Η μάχη μεταξύ Παμούκ και «άγνωστης» Φεράντε

Εξι βιβλία με ισάριθμες αφηγήσεις από την Κωνσταντινούπολη («Κάτι παράξενο στο μυαλό μου», Ωκεανίδα, 2015), τις αυστριακές Αλπεις («A whole life») ώς τη μεγάλη σιτοδεία στην Κίνα («The four books»), τον εμφύλιο της Ανγκόλας («A general theory of oblivion»), την ελεγχόμενη από την Καμόρα Νάπολι («The story of the lost child») και τη σύγχρονη Κορέα («The vegetarian») διεκδικούν στις 16 Μαΐου τη βράβευσή τους ως σημαντικότερης λογοτεχνικής δημιουργίας μεταφρασμένης στην αγγλική γλώσσα. Οι διεκδικητές είναι αντιστοίχως ο Ορχάν Παμούκ, ο Ρόμπερτ Σεετχάλερ, ο Γιαν Λιάνκε, ο Χοσέ Εδουάρδο Αγουαλάσα, η Ελενα Φεράντε και η Νοτιοκορεάτισσα Χα Κανγκ, τα ονόματα των οποίων κατέληξαν στη βραχεία λίστα του Man Booker International – από τα αρχικά 155 και στη συνέχεια τις δεκατρείς επιλογές της ημιτελικής φάσης του βραβείου. Η επιτροπή του Booker International τονίζει τη γεωγραφική και πολιτισμική ποικιλότητα της φετινής λίστας, ενώ μετά τη βράβευση θα αλλάξουν ορισμένοι από τους κανόνες του βραβείου: στο εξής θα είναι ετήσιο και θα αφορά συγκεκριμένο λογοτεχνικό έργο και όχι το σύνολο της παραγωγής του βραβευμένου συγγραφέα.

Από τον αγώνα μεταξύ των έξι ξεχωρίζει προφανώς η μονομαχία Παμούκ – Φεράντε. Η επιτροπή μάλιστα έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο μυθιστόρημα «The story of a lost child», το τελευταίο από την «τετραλογία της Νάπολι» της συγγραφέως-φάντασμα, λέγοντας ότι πρόκειται για «αληθινή πανδαισία». Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται διεθνώς σε πολλές λίστες ευπώλητων τίτλων, η Φεράντε δεν έχει κάνει ποτέ της δημόσια εμφάνιση, κατά τα πρότυπα του Σάλιντζερ παλιότερα και του Τόμας Πίντσον. Η αγγλίδα μεταφράστριά της Αν Γκόλντσταϊν, μάλιστα, επικοινωνεί με τον εκδότη της Φεράντε μόνο μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας. Στην Ιταλία πάντως το κυνήγι για τον εντοπισμό της αληθινής ταυτότητάς της συνεχίζεται. Εδώ και είκοσι τέσσερα χρόνια η συγγραφέας της «Υπέροχης φίλης μου» (πρόκειται να κυκλοφορήσει σύντομα από τις εκδόσεις Πατάκη, ενώ το μυθιστόρημά της «Μέρες εγκατάλειψης» κυκλοφορεί ήδη από το 2004 στην Αγρα) διαφεύγει.

Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑ. Η Αν Γκόλντσταϊν αναγκάστηκε ήδη να διαψεύσει τις προσδοκίες που έχει δημιουργήσει στο αναγνωστικό κοινό ότι η ίδια έχει υπογράψει την «τετραλογία της Νάπολι». Κατέθεσε μάλιστα την εικασία της – σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας «Γκάρντιαν» – ότι η πραγματική συγγραφέας είναι μάλλον μια καλλιεργημένη γυναίκα της μεσαίας τάξης, καθώς τα βιβλία της καταγράφουν τις εσωτερικές συγκρούσεις ευφυών καθηγητριών ή συγγραφέων που εξελίσσονται επαγγελματικά στη Φλωρεντία και τη Ρώμη, αντιμέτωπες με αναμνήσεις της νιότης τους και στιγμές μισογυνισμού. Στην Ιταλία πάντως, σύμφωνα με την εφημερίδα «Ρεπούμπλικα», θεωρούν ότι πίσω από το όνομα ίσως κρύβεται ο αβανγκάρντ συγγραφέας Ντομένικο Στρανόνε ή, σύμφωνα με την «Γκάρντιαν», η Μαρτσέλα Μάρμο, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νάπολι.

Το Man Booker International, που πέρυσι κέρδισε ο Ούγγρος Λάζλο Κρασναχορκάι («Πόλεμος και πόλεμος», εκδόσεις Πόλις), συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 50.000 στερλινών που μοιράζονται εξ ημισείας σε συγγραφέα και μεταφραστή.