Στο στόχαστρο του «στρατού των τρολ»

Με σκοπό να ρίξει λίγο φως στον σκοτεινό κόσμο των τρολ, η δημοσιογράφος Γέσικα Αρο ζήτησε από το κοινό της φινλανδικής τηλεόρασης να μοιραστεί μαζί της την εμπειρία του από τις συναντήσεις του στο Διαδίκτυο με τον «στρατό των τρολ» του Κρεμλίνου. Η ανταπόκριση ήταν μεγάλη. Μόνο που αυτοί που ανταποκρίθηκαν – γράφουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» – δεν ήταν κυρίως οι φινλανδοί χρήστες του Διαδικτύου αλλά τα ίδια τα τρολ, δηλαδή οι οργανωμένοι και επ’ αμοιβή χρήστες που επιτίθενται λεκτικά ή συκοφαντούν όποιον ασκεί κριτική στη Μόσχα. Και οι απαντήσεις τους ήταν – τι άλλο; – μια βίαιη επίθεση προς το πρόσωπό της. «Η ζωή μου πήρε μια πολύ άσχημη τροπή» λέει στον απεσταλμένο της αμερικανικής εφημερίδας η 35χρονη φινλανδή δημοσιογράφος.

Η Φινλανδία δεν είναι η μόνη χώρα που δέχεται τέτοιου είδους επιθέσεις. Οπως μπορεί να υποθέσει κανείς, η Ουκρανία έχει βρεθεί πολύ συχνά στο στόχαστρο από τις λεγεώνες των εκδικητών του Κρεμλίνου που δρουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η δράση τους, ωστόσο, έχει γίνει πλέον τόσο επιθετική ώστε το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ενωση σύστησαν ειδικές ομάδες για να αντιμετωπίσουν αυτό που βλέπουν ως απειλή όχι μόνο για τον πολιτισμένο διάλογο και τη δημοκρατική τάξη της Ευρώπης, αλλά και για την ίδια της την ασφάλεια. «Οι περισσότερες από τις πηγές μου φοβούνταν τη δημοσίευση των στοιχείων τους. Αυτό το καταλαβαίνω στην περίπτωση των αναγνωστών που συνεισέφεραν με προσωπικές εμπειρίες τους, αλλά βρίσκω πολύ ενδιαφέρον το ότι ακόμη και ειδικοί μού ζήτησαν να μιλήσουν χωρίς να κατονομαστούν» δήλωνε πρόσφατα η φινλανδή δημοσιογράφος στο ηλεκτρονικό περιοδικό InsideStory και στην ελληνίδα συνάδελφό της Κατερίνα Οικονομάκου.

Από την πλευρά του, ο βετεράνος σλοβάκος διπλωμάτης Ράστισλαβ Κάτσερ κάνει λόγο στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» για έναν πόλεμο, ο οποίος είναι μέρος ενός ευρύτερου πολέμου. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει αίμα – προσθέτει ο ίδιος – είναι εξίσου επικίνδυνος με έναν πόλεμο που διεξάγεται με συμβατικά μέσα. Είναι κάτι που γίνεται αντιληπτό από την εμπειρία που έζησε η Γέσικα Αρο. Οι επιθέσεις προς το πρόσωπό της αυξήθηκαν κατακόρυφα τον περασμένο χρόνο όταν η ίδια ταξίδεψε στην Αγία Πετρούπολη προκειμένου να πραγματοποιήσει έρευνα γι’ αυτήν τη «φάμπρικα των τρολ». Εκεί η φινλανδή δημοσιογράφος ανακάλυψε ιστοσελίδες που ειδικεύονται στη διασπορά ψευδών ειδήσεων και φιλορωσικών σχολίων σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, αλλά και πλήθος άλλων που καταγγέλλουν όποιον ασκεί κριτική στην κυβέρνηση της Ρωσίας.

Την ίδια ώρα στο Ελσίνκι φιλορώσοι ακτιβιστές διοργάνωναν μια πορεία διαμαρτυρίας στην έδρα της φινλανδικής ραδιοτηλεόρασης για να καταγγείλουν το ίδιο το μέσο ενημέρωσης ως τρολ. Στο κάλεσμα δεν ανταποκρίθηκαν παρά ελάχιστοι. Τα υβριστικά μηνύματα, ωστόσο, δεν σταμάτησαν ούτε λεπτό να φθάνουν στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο της Γέσικα Αρο. «Αυτή η καμπάνια – σημειώνει – είχε φυσικά στόχο από τη μια να με τρομοκρατήσει προκειμένου να σταματήσω την έρευνα και από την άλλη να με καταστήσει αναξιόπιστη στα μάτια των αναγνωστών. Μιλάμε για μια εκστρατεία σπίλωσης καθαρά σοβιετικού τύπου».

Απογοητευμένη «μπίμπο»
Η Γέσικα Αρο βρέθηκε να περιγράφεται στα σόσιαλ μίντια ως έμπορος ναρκωτικών ή να σατιρίζεται ως απογοητευμένη «μπίμπο» σε μουσικά βίντεο που ανέβηκαν στο YouTube

Ο φόβος της Ρωσικής Αρκούδας
Το ενδιαφέρον των τρολ του Κρεμλίνου για τη Φινλανδία δεν είναι τυχαίο. Το Ελσίνκι βρίσκεται στο επίκεντρο της ανησυχίας της Μόσχας σχετικά με την εξάπλωση του ΝΑΤΟ στα σύνορά της. Κι αυτή η ανησυχία εξηγεί όλη αυτή τη δραστηριότητα, σκοπός της οποίας είναι ο εκφοβισμός εκείνων των φωνών που θεωρούνται εχθρικές απέναντι στις ρωσικές επιδιώξεις. Μέλος της ΕΕ που έχει πάνω από 1.500 χιλιόμετρα κοινά σύνορα με τη Ρωσία, η Φινλανδία έχει λόγους να ανησυχεί από την πολιτική της Ρωσίας στην Ουκρανία και στις βαλτικές χώρες. «Αυτό που θέλει η Μόσχα είναι να κρατήσει τη Φινλανδία έξω από το ΝΑΤΟ» αναφέρει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» ο φινλανδός αναλυτής Σαάρα Γιάντουνεν.