Βραβείο Πούλιτζερ για τους πρόσφυγες

Η πραγματικότητα δεν παύει να είναι ανελέητη ακόμη και μετά τη βράβευσή τους. Ακόμη κι έτσι, ωστόσο, η φωτογραφική κάλυψη της προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη ήταν το διαβατήριο του Γιάννη Μπεχράκη, του Αλκη Κωνσταντινίδη και του Αλέξανδρου Αβραμίδη για τα βραβεία Πούλιτζερ. Οι τρεις φωτορεπόρτερ, μέλη της ομάδας Thompson Reuters, απέσπασαν τη μεγαλύτερη διάκριση παγκοσμίως στον χώρο των μέσων ενημέρωσης κι έγιναν έτσι οι πρώτοι Ελληνες που πετυχαίνουν κάτι τέτοιο. Μαζί με άλλους πέντε συναδέλφους τους από το ίδιο πρακτορείο ειδήσεων (Michael Dalder, Srdjan Zivulovic, Bernadett Szabo, Stoyan Nenov και Laszlo Balogh) επικράτησαν στην κατηγορία «Breaking news». Μοιράστηκαν όμως την επιτυχία τους με συνεργάτες της εφημερίδας «Νιου Γιορκ Τάιμς», αφού ισοψήφησαν.

Η πορεία τους προς την αναγνώριση της δουλειάς τους διεθνώς ξεκίνησε όταν οι εκπρόσωποι του πρακτορείου υπέβαλαν στην κριτική επιτροπή των βραβείων που απονέμει η Σχολή Δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου Κολούμπια στις Ηνωμένες Πολιτείες, φάκελο 17 διαφορετικών εικόνων για την κάλυψη του προσφυγικού ζητήματος στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Από αυτές, οι 12 ήταν τραβηγμένες από τους έλληνες φωτορεπόρτερ, με την πλειονότητα να είναι αποτέλεσμα της δημιουργικής ματιάς του Μπεχράκη, διευθυντή του φωτογραφικού τμήματος του ελληνικού παραρτήματος του πρακτορείου.

Γιάννης Μπεχράκης
«Ακούστηκε η φωνή των δυστυχισμένων»
«Το να παίρνεις ένα Πούλιτζερ από μόνο του είναι μεγάλη επιτυχία και αναγνώριση της δουλειάς σου. Το να το μοιράζεσαι με δύο, είτε κυριολεκτικά είτε μεταφορικά, μαθητές σου έχει αξία πέρα από κάθε αναγνώριση. Μεγάλο ευχαριστώ στους συνεργάτες μου για την αφοσίωση και σκληρή δουλειά!». Αυτή ήταν η πρώτη ανάρτηση του Γιάννη Μπεχράκη (αριστερά στη φωτογραφία με τον Αλκη Κωνσταντινίδη) στο facebook μετά τη βράβευση και δείχνει την αθέατη πλευρά των επαγγελματιών που υπηρετούν την επικαιρότητα. Ο επικεφαλής στο φωτογραφικό τμήμα του γραφείου Reuters για την Ελλάδα και την Κύπρο γεννήθηκε το 1960 στην Αθήνα, είναι ένας από τους κορυφαίους φωτορεπόρτερ στον κόσμο και το 1987 άρχισε να δουλεύει για το Reuters. Μόλις έναν χρόνο αργότερα του προσφέρθηκε μόνιμη θέση στο πρακτορείο με βάση την Αθήνα. Η πρώτη του αποστολή ήταν τον Ιανουάριο του 1989 στη Λιβύη. Το 2000 στο Αμστερνταμ του απενεμήθη το πρώτο βραβείο στην κατηγορία «Ειδήσεις» στον παγκόσμιο φωτογραφικό διαγωνισμό World Press Photo ανάμεσα σε 4.000 φωτογράφους από 122 χώρες και 40.000 φωτογραφίες, είναι η πιο σημαντική παγκόσμια διάκριση στοn χώρο της φωτογραφίας. Για το πρώτο ελληνικό Πούλιτζερ δήλωσε χθες: «Για μένα το πιο σπουδαίο είναι ότι γινόμαστε οι φωνές των ανθρώπων που μας χρειάζονται. Χαίρομαι διπλά γιατί είναι μια επαγγελματική αναγνώριση υψηλού επιπέδου και για μένα και για την ομάδα μου».

Αλκης Κωνσταντινίδης
«Το βραβείο δεν είναι αυτοσκοπός»
Ακόμα δεν μπορεί να κατανοήσει πώς κατάφερε να βρεθεί στην 100ή  απονομή των Πούλιτζερ ο 32χρονος φωτογράφος. «Η αλήθεια είναι ότι ονειρευόμουν πάντα να κάνω τη δουλειά που θέλω με τις συνθήκες που θέλω, να δημιουργώ και να παράγω. Το να πάρεις ένα βραβείο είναι απλώς η επιβράβευση. Δεν είναι ποτέ αυτοσκοπός». Ο Αλκης Κωνσταντινίδης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, έχει σπουδάσει Γαλλική Φιλολογία και είναι αυτοδίδακτος στην περιπέτεια της φωτογραφίας. Πώς έφτασε μέχρι την ομάδα Thompson Reuters, στο ελληνικό γραφείο της οποίας προΐσταται ο Γιάννης Μπεχράκης; «Είχε δει δουλειά μου για την ελληνική κρίση και μια ημέρα με πήρε τηλέφωνο» λέει ο βραβευμένος φωτορεπόρτερ, που κατευθυνόταν χθες προς την αρχαία Ολυμπία για να απαθανατίσει την αφή της Ολυμπιακής Φλόγας. Από τις τρεις «νικητήριες» φωτογραφίες του επιλέγει εκείνη που δείχνει τον πρόσφυγα να κολυμπάει στη Λέσβο κρατώντας στην αγκαλιά του ένα μωρό να κοιμάται: «Για μένα περικλείει όλο το προσφυγικό ζήτημα, όπως το έχω βιώσει εγώ: η αγωνία της επιβίωσης. Βλέποντάς τη προσπαθείς να φανταστείς τι μπορεί να έχουν ζήσει αυτοί οι άνθρωποι στις χώρες και στα σπίτια τους για να πάρουν την απόφαση να κάνουν αυτό το επικίνδυνο και αβέβαιο ταξίδι. Ενας άνθρωπος που προσπαθεί να επιζήσει μέσα στην θάλασσα κρατώντας ένα μωρό που κοιμάται: αυτή η αντίθεση με κέντρισε».

Αλέξανδρος Αβραμίδης
«Μοιάζουμε με χειρουργούς»
Βρέθηκε πρώτη φορά στην Ειδομένη πριν από ενάμιση χρόνο και ενώ συνεργαζόταν με το Reuters από τα τέλη του 2012. «Οι καταστάσεις ήταν εκρηκτικές ακόμα κι όταν υπήρχε κανονική ροή προσφύγων προς τα Σκόπια. αλλά γίνονταν δραματικές όταν έκλειναν τα σύνορα» δηλώνει στα «ΝΕΑ». Τη φωτογραφία που διακρίθηκε την τράβηξε στις 21 Αυγούστου 2015, όταν πρωτοέκλεισαν τα σύνορα και οι πρόσφυγες άρχισαν να τρυπώνουν κάτω από τον φράκτη. «Η εικόνα αυτή δείχνει την προσπάθεια των προσφύγων που έφυγαν από μια δύσκολη κατάσταση ψάχνοντας τη λύτρωση για να ζήσουν καλύτερα. Οταν αυτή ανακόπτεται από την αστυνομική δύναμη, τότε προκύπτει η φόρτιση» λέει ο Αβραμίδης που ασχολείται με τη φωτογραφία από το 1990 και σε επαγγελματικό επίπεδο από το 1997. Παρ’ όλα αυτά, τις περισσότερες φορές προσπαθούσε να απομονώνει το συναίσθημα. «Είναι όπως ο χειρουργός που δεν μπορεί να λέει “αχ, ο καημένος ο ασθενής” την ώρα που τον χειρουργεί. Πράγματα που ως περαστικός θα τα αντιμετώπιζες και θα πάγωνες, προσπαθείς τώρα να τα διαχειριστείς αλλιώς, γιατί διαφορετικά το συναίσθημα θα σε κάνει να πανικοβληθείς και να τα παρατήσεις».