Κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν

Ο 61χρονος Μπιναλί Γιλντιρίμ, ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Ταγίπ Ερντογάν, θα είναι ο νέος πρωθυπουργός της Τουρκίας. Ο μέχρι τώρα υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών θα είναι ο μοναδικός υποψήφιος στην κομματική συνεδρίαση της ερχόμενης Κυριακής και θα αντικαταστήσει τον Αχμέτ Νταβούτογλου που απομακρύνεται επειδή είχε αρχίσει να διαφοροποιείται στις απόψεις από τον πρόεδρο Ερντογάν.

Ο Νταβούτογλου είχε, κατά περιστάσεις, εκφράσει τις διαφωνίες τους στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, στις σχέσεις με τους Κούρδους και στην ελευθερία της έκφρασης του Τύπου. Ο Γιλντιρίμ συνεργάζεται με τον Ερντογάν από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν εκείνος ήταν δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης. Εχει διατελέσει υπουργός Μεταφορών σε τρεις κυβερνήσεις του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2002. Καθώς ο Ερντογάν ετοιμάζεται για αναθεώρηση του Συντάγματος της χώρας ώστε να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερες εξουσίες ως πρόεδρος – εξουσίες που παραδοσιακά ανήκουν στον πρωθυπουργό -, ο Γιλντιρίμ, λόγω της στενής τους σχέσης, φαίνεται πως είναι η κατάλληλη επιλογή. Αυτό φάνηκε και στις πρώτες του δηλώσεις: «Θα καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για να εκπληρώσουμε τους στόχους της μεγάλης Τουρκίας με αρμονία προς τους συναδέλφους σε όλες τις βαθμίδες του κόμματος, με πρώτο τον ιδρυτή πρόεδρο και ηγέτη μας». Αλλωστε και στην πρώτη του ομιλία μετά την ανακοίνωση της αποχώρησης του Νταβούτογλου, στις αρχές Μαΐου, ο Γιλντιρίμ είχε σχολιάσει: «Και τώρα τόπο στο προεδρικό καθεστώς».

Ενδεικτικό της εμπιστοσύνης που του έχει ο ισχυρός άνδρας της Τουρκίας είναι το γεγονός ότι ο Γιλντιρίμ είχε αναλάβει την ολοκλήρωση των φαραωνικών προγραμμάτων υποδομής που επικρίνονται από τους οικολόγους, όπως το τρίτο διεθνές αεροδρόμιο το οποίο κατασκευάζεται βορειοδυτικά της Κωνσταντινούπολης – για να γίνει αποδεκατίστηκαν μεγάλα δάση. Ο Γιλντιρίμ ήταν εκείνος που το 2014, στη διάρκεια των μεγάλων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, είχε κλείσει κάθε πρόσβαση των τούρκων πολιτών στα social media. Και όταν κατηγορήθηκε για παρακολουθήσεις τηλεφώνων, δήλωσε κυνικά: «Αν δεν κάνουν κάτι ύποπτο, τι τους νοιάζει να ακούμε τις συνδιαλέξεις τους;».

Η ανακοίνωση του ονόματος του Γιλντιρίμ δεν ήταν τυχαία χθες, ημέρα που γιορτάζεται στην Τουρκία η μνήμη του Κεμάλ Ατατούρκ, καθώς αποτελεί άλλη μια κίνηση του Ερντογάν στην προσπάθειά του να καταργήσει μία μία όλες τις κεμαλικές παραδόσεις και να φτιάξει μια «νέα Τουρκία». Ο νέος πρωθυπουργός είναι πιστός μουσουλμάνος και τηρεί πολλές από τις ακραίες παραδόσεις: πριν από μερικά χρόνια η φωτογραφία της μαντιλοφορούσας συζύγου του να τρώει μόνη την ώρα που ο Γιλντιρίμ γευμάτιζε σε διπλανό τραπέζι με αποκλειστικά άνδρες συνδαιτυμόνες προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων.

Εκείνη όμως που δεν φαίνεται να αντιδρά στη συντηρητική στροφή της Τουρκίας είναι η Ανγκελα Μέρκελ, παρατηρούν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Η γερμανίδα καγκελάριος με τις συχνές επισκέψεις της στην Τουρκία – τρεις μέσα σε έξι μήνες – θεωρείται μέσα στη χώρα ότι «ψηφίζει Ερντογάν». Το ίδιο γίνεται με τον σιωπηρό εκβιασμό της Αγκυρας στο προσφυγικό θέμα, ότι εάν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά της θα αφήσει να περάσουν στη Γηραιά Ηπειρο κύματα προσφύγων. Οπως σχολιάζει η εφημερίδα, «η Μέρκελ δίνει την εντύπωση ότι αποδέχεται έναν αυταρχικό ηγέτη που αγνοεί επιδεικτικά τις βασικές αξίες μιας δημοκρατικής ένωσης στην οποία θέλει να ενταχθεί».

Χωριστά αγόρια – κορίτσια
Ο Μπιναλί Γιλντιρίμ θέλει οι γυναίκες να τηρούν τα αυστηρά ήθη. Μάλιστα δήλωσε ότι δεν ήθελε να σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου στην Κωνσταντινούπολη επειδή είχε «τα αγόρια και τα κορίτσια να κάθονται και να μιλούν μαζί στην πανεπιστημιούπολη».