Ο μαχητής και ο στριμμένος συγγενής

Ηταν ένα ντιμπέιτ χωρίς… ντιμπέιτ – τουλάχιστον όπως το εννοούμε στην Ελλάδα. Ντέιβιντ Κάμερον εναντίον Νάιτζελ Φάρατζ. Μόνο που ο βρετανός πρωθυπουργός δεν βρέθηκε αντιμέτωπος με τον ηγέτη του UKIP. Εμφανίστηκαν σε διαφορετικό χρόνο το βράδυ της Τρίτης στο πλατό του ITV απαντώντας στις ερωτήσεις του κοινού επί 30 λεπτά ο καθένας. Ο πρώτος για να επιχειρηματολογήσει υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ και ο δεύτερος για να εξηγήσει γιατί ζητά από τους Βρετανούς να ψηφίσουν Brexit στο δημοψήφισμα που θα διεξαχθεί ακριβώς σε δύο εβδομάδες.

Ποιος νίκησε; Κανείς, σύμφωνα με το BBC. Μαζί του συμφώνησε και η «Γκάρντιαν», ενώ, όπως το έθεσε ο Ιαν Ντέιλ από το ραδιόφωνο LBC, «ο Κάμερον πρέπει να είναι πολύ ευχαριστημένος. Ενα έθνος χτυπήθηκε από απόλυτη πλήξη». Πάντως, στο online γκάλοπ της (αντιευρωπαϊκής) «Ντέιλι Τέλεγκραφ», στο οποίο ψήφισαν 50.000 χρήστες, το 75% των αναγνωστών απάντησε ότι νικητής του ντιμπέιτ ήταν ο Φάρατζ.

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας βοηθήθηκε από τις πιο μαλακές ερωτήσεις που δέχθηκε, σε αντίθεση με το σαφώς επιθετικό ύφος των ερωτημάτων που απευθύνθηκαν στον Φάρατζ (του είπαν ότι είναι ρατσιστής, ότι πολεμά τους μετανάστες και ευνοεί τις φυλετικές διακρίσεις κ.ά.).

Κατά γενική ομολογία, ο Κάμερον ήταν πιο άνετος από τον Φάρατζ, ο οποίος βρισκόταν διαρκώς σε άμυνα, ενίοτε και σε επίθεση – ιδίως όταν ζήτησε με αγένεια από μια κοπέλα «να ηρεμήσει» επειδή του έκανε μια ερώτηση περί ρατσισμού. «Εχω συνηθίσει να με δαιμονοποιούν» απάντησε ο ηγέτης του UKIP κληθείς να σχολιάσει τη δήλωση του αρχιεπισκόπου του Καντέρμπουρι ότι νομιμοποιεί τον ρατσισμό επειδή συνέδεσε τους μετανάστες με τη διάπραξη σεξουαλικών αδικημάτων τύπου Κολωνίας. Οπως έγραψε η «Γκάρντιαν», ο Φάρατζ έμοιαζε «με τον στριμμένο συγγενή που προσπαθείς απεγνωσμένα να αποφύγεις σε μια οικογενειακή συγκέντρωση».

Η Βρετανία «δεν τα παρατάει»

Η πιο αξιομνημόνευτη ατάκα του Ντέιβιντ Κάμερον δεν ήταν δική του. Ανήκει στον πρώην υπουργό των Εργατικών (και άνθρωπο-κλειδί του κόμματος) Πίτερ Μάντελσον, ο οποίος είπε το 2001 ότι είναι «ένας μαχητής, όχι κάποιος που τα παρατάει εύκολα». Η Βρετανία «δεν τα παρατάει εύκολα», τόνισε ο Κάμερον, παραδεχόμενος εμμέσως ότι πρέπει να προσδώσει δυναμισμό στην εκστρατεία τού Remain. Παράλληλα, όπως συνηθίζει τις τελευταίες εβδομάδες, αναφέρθηκε στην απειλή που συνιστά για την οικονομία το Brexit. Ωστόσο, δεν απάντησε πώς θα υλοποιήσει τη δέσμευσή του να μειώσει κατά δεκάδες χιλιάδες τον αριθμό των μεταναστών στη χώρα, ζήτημα στο οποίο ποντάρει η εκστρατεία τού Εξω. Απέφυγε, τέλος, να απαντήσει αν μετά το δημοψήφισμα «είναι τελειωμένος», όπως το έθεσε κάποιος από το κοινό. «Η ψήφος είναι για τους πολίτες, όχι για τους πολιτικούς» είπε.

Από την άλλη, ο Φάρατζ δεν μπορούσε να κάνει σαφέστερη την άποψή του για τους μετανάστες: αξίζει τον κόπο, τόνισε, να μειώσουμε τον αριθμό τους, ακόμη και αν η Βρετανία γίνει φτωχότερη εξαιτίας αυτού. Στη συνέχεια, κραδαίνοντας το διαβατήριό του, είπε: «Αυτό θα έπρεπε να ήταν ένα βρετανικό διαβατήριο. Τώρα γράφει πάνω Ευρωπαϊκή Ενωση». Για το τέλος, κράτησε κι έναν λόγο συμπάθειας για τους Ελληνες, μόνο και μόνο για να επιτεθεί στην ΕΕ: «Η ευρωζώνη είναι καταστροφή. Απλώς δείτε τι έκανε στην Ελλάδα».

Η οργή του Vote leave

Ηταν η πρώτη φορά που ο Νάιτζελ Φάρατζ εμφανίζεται σε ντιμπέιτ κατά τη διάρκεια της προδημοψηφισματικής εκστρατείας. Ο ηγέτης του UKIP αγωνίζεται για το Brexit με άρμα την εκστρατεία Grassroots Out και δεν αποτελεί μέρος της επίσημης καμπάνιας υπέρ της εξόδου, του Vote Leave. Κι αυτό είναι που έκανε το ντιμπέιτ άνισο. Ο Κάμερον δεν ανταγωνιζόταν αυτούς που πραγματικά έχει απέναντι σε αυτή την αναμέτρηση, δηλαδή τους εσωκομματικούς αντιπάλους του Μπόρις Τζόνσον και Μάικλ Γκόουβ, οι οποίοι εκπροσωπούν το Vote Leave. Στο στρατόπεδο τού Εξω είναι έξαλλοι με το γεγονός ότι για το ντιμπέιτ επελέγη ο Φάρατζ και όχι κάποιος από το Vote Leave. Πιστεύουν, μάλιστα, ότι ο ίδιος ο βρετανός πρωθυπουργός ζήτησε να αντιμετωπίσει τον ηγέτη του UKIP, επειδή θεωρεί ότι ο λόγος του είναι διχαστικός και, συνεπώς, δύσκολα θα έπαιρνε με το μέρος του αναποφάσιστους τηλεθεατές. Το ίδιο φαίνεται ότι πιστεύουν για τον αρχηγό τους και οι συνεργάτες του Φάρατζ. Το BBC αποκάλυψε εσωτερικό έγγραφο της καμπάνιας Grassroots Out στο οποίο αναφέρεται ότι ο Φάρατζ πρέπει να χρησιμοποιείται «με φειδώ» στην εκστρατεία, διότι είναι πιθανό να αποθαρρύνει τους ψηφοφόρους.