«Αυτά θέλουμε να μάθουν τα παιδιά μας;»

«Εξέτασα το λεξικό ως συγγραφέας. Και ως γυναίκα συγγραφέας έχω εξοργιστεί με το γεγονός ότι το λεξικό της τουρκικής γλώσσας περιλαμβάνει σεξιστικές και αρχαϊκές ερμηνείες». Η Ελίφ Σαφάκ είναι η πιο γνωστή τουρκάλα συγγραφέας με τα βιβλία της να έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από τριάντα γλώσσες (στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει βιβλία της από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος, Εξάντας και Λιβάνης). Την οργή της εξέφρασε αρχικά στο twitter, ενώ στη συνέχεια παραχώρησε και συνεντεύξεις. «Ας δούμε συγκεκριμένα παραδείγματα» λέει στη «Ρεπούμπλικα». «Μια από τις ερμηνείες του επιθέτου “βρώμικος” είναι “η γυναίκα σε έμμηνο ρύση”. Είναι απαράδεκτο. Κι αυτό που με ενοχλεί ακόμη περισσότερο είναι ότι το λεξικό αυτό χρησιμοποιείται στα σχολεία και τα πανεπιστήμια. Αναρωτιέμαι: αυτό θέλουμε να μάθουν τα παιδιά μας;».

Η Ελίφ Σαφάκ δεν έχει καμία αμφιβολία: η Τουρκία είναι μια χώρα σεξιστική και πατριαρχική. Ετσι είναι και το επίσημο λεξικό της. Αλλά «αυτό το λεξικό πρέπει οπωσδήποτε να ξαναγραφτεί». Το ζήτημα είναι ευρύτερο για την τουρκάλα συγγραφέα, που μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα στην Κωνσταντινούπολη και το Λονδίνο. Η Τουρκία διέρχεται μια σοβαρή κρίση, όχι μόνο πολιτική αλλά και ταυτότητας. «Αυτό που θα σας διηγηθώ συνέβη στο Κοινοβούλιο: ένας βουλευτής του κουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών είπε σε μια συνεδρίαση ότι θα αναφερόταν σε μια ρήση του Οσκαρ Ουάιλντ. Αλλά ένας συνάδελφός του από το συντηρητικό κόμμα, πολύ θρήσκος, βγήκε από τα ρούχα του: “Πώς αναφέρεστε σε κάποιον που δεν είναι ούτε Τούρκος ούτε μουσουλμάνος; Δεν υπάρχουν παραδείγματα από αυτήν την κουλτούρα, από αυτόν τον πολιτισμό;” αντέτεινε. Την ίδια στιγμή πετάχτηκε και ένας άλλος βουλευτής του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης. Εκείνος είχε μπερδέψει τον ιρλανδό συγγραφέα με τα βραβεία Οσκαρ του Χόλιγουντ. Δυστυχώς, σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε».

Η Τουρκία, καταλήγει η Ελίφ Σαφάκ, είναι μια χώρα διχασμένη. «Μιλάμε για δύο διαφορετικούς κόσμους. Εκείνον που υποστηρίζει και συνεχίζει να στηρίζει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Και εκείνον που είναι εναντίον του. Ο πρόεδρος, που θεωρητικά θα έπρεπε να κρατά ίσες αποστάσεις, είναι ο πιο διχαστικός πρόεδρος στη σύγχρονη Ιστορία της Τουρκίας». Και είναι και εκείνη η ρήση του Οσκαρ Ουάιλντ για τη χυδαιότητα της εξουσίας που τελικά δεν την άκουσε κανείς.