Το περιοδικό, ο πρόεδρος και μια «πολιτική» απόλυση

Ο διευθυντής ενός ιστορικού περιοδικού που μετρά 52 χρόνια ζωής, είδε όμως την κυκλοφορία του να πέφτει μέσα στο 2015 κατά 13%, αποφασίζει να αλλάξει τους δύο αναπληρωτές διευθυντές του. Τον έναν, όμως, τον κρατάει σε άλλο πόστο στο περιοδικό, ενώ την άλλη θέλει να την απολύσει. Αν η Γαλλία γενικότερα και η γαλλική Αριστερά ειδικότερα δεν βρίσκονταν στην κατάσταση που βρίσκονται, αν η χώρα δεν είχε ήδη μπει σε μια άτυπη προεκλογική περίοδο ενόψει των προεδρικών εκλογών που θα γίνουν την ερχόμενη άνοιξη, η ιστορία ενδεχομένως να αφορούσε (και να ενδιέφερε) μόνο τους εργαζομένους στο «L’Obs» (διότι περί αυτού ο λόγος), άντε και τον γαλλικό δημοσιογραφικό μικρόκοσμο. Αντ’ αυτού, έχει μετατραπεί σε ένα ψυχόδραμα από το οποίο δεν λείπουν οι καταγγελίες πως η εντολή αποπομπής της Οντ Λανσλέν έφτασε από ψηλά, πολύ ψηλά, μέσα από το ίδιο το Ελιζέ – διότι η Λανσλέν «έκανε την καρδιά του “L’Obs” να χτυπάει υπερβολικά αριστερά» και ο Φρανσουά Ολάντ «θέλει αυτόν που θεωρεί ως “δικό του” Τύπο σε τάξη πορείας, δηλαδή απαλλαγμένο από κάθε παράταιρη φωνή».

Η 43χρονη Οντ Λανσλέν είναι γέννημα – θρέμμα του «L’Obs», εκεί ξεκίνησε τη δημοσιογραφική της καριέρα το 2000, πριν αποχωρήσει το 2011 προκειμένου να αναλάβει αναπληρώτρια διευθύντρια στο περιοδικό «Marianne» – για να επιστρέψει στο «L’Obs» το 2014, όταν ανέλαβε διευθυντής ο Ματιέ Κρουασαντό, που την έκανε Νο 2 του αναθέτοντάς της, πιο συγκεκριμένα, την ευθύνη των σελίδων «Débats» – «Γνώμες». Ο ίδιος αυτός άνθρωπος ήταν που αποφάσισε αρχές Μαΐου να την αποπέμψει κρίνοντας πως η «διεύθυνση σύνταξης δεν λειτουργούσε καλά» και πως «έπρεπε να αλλάξει η ομάδα». Η ειδική μεταχείριση που επεφύλαξε ωστόσο στη Λανσλέν ο Κρουασαντό έναντι του έτερου αναπληρωτή διευθυντή, οι κινήσεις που έκανε ώστε να την απολύσει, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η Λανσλέν θεωρείται προσκείμενη στην «Αριστερά της Αριστεράς» ενώ η γραμμή του περιοδικού είναι ρητά σοσιαλδημοκρατική, πυροδότησαν ένα γαϊτανάκι από φήμες που έφτασαν να γίνουν την περασμένη Τετάρτη ξεκάθαρες καταγγελίες: «Μια απόλυση πολύ πολιτική στο “L’Obs”» τιτλοφορούνταν το κείμενο διαμαρτυρίας που συνυπέγραψαν 40 διανοούμενοι – ανάμεσά τους ο σκηνοθέτης Κλοντ Λανζμάν, ο δημογράφος και ιστορικός Εμανουέλ Τοντ, ο φιλόσοφος Αλέν Μπαντιού, ο συγγραφέας Λοράν Μπινέ ή η οικονομολόγος Ζουλιά Καζέ – και δημοσίευσε την ημέρα εκείνη η «Libération».

«Στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης, στη στέρηση της υπηκοότητας, στο [άρθρο του Συντάγματος που δίνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να παρακάμπτει την Εθνοσυνέλευση προκειμένου να νομοθετήσει] 49.3, έλειπε ακόμα μία χυδαιότητα προκειμένου να κλείσει η πενταετής προεδρική θητεία, και να την: ο Τύπος να ακολουθεί εντολές» κατήγγειλαν οι συνυπογράφοντες. Ούτε λίγο ούτε πολύ, οι «40» κατηγόρησαν τον γάλλο πρόεδρο ότι παρενέβη στα εσωτερικά του περιοδικού, πείθοντας πρωτίστως τους μετόχους του (το τρίο Μπερζέ – Πιγκάς – Νιλ καθώς και τον ιστορικό συνιδρυτή του «L’Obs» Κλοντ Περντιέλ, που φέρεται να κατηγόρησε την Λανσλέν πως επέτρεπε τη δημοσίευση «αντιδημοκρατικών» άρθρων γνώμης) και δευτερευόντως τον διευθυντή του ότι η Λανσλέν έπρεπε να «εκκαθαριστεί» – διότι, σύμφωνα πάντα με τους «40», εκείνη έδινε βήμα «σε όλες τις Αριστερές» ενώ η διεύθυνση θέλει στις σελίδες μόνο «”τις Αριστερές” του Ολάντ, του Βαλς και του Μακρόν».

Η αβάσταχτη ελαφρότητα των συκοφαντών

Στην υπόθεση παρενέβη χθες μια ιστορική μορφή της γαλλικής δημοσιογραφίας, ο συνιδρυτής του «L’Obs» («Nouvel Observateur» παλαιότερα) Ζαν Ντανιέλ, καταγγέλλοντας, πάλι μέσα από τις σελίδες της «Libération», «την αβάσταχτη ελαφρότητα των συκοφαντών του “L’Obs”». Παρότι και ο ίδιος είχε εκφράσει δημοσίως ενστάσεις για τον χονδροειδή τρόπο με τον οποίο αποπέμφθηκε η Λανσλέν, ο Ντανιέλ δήλωσε «κατάπληκτος» με τις θεωρίες συνωμοσιών που κυκλοφορούν υπεραμυνόμενος των αρχών και της ανεξαρτησίας του περιοδικού. Την ίδια ώρα, γινόταν γνωστό πως η πρώην Νο 2 του «L’Obs» προσέφυγε στο εργατοδικείο χαρακτηρίζοντας την απόλυσή της «αυστηρά πολιτική» και τις αιτιάσεις που επικαλέστηκε ο Ματιέ Κρουασαντό «ασυνάρτητες» και «αστήρικτες». Η συντακτική ομάδα του ιστορικού περιοδικού έχει ψηφίσει ήδη, σε ποσοστό 80%, μια πρόταση μομφής κατά του διευθυντή. Επεται λοιπόν συνέχεια σε αυτή την ιστορία, που αποτελεί ακόμη ένα σημείο των καιρών – και όχι απαραίτητα μόνο των γαλλικών.