Γερμανική πρέσα για έσοδα 50 δισ. ευρώ

Σε έντονο γερμανικό πρέσινγκ βρίσκεται η επόμενη γενιά των ελληνικών αποκρατικοποιήσεων. Το Βερολίνο πιέζει να αυξηθούν σε αριθμό και να αναβαθμιστούν ποιοτικά περιλαμβάνοντας και στρατηγικού χαρακτήρα ΔΕΚΟ και να ξεπεράσουν τις 20 όπως προβλέπει η συμφωνία που ψήφισε τον περασμένο Αύγουστο η Μπούντεσταγκ.

Ενας λόγος για τη γερμανική εμμονή είναι ότι οι ιδιωτικοποιήσεις και το νέο υπερ-Ταμείο για την Αξιοποίηση της Δημόσιας Περιουσίας αποτελούν την εγγύηση για το δάνειο 86 δισ. ευρώ που θα πάρει η Ελλάδα μέσω του ESM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας). Ενας άλλος λόγος είναι ότι οι Γερμανοί πιστεύουν πως εφόσον στην Ελλάδα δεν υπάρχει παραγωγή και μεγάλοι ρυθμοί ανάπτυξης για να αυξηθούν τα έσοδα δεν προβλέπονται στο ορατό μέλλον, μέρος του χρέους θα αποπληρώνεται από πωλήσεις κρατικής περιούσιας. Κάποιοι λένε ότι η εξήγηση για το έντονο ενδιαφέρον του Βερολίνου βρίσκεται και στο γεγονός ότι ανοίγει έτσι ο δρόμος για να εξυπηρετηθούν γερμανικά συμφέροντα σε τομείς όπως ο τουρισμός όπου η Ελλάδα έχει στρατηγικό πλεονέκτημα, όπως ακριβώς συνέβη με τα αεροδρόμια.

ΠΑΖΑΡΙ. Στο μεγάλο αυτό παρασκηνιακό παζάρι που βρίσκεται σε εξέλιξη δοκιμάζοντας τις αντοχές κυβέρνησης και ΣΥΡΙΖΑ, είναι πάντως σαφές ότι η γερμανική πλευρά ζητά περισσότερες από τις εννέα ιδιωτικοποιήσεις στις οποίες επιμένει η ελληνική. Επίσης σαφές είναι ότι απορρίπτει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο μείωσης του στόχου για επίτευξη εσόδων 50 δισ. ευρώ από το νέο Ταμείο Αξιοποίησης της Δημόσιας Περιουσίας σε βάθος τριάντα ετών, όσο δηλαδή και η διάρκεια ισχύος του δανείου.

Σύμφωνα με γερμανικές πηγές που μιλούν στα «ΝΕΑ», «το Στρατηγικό Σχέδιο Αξιοποίησης (Asset Development Plan – ADP) του ΤΑΙΠΕΔ το οποίο περιλαμβάνει συνολικά 23 αποκρατικοποιήσεις, αποτέλεσε παράρτημα του Μνημονίου του Αυγούστου και ψηφίστηκε ως είχε από τη γερμανική Βουλή. Συνιστά επομένως συστατικό στοιχείο της δανειακής σύμβασης και ως εκ τούτου οι ελληνικές Αρχές πρέπει να ολοκληρώσουν την πλειονότητα από αυτές».

Σχέδιο συμφωνίας μάλιστα που παρουσίασαν προ μερικών εβδομάδων οι θεσμοί στην κυβέρνηση δεν προβλέπει μόνο 23 αλλά 27 ιδιωτικοποιήσεις. Ανάμεσα σε αυτές και κάποιες πολύ δύσκολες πολιτικά, οι οποίες εφόσον προχωρήσουν θα διαταράξουν ευαίσθητες κοινωνικές και εσωκομματικές ισορροπίες, όχι μόνο της σημερινής αλλά και οποιασδήποτε μελλοντικής κυβέρνησης, όπως το 17% της ΔΕΗ για το οποίο μάλιστα γερμανικές πηγές φέρονται να πιέζουν ώστε να προχωρήσει γρήγορα, ακόμη και εντός του 2016 ή το 2017.

ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ. Η ελληνική κυβέρνηση είναι προφανές ότι έχει τις δικές της λεπτές κόκκινες γραμμές. Ετσι εξηγείται γιατί κρατά χαμηλά το θέμα και περιορίζεται να δηλώνει ότι «η κουβέντα με τους δανειστές για το νέο υπερ-Ταμείο πάει καλά», δίχως ωστόσο να εξηγεί τι θα περιλαμβάνει αυτό και τι ακριβώς θα ιδιωτικοποιηθεί υπό την ομπρέλα του. Συντηρεί έτσι μια γκρίζα ζώνη, ένα θολό ακόμη τοπίο, προφανώς επειδή δεν μπορεί να διαχειριστεί πολιτικά ούτε καν αυτές τις συμφωνίες που έκλεισαν, πόσω μάλλον περισσότερες.

Οι υπουργοί παραπέμπουν με κάθε ευκαιρία στη δήλωση Γεροβασίλη ότι οι αποκρατικοποιήσεις «αποτελούν μια δύσκολη απόφαση που δεν λαμβάνεται ελαφρά τη καρδία» και πως «θα γίνουν μόνο όσες προβλέπει η συμφωνία του καλοκαιριού», υπονοώντας τις εννέα, κι ας γράφει το ΦΕΚ του Μνημονίου (94 Α’/14-8-2015) ότι «το ADP αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας».

Την Τρίτη, ωστόσο, υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της πρώτης ημέρας των διαπραγματεύσεων με τους δανειστές που αφορούσε και το νέο Ταμείο, πήγε τη συζήτηση ένα κλικ μπροστά. «Εχουμε προχωρήσει στην κουβέντα με τους θεσμούς και έχουμε χωρίσει τα περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στον έλεγχο του ΤΑΙΠΕΔ σε core assets και non core assets» είπε χαρακτηριστικά.

Ερμηνεύοντας τη φράση του, οδηγείται κανείς στο συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση το συζητά να πάει και πέραν των εννέα αποκρατικοποιήσεων, εφόσον πρόκειται για ακίνητα ή επιχειρήσεις που δεν συνιστούν κομβικού χαρακτήρα περιουσιακά στοιχεία. Δεν το διαπραγματεύεται ωστόσο για στρατηγικού ενδιαφέροντος εταιρείες όπως για παράδειγμα ΔΕΗ, ΔΕΠΑ, ΕΥΔΑΠ. Σε άλλη ερώτηση για το κατά πόσον προβλέπεται η πώληση του 17% της ΔΕΗ, ο ίδιος παράγων απάντησε «δεν έχουμε ακόμη μπει σε αυτά» αφήνοντας υπό μια έννοια ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.

Είναι προφανές πως το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων και του νέου Ταμείου είναι πολιτικό για αμφότερες τις πλευρές. Στην Ελλάδα βάζει φωτιά σε ψηφοφόρους, στελέχη και υπουργούς που από τον Αύγουστο και μετά βιώνουν μια συνεχή διάψευση προσδοκιών, με τις μισητές αποκρατικοποιήσεις να χτυπούν στην καρδιά της ιδεολογικής τους ταυτότητας – διόλου τυχαία μιλούν γι’ αυτές όσο το δυνατόν λιγότερο. Στη Γερμανία, αντίθετα, οι ελληνικές αποκρατικοποιήσεις είναι «φετίχ» για το πολιτικό σύστημα, παρότι η ίδια η οικονομία της χώρας είναι λιγότερο ιδιωτικοποιημένη σε βασικούς τομείς. Το νέο Ταμείο αποτελεί για το Βερολίνο κάτι σαν το «ιερό δισκοπότηρο» του τρίτου Μνημονίου, το πιο κομβικό από τα συστατικά του στοιχεία, το κλειδί χωρίς το οποίο δεν ξεκλειδώνουν τα δάνεια του ESM.

Το καπάκι επομένως για τις αποκρατικοποιήσεις έχει ανοίξει για τα καλά κι ας θέλει η κυβέρνηση να το κρατά όσο μπορεί κλειστό. Στοιχεία βέβαια πολλά δεν υπάρχουν, το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας για το νέο υπερ-Ταμείο δεν το έχουμε δει ακόμη, τον σκελετό γνωρίζουμε όχι τις κρίσιμες λεπτομέρειες. Αρα, το μόνο που μπορεί κάποιος να κάνει είναι να παραθέσει τα γεγονότα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ – ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ. Τα γεγονότα λένε πως το περασμένο καλοκαίρι όταν κατατέθηκε προς ψήφιση η δανειακή σύμβαση στη Βουλή, συνοδευόταν από δύο παραρτήματα. Το στρατηγικό σχέδιο αξιοποίησης του ΤΑΙΠΕΔ (Asset Development Plan/ ADP) με 23 περιουσιακά στοιχεία και το παράρτημα με τα 74 προαπαιτούμενα (prior actions) που όφειλε να κάνει το Δημόσιο, προκειμένου να υλοποιηθούν αυτές ακριβώς οι 23 αποκρατικοποιήσεις.

Για κάποιον περίεργο λόγο που ουδέποτε εξηγήθηκε, και τα δύο παραρτήματα εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς από το Μνημόνιο. Μέχρι και την ημέρα ψήφισής του, Παρασκευή 14 Αυγούστου 2015, βουλευτές τόσο της αντιπολίτευσης όσο και του ΣΥΡΙΖΑ αναζητούσαν εις μάτην τα χαμένα κείμενα, ρωτούσαν υπουργούς και την τότε πρόεδρο Ζωή Κωνσταντόπουλου, δίχως να παίρνουν απάντηση.

Χρειάστηκε να δημοσιευτεί το Μνημόνιο σε ΦΕΚ (94 Α’/ 14/8/2015) για να διαβάσουμε ότι «το ADP επισυνάπτεται στο παρόν Μνημόνιο ως παράρτημα και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας», όπως και ότι «ο κατάλογος κρατικών δράσεων σε εκκρεμότητα έχει εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΤΑΙΠΕΔ, επισυνάπτεται στο παρόν Μνημόνιο ως παράρτημα και αποτελεί επίσης αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας».

Το μυστήριο πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις στις 19-8-2015 όταν το γερμανικό Κοινοβούλιο κλήθηκε να εγκρίνει την ελληνική συμφωνία. Ως διά μαγείας, τα χαμένα παραρτήματα εμφανίστηκαν και ψηφίστηκαν ως είχαν μαζί με το ελληνικό πρόγραμμα από τη συντριπτική πλειοψηφία των γερμανών βουλευτών (http://dip21.bundestag.de/dip21/btd/18/057/1805788.pdf).

Εναν μήνα μετά, τον Σεπτέμβριο, τα παραρτήματα επανήλθαν στην επικαιρότητα με αφορμή τις εκλογές και το προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ. Με βάση εκείνο το πρόγραμμα, η συμφωνία του Αυγούστου δεν περιελάμβανε παρά εννέα αποκρατικοποιήσεις. Τον Οκτώβριο ακολούθησε ερώτηση 30 βουλευτών της ΝΔ που ζητούσαν να μάθουν τελικά πόσες αποκρατικοποιήσεις θα γίνουν, 9 ή 23;

ΧΩΡΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Ακόμη και σήμερα σαφής απάντηση στο ερώτημα δεν έχει δοθεί. Το ενδιαφέρον  είναι πως αν ψάξει κάποιος σήμερα στην ιστοσελίδα της Βουλής και ξεφυλλίσει τον νόμο του Μνημονίου (Ν. 4336/2015), παραρτήματα δεν θα βρει.

Την ασάφεια ενισχύει το γεγονός ότι το νέο Ταμείο, πέραν του ΤΑΙΠΕΔ, του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (τράπεζες) και της ΕΤΑΔ (ακίνητα), αποκτά και μια τέταρτη θυγατρική, για τις ΔΕΚΟ.

Κυβερνητικές πηγές επιμένουν ότι σε αυτή θα ενταχθούν όλες οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας που έχει σήμερα στο χαρτοφυλάκιό του το ΤΑΙΠΕΔ, όχι για να αξιοποιηθούν άμεσα, παρά κάποια στιγμή στο μέλλον όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες βελτίωσης της οικονομίας. Στον αντίποδα, πηγές των δανειστών ισχυρίζονται ότι στη νέα θυγατρική ΔΕΚΟ ναι μεν θα μεταφερθούν κάποιες από τις εταιρείες που ανήκουν σήμερα στο ΤΑΙΠΕΔ (π.χ. ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, ΕΛΤΑ), αλλά θα προικιστεί και με άλλες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, πέραν των όσων ελέγχει σήμερα το Ταμείο.