Πατρόν 1789 θέλει ο ΣΥΡΙΖΑ για την Κεντροαριστερά

Την εποχή που ζυμωνόταν η Γαλλική Επανάσταση, ο Ζαν – Ζακ Ρουσό αποφάσισε να γράψει τις περίφημες «Εξομολογήσεις» του για να απαντήσει στις υπόγειες επιθέσεις που δεχόταν από τον συναγωνιστή Βολταίρο. Το σύγγραμμα συνέβαλε στην έκρηξη του Διαφωτισμού και εισήγαγε τον αυτοβιογραφικό λόγο στη λογοτεχνική σκηνή, αλλά ταυτόχρονα επιβεβαίωσε ότι όσοι βρίσκονται στην ίδια όχθη δεν είναι απαραίτητο να χαράσσουν κοινή στρατηγική και να κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.

Για πολλούς λόγους, οι ίντριγκες στα χρόνια των Διαφωτιστών αποκτούν μια επικαιρότητα δυόμισι αιώνες μετά, στα σαλόνια της εγχώριας Κεντροαριστεράς. Ξαφνικά, στον Βολταίρο ανέτρεξε ακόμη και ο Αλέξης Τσίπρας, όχι μόνο για να προβάλει μια ουμανιστική στάση της κυβέρνησής του στο Προσφυγικό, αλλά και για να συνδέσει τον ΣΥΡΙΖΑ με το ευρωπαϊκό προοδευτικό κίνημα που αναδείχθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα. Στο μυαλό του Πρωθυπουργού, το επαναστατημένο Παρίσι μπορεί να έχει κοινά σημεία με τη μνημονιακή Αθήνα του 2016 και ο ΣΥΡΙΖΑ να φαντάζει απόγονος του Διαφωτισμού εάν η πολιτική μάχη επιδιώκεται να μεταφερθεί στον άξονα προοδευτισμού και συντηρητισμού.

Πρόκειται για προσέγγιση που δεν βλέπει απλώς το ΠΑΣΟΚ και Το Ποτάμι ως οιωνεί συμμάχους του ΣΥΡΙΖΑ, από τη στιγμή που ο Τσίπρας θα αναζητήσει αέρα ανοίγοντας μια κεντροαριστερή βεντάλια, αλλά φέρνει τον Πρωθυπουργό και σε έναν ρόλο καθοδηγητή κάθε προοδευτικού φορέα. Το πρόσφατο μήνυμα Τσίπρα προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι «θα σώσει τους φιλελεύθερους από τον φιλελευθερισμό», τους οποίους προφανώς διαχωρίζει από τον οικονομικό φιλελευθερισμό ή νεοφιλελευθερισμό που στοχοποείται ότι πρεσβεύει η νέα ηγεσία της ΝΔ, δεν είναι ασύνδετο με αυτόν τον σχεδιασμό. Οπως τον ίδιο στόχο υπηρετεί και η κλιμακούμενη επίθεση του Μαξίμου στη ΝΔ ότι «εκπροσωπεί τους ολιγάρχες».

Πολιτικό σωσίβιο

Προετοιμάζει, λοιπόν, ο Αλέξης Τσίπρας ένα κεντροαριστερό προσκλητήριο; Ο παράγων Πάνος Καμμένος – προφανώς – μπερδεύει τα πράγματα, αλλά το ερώτημα συζητείται ευρέως στους κεντροαριστερούς διαδρόμους και οι πιθανοί αποδέκτες της πρόσκλησης σπεύδουν να αρνηθούν προκαταβολικά. Ο Σταύρος Θεοδωράκης κλείνει ερμητικά την πόρτα στον Τσίπρα, διαμηνύοντας ότι δεν πρόκειται να υπάρξει στήριξη στην κυβέρνηση ούτε και για τα μέτρα που θα φέρει στη Βουλή, ενώ κάθε προσέγγιση με τον ΣΥΡΙΖΑ αποκλείουν κατηγορηματικά και από τη Χαριλάου Τρικούπη. «Οπως έστρωσαν, ας κοιμηθούν» είναι ένα κοινό σχόλιο που εκπέμπουν από το ΠΑΣΟΚ και Το Ποτάμι.

Η αίσθηση ότι ο Τσίπρας μπορεί να αναζητήσει στην Κεντροαριστερά πολιτικό σωσίβιο εξηγεί τη σκληρή αντίδραση παράλληλα με τη βεβαιότητα σε Χαριλάου Τρικούπη και Σεβαστουπόλεως ότι ο ΣΥΡΙΖΑ διαγράφει πλέον μια πορεία συρρίκνωσης, χωρίς δυνατότητα επιστροφής. Συνεπώς, το ΠΑΣΟΚ και Το Ποτάμι δεν έχουν κανένα λόγο να αλλάξουν ρότα και να βγουν από το αντιπολιτευτικό τόξο. Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που αναμένουν να υποδεχθούν μετακινούμενους πληθυσμούς, οι οποίοι την τελευταία τριετία είχαν αναζητήσει πολιτική στέγη στον ΣΥΡΙΖΑ.    

Η τελική λύση στο φλέγον ζήτημα της αξιολόγησης από τους δανειστές θα καθορίσει τις εξελίξεις, αλλά στον άξονα Χαριλάου Τρικούπη – Σεβαστουπόλεως προεξοφλούν ότι ακόμη κι αν δεν απευθύνει ο Τσίπρας μια ανοιχτή πρόσκληση στα δύο κόμματα, θα επιδιώξει ένα κεντροαριστερό άνοιγμα, με την αξιοποίηση αυτόνομων προσωπικοτήτων, μέσω ανασχηματισμού. Το φλερτ με τους ευρωπαίους σοσιαλδημοκράτες, άλλωστε, δεν μπορεί να συντηρηθεί εάν ο Πρωθυπουργός παραμείνει προσκολλημένος σε μια συμμαχία αποκλειστικά με τον Καμμένο. Πρόκειται για ανάγνωση που κάνουν και επιτελικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, επικαλούμενα την προσέγγιση με τον Φώτη Κουβέλη και τη Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου. Σε κάθε περίπτωση, μια επιχείρηση αναζήτησης στελεχών με κεντροαριστερό στίγμα βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη από την Κουμουνδούρου, αλλά τα πολλαπλά μέτωπα και η εικόνα μιας κυβερνητικής καθίζησης δεν ευνοούν τις επαφές – πληροφορίες αναφέρουν ότι προς το παρόν η εκστρατεία του ΣΥΡΙΖΑ έχει φθάσει έως τον Παντελή Οικονόμου.

     

Ο εκλογικός νόμος

Ως αντίδωρο για μια κεντροαριστερή συμμαχία, από το Μαξίμου σχεδιάζουν να βάλουν στο τραπέζι και τον εκλογικό νόμο: Ενα αναλογικότερο σχέδιο, το οποίο έχουν σχεδόν ολοκληρώσει οι συνεργάτες του Πρωθυπουργού και θα εισηγηθεί ο Παναγιώτης Κουρουμπλής, εάν παραμείνει στο υπουργείο Εσωτερικών, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερες συνεργασίες. Πηγές της Κουμουνδούρου, μάλιστα, αναφέρουν ότι η κυβέρνηση θα επιδιώξει ο εκλογικός νόμος να είναι άμεσης εφαρμογής, εξασφαλίζοντας πλειοψηφία άνω των 200 βουλευτών στην παρούσα Βουλή. Αφήνουν, δε, να εννοηθεί ότι το σχέδιο μπορεί να προωθηθεί στη Βουλή και με διαδικασία – εξπρές στην περίπτωση που ο εκλογικός ορίζοντας έρθει κοντά λόγω ενός απόλυτου αδιεξόδου με τους πιστωτές.         

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, από τη Χαριλάου Τρικούπη και τη Σεβαστουπόλεως σχεδόν αναγκαστικά κάνουν τους σχεδιασμούς τους και με εκλογικά σενάρια στο τραπέζι – τα οποία αμφότεροι ξορκίζουν. Τόσο η Φώφη Γεννηματά όσο και ο Σταύρος Θεοδωράκης δεν βλέπουν και δεν θέλουν εκλογές – και, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, αυτή είναι μια βασική διαφοροποίησή τους από τη ΝΔ και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο επικεφαλής του Ποταμιού εκτιμά ότι η απειλή των εκλογών είναι «ένα επικοινωνιακό κόλπο για να φανεί ότι η κυβέρνηση αντιστέκεται», ενώ αντίστοιχη εικόνα μεταδίδουν και από το επιτελείο της Φώφης Γεννηματά, διαβλέποντας ότι το σκηνικό ρήξης κυβέρνησης – δανειστών έχει και ως στόχο να αποφευχθούν «ατυχήματα» από την κυβερνητική πλειοψηφία στη Βουλή κατά την ψήφιση των νέων μέτρων.

Οι συμμαχίες

Τα δύο κόμματα, ωστόσο, μπορεί να κινούνται στην ίδια πολιτική όχθη, αλλά είναι πρόδηλο ότι δεν ακολουθούν τον ίδιο αντιπολιτευτικό σχεδιασμό. Ο Σταύρος Θεοδωράκης προκρίνει μια αντιπολιτευτική συμμαχία με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και παραμένει σε έναν ρόλο θεατή των κινήσεων της Δημοκρατικής Συμπαράταξης (ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ) για ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς. Στην Εθνική Συνδιάσκεψη της Συμπαράταξης (14-15 Μαΐου) θα παραστεί ως προσκεκλημένος, ενώ δεν βιάζεται για αποτελέσματα από την πλευρά της παράλληλης επιτροπής θέσεων στην οποία συμμετέχει και Το Ποτάμι. Η Φώφη Γεννηματά επιμένει στη δική της διαχωριστική γραμμή απέναντι στη ΝΔ και υψώνει τείχη στον ΣΥΡΙΖΑ, με τη βεβαιότητα ότι αυτή η στρατηγική θα αναδείξει την αυτονομία και θα προσδώσει δυναμική στον κεντροαριστερό πόλο. Επικαλούμενοι τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, από τη Χαριλάου Τρικούπη αναφέρουν ότι αυτή η στρατηγική αποδίδει, ενώ εξακολουθούν να επενδύουν σε κοινή δράση με Το Ποτάμι, η οποία ευελπιστούν ότι θα οριστικοποιηθεί εντός του προσεχούς Ιουνίου.