Δικαιολόγησε την απαγόρευση της μαντίλας σε εργασιακό χώρο

Οι επιχειρήσεις μπορούν να απαγορεύσουν στις μουσουλμάνες εργαζόμενες να φορούν την παραδοσιακή μαντίλα, αρκεί να απαγορεύουν και όλα τα άλλα σύμβολα πίστης στον χώρο εργασίας, πρότεινε χθες το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, για μια υπόθεση η οριστική απόφαση της οποίας θα εκδοθεί τους επόμενους μήνες.

Η πρόταση αυτή προέκυψε έπειτα από προσφυγή της μουσουλμάνας Σαμίρα Αχμπίτα, η οποία απολύθηκε από το βελγικό παράρτημα της εταιρείας G4S, στο οποίο εργαζόταν ως γραμματέας, επειδή φορούσε τη μαντίλα στη δουλειά παρότι το απαγόρευαν οι κανονισμοί της επιχείρησης. Η γυναίκα μήνυσε την εταιρεία ασφαλείας στο Βέλγιο, όπου τα δικαστήρια παρέπεμψαν το ερώτημα αν τέτοιου είδους απαγορεύσεις είναι νόμιμες βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Η γερμανίδα γενική εισαγγελέας Ζαν Κοκότ στη μη δεσμευτική γνωμοδότησή της αναφέρει ότι τέτοιου είδους απαγορεύσεις είναι δικαιολογημένες, υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Η υπόθεση αυτή μαζί με μια άλλη που αφορά επίσης την επίδειξη μουσουλμανικών συμβόλων είναι από τις σημαντικότερες που εξετάζει φέτος το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όπως και εκείνη της προσφυγής γαλλίδας ειδικού ηλεκτρονικών υπολογιστών που απολύθηκε επειδή αρνήθηκε να βγάλει τη μαντίλα, κάτι που είχε ζητήσει πελάτης της εταιρείας στην οποία εργαζόταν.

Η γενική εισαγγελέας Ζαν Κοκότ που έγραψε τη γνωμοδότηση για την υπόθεση του Βελγίου, αναφέρει: «Ενώ ένας υπάλληλος δεν μπορεί να “αφήσει” το φύλο του, το χρώμα του δέρματός του, την εθνικότητά του, τον σεξουαλικό του προσανατολισμό, την ηλικία ή τις όποιες αναπηρίες του στην πόρτα όταν μπαίνει στα γραφεία της επιχείρησης όπου εργάζεται, θα πρέπει να προσπαθεί να περιορίζει την άσκηση της θρησκείας του στον χώρο εργασίας». Παρότι τέτοιες γνωμοδοτήσεις δεν ισοδυναμούν με τελική απόφαση, συνήθως δείχνουν τι τελικά θα αποφασιστεί.

Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση, οι εταιρείες μπορεί να έχουν νόμιμο λόγο για την απαγόρευση συμβόλων θρησκείας, σε ευρύ όμως φάσμα. «Ο πήχης για τη δικαιολογία διαφοράς στη συμπεριφορά βάσει της θρησκείας είναι ψηλά, αλλά δεν αν χρειαστεί μπορεί να ξεπεραστεί» αναφέρεται. Εταιρείες όπως η G4S «θα πρέπει να εξασφαλίσουν θρησκευτική και ιδεολογική ουδετερότητα», προστίθεται. Αλλοι λόγοι για την απαγόρευση των θρησκευτικών συμβόλων μπορεί να είναι ανησυχίες για την υγιεινή όπως και το αν το προσωπικό έρχεται σε επαφή με πελάτες. Για παράδειγμα, γράφει η γενική εισαγγελέας, το να απαγορευθεί η χρήση μαντίλας σε μια εργαζόμενη σε τηλεφωνικό κέντρο, δεν δικαιολογείται.

Τέτοιου είδους απαγορεύσεις, τονίζεται, πρέπει να αφορούν όλες τις θρησκείες. Γενικά ωστόσο τα σχετικά θέματα θα πρέπει να εκδικάζονται κυρίως από τα εθνικά δικαστήρια, καθώς οφείλεται να λαμβάνεται υπόψη η «εθνική ταυτότητα» κάθε χώρας.

Κοινωνικές υποθέσεις
Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που εδρεύει στο Λουξεμβούργο έχει ενισχυθεί. Τελευταία, το Δικαστήριο – που παλαιότερα ασχολούνταν κυρίως με εμπορικά θέματα – αναλαμβάνει όλο και περισσότερες κοινωνικές υποθέσεις, καθώς μάλιστα η δικαιοδοσία του επεκτάθηκε από τη Συμφωνία της Λισαβόνας το 2009 ώστε να αφορά θέματα ασφάλειας καθώς και δικαιωμάτων. Αντίθετα με το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου, οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστήριου είναι δεσμευτικές για τις εθνικές κυβερνήσεις της ΕΕ.