Φορολογικοί μετανάστες στη Βουλγαρία

Ο τρίτος νόμος του Νεύτωνα ορίζει ότι για κάθε δράση μιας δύναμης υπάρχει μια αντίθετη δύναμη αντίδρασης. Αν επιχειρήσουμε να προσαρμόσουμε τον νόμο δράσης – αντίδρασης στην ελληνική οικονομική πραγματικότητα και βάλουμε από τη μία πλευρά τους νόμους με τις τεράστιες φορολογικές επιβαρύνσεις, τις αλλεπάλληλες περικοπές στις συντάξεις, την καθίζηση του βιοτικού επιπέδου εκατομμυρίων Ελλήνων και την ανεργία, τότε μάλλον δεν είναι δύσκολο να εξηγήσουμε γιατί αυτές οι δυνάμεις των κυβερνητικών αποφάσεων προκαλούν κύματα φυγής από τα ελληνικά φορολογικά σύνορα.

Σε μεγάλα λογιστικά γραφεία της Αθήνας και της Βόρειας Ελλάδας φοροτεχνικοί και δικηγόροι λένε στα «ΝΕΑ» ιστορίες πλήθους Ελλήνων, οι οποίοι επιχειρούν να δώσουν λύση στα οικονομικά τους προβλήματα μεταφέροντας τη φορολογική τους κατοικία στο εξωτερικό.

Η γειτονική μας Βουλγαρία έρχεται και πάλι στο προσκήνιο. Αυτή τη φορά, όχι με τη μεταφορά της έδρας επιχειρήσεων για να γλιτώσουν από το βουνό των ελληνικών φόρων αλλά με τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας κυρίως από συνταξιούχους.

Οπως εκτιμάται από εφοριακούς στο Τμήμα Μητρώου ΔΟΥ της Βόρειας Ελλάδας, οι περισσότεροι φορολογικοί μετανάστες είναι πραγματικοί μετανάστες. Κανείς όμως δεν μπορεί να αποκλείσει και εικονικές μεταφορές, αλλά και να προσδιορίσει την έκταση ενός τέτοιου φαινομένου.

Ο φορολογικός κάτοικος εξωτερικού, άλλωστε, δεν σημαίνει ότι διαμένει μόνιμα σε χώρα εκτός Ελλάδας. Αρκεί να πιστοποιεί παραμονή σε άλλη χώρα για διάστημα μεγαλύτερο των 183 ημερών. Αν τα χαρτιά της παραμονής είναι γνήσια, χωράει μεγάλη κουβέντα.

Η αποδοχή της μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας από την ελληνική διοίκηση, όμως, σημαίνει αυτόματη απαλλαγή από τα τεκμήρια διαβίωσης σύμφωνα με διατάξεις νόμου, οι οποίες ψηφίστηκαν το καλοκαίρι του 2015 (Ν. 4330/2015) και – υπό προϋποθέσεις – ανοίγει το δρόμο για επιστροφή φόρου που παρακρατήθηκε στην Ελλάδα.

ΘΟΡΥΒΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΓΛΚ. Πηγή του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους περιγράφει στα «ΝΕΑ» «χαμό από αιτήματα επιστροφών φόρου από φορολογικούς κατοίκους εξωτερικού το τελευταίο διάστημα». Προσθέτει ότι μάλιστα ότι «έρχονται συνέχεια συνταξιούχοι και ζητούν ακόμα και απαλλαγή από την εισφορά υπέρ ΕΟΠΥΥ, υποστηρίζοντας ότι δεν πρέπει να παρακρατείται το 6% της σύνταξής τους αφού είναι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού». Απαλλαγή από την εισφορά δεν προκύπτει από τις ισχύουσες διατάξεις νόμου.

Οι συνέπειες δεν έχουν ποσοτικοποιηθεί ακόμα από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Περιγράφεται μια τάση, της οποίας το ταμείο δεν έχει γίνει. Για το 2014 τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι από τους 3.828 φορολογουμένους οι οποίοι προχώρησαν σε αλλαγή φορολογικής κατοικίας, μόνο 337 είχαν δικαίωμα επιστροφής φόρου της τάξεως των 1.000 ευρώ ο καθένας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι διαδικασίες αλλαγής της φορολογικής κατοικίας επανεξετάζονται από τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων.

ΜΕΤΑΚΟΜΙΖΟΥΝ. Από τη Βόρεια Ελλάδα, αγαπημένος προορισμός αναδεικνύεται η Βουλγαρία. «Κάποτε έφευγαν μόνο επιχειρήσεις, στη συνέχεια είχαμε το φαινόμενο μετακινήσεων για αγορά καταναλωτικών ειδών, τώρα μετακομίζουν και συνταξιούχοι στη Βουλγαρία» μας λέει μέλος του Συλλόγου Λογιστών Καβάλας, περιγράφοντας και την προσωπική του εμπειρία. «Προ ημερών βρέθηκα στο Γκότσε Ντέλτσεφ. Βρήκα δύο γνωστούς μου Καβαλιώτες, συνταξιούχους του Δημοσίου, να ψάχνουν για σπίτι. Δεν είναι οι μοναδικοί. Το φαινόμενο παίρνει ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις» μας λέει.

Το Γκότσε Ντέλτσεφ (Ανω Νευροκόπι) απέχει 24 χλμ., από το τελωνείο της Εξοχής.  

Μια αναζήτηση στις αγγελίες ενοικίασης ακινήτων στις πόλεις της Βουλγαρίας που βρίσκονται κοντά στα σύνορα αποκαλύπτει ότι μπορεί κάποιος να νοικιάσει σπίτι 63 τ.μ., με ένα υπνοδωμάτιο, επιπλωμένο, με 50 ευρώ τον μήνα. Μια μακαρονάδα σε ταβέρνα κοστίζει 50 λεπτά. Η σύνταξη 600 των ευρώ τον μήνα, στην Ελλάδα σημαίνει επιβίωση στα όρια, στη Βουλγαρία μεταφράζεται σε άνετη ζωή.

Εφόσον αποδεικνύεται μάλιστα η μεταφορά της φορολογικής κατοικίας, ακυρώνονται τα τεκμήρια διαβίωσης και οι φόροι εισοδήματος που έχουν παρακρατηθεί το 2015 (όχι για τους συνταξιούχους του Δημοσίου) πρέπει να επιστραφούν. Ο φορολογικός κάτοικος Βουλγαρίας, υπήκοος Ελλάδας, θα πληρώσει στη γειτονική χώρα φόρο εισοδήματος με συντελεστή 10%.

Για χαμηλοσυνταξιούχους που καλύπτονται από το ελληνικό αφορολόγητο, ο φόρος που θα προκύψει στη Βουλγαρία είναι υψηλότερος. Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, όμως, ο φόρος που τους παρακρατήθηκε πέρυσι θα πρέπει να τους επιστραφεί και να φορολογηθούν για τα ελληνικά εισοδήματά τους στη Βουλγαρία.

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ. Για τους Ελληνες που ζουν εκτός Ελλάδας, οι τελικές φορολογικές επιβαρύνσεις εξαρτώνται από το περιεχόμενο της Σύμβασης Αποφυγής Διπλής Φορολογίας που έχει υπογράψει η Ελλάδα με τη χώρα μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας.

Οσο για τον ΕΝΦΙΑ, δεν τον γλιτώνει όποιος έχει ακίνητο στην Ελλάδα όπου κι αν ξενιτευτεί.