεργασία της με τις άλλες ανεξάρτητες αρχές, καθώς και με τον ευρωπαϊκό οργανισμό για την ασφάλεια δικτύων και πληροφοριών, ENISA, που εδρεύει στη χώρα μας. Επίσης, αναπτύσσει συνεργασία με άλλους φορείς με στόχο να καλύψει τις ανάγκες επιμόρφωσης των στελεχών της, προκειμένου να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις επιπτώσεις που οι τεχνολογικές εξελίξεις έχουν στο απόρρητο των επικοινωνιών.
Επίσης, η ΑΔΑΕ συμμετέχει στην Ομάδα Εργασίας του υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών, για την εκπόνηση σχεδίου «Εθνικής Στρατηγικής Κυβερνοασφάλειας», ενώ συνεργάζεται και με άλλες Αρχές και Οργανισμούς (εντός και εκτός Ελλάδας) σε θέματα που αφορούν την ασφάλεια και το απόρρητο των επικοινωνιών.