[Αριστερά της Εδέμ] Το σχέδιο του κεφαλαίου

Τελικά το κεφάλαιο έχει πατρίδα ή αποτελεί τον πιο πιστό οπαδό του διεθνισμού; Τελικά, τα σύνορα αφορούν τους πάντες ή ορισμένοι τα υπερπηδούν με ευκολία και άλλοι είναι καταδικασμένοι να επαναπροωθούνται στο κλειστό σχήμα των εθνών – κρατών; Τα σύνορα και η κινητικότητα είναι σχετικές έννοιες όπως μας διδάσκουν οι τρέχουσες εξελίξεις του Προσφυγικού και των offshore.

Για παράδειγμα, το κεφάλαιο συσσωρεύεται σε εθνικό πεδίο. Και επειδή το κεφάλαιο είναι πάνω απ’ όλα «σχέση», σε αυτό το κομμάτι ιδιοποιείται υπεραξία, εκμεταλλεύεται, γιγαντώνεται λόγω τρίτων. Παραδοσιακά βέβαια το κεφάλαιο έχει επεκτατική χροιά, τα σύνορα δεν το εμποδίζουν για τη διόγκωσή του. Οι όροι που αφορούν τα έθνη – κράτη δεν αφορούν πια εκείνο. Για την ακρίβεια, επανανοηματοδοτεί τους νέους όρους μέσω του πολιτικού προσωπικού του. Οπου χρειαστεί καταλύει τα σύνορα για τη δική του κίνηση. Θα βρεθούν και οργανικοί διανοούμενοι να εξωραΐσουν και τη νέα συνθήκη.

Για παράδειγμα, για 20 χρόνια ζούσαμε το λιβανιστήρι της παγκοσμιοποίησης. Η τελευταία, θολός όρος που συγκάλυπτε τους νέους όρους κινητικότητας του κεφαλαίου, είχε και θετικές πλευρές για τις εθνικές εργατικές τάξεις. Οι παλιές σχέσεις μετονομάζονταν. Πλάι στον επιχειρηματία, κεφαλαιούχο, καπιταλιστή, ολιγάρχη εξάλλου διαμορφώθηκαν και όροι για μια μεγάλη αλάνα που θα έπαιζαν μπάλα τα νέα τρομερά παιδιά που ενηλικιώθηκαν στα μέσα του ’80 και που στα μέσα του ’90 ή στις αρχές του 2000 ήταν πια ώριμοι ως μανατζαραίοι, στελέχη, επιτελικοί. Οι αναδυόμενες αγορές, οι πρώην σοβιετίες έδιναν το φιλί της ζωής στον καπιταλισμό. Μαζί με αυτές και το πρώτο γκρέμισμα του κοινωνικού κράτους στις δυτικές δημοκρατίες. Το κεφάλαιο που κάλπαζε πια μέσω διεθνών συνθηκών, μέσω του Μάαστριχτ, έβλεπε τις συλλογικές κατακτήσεις ως επιπλέον μεταβλητή κόστους. Αν ο Μπρετ Ιστον Ελις περιέγραφε μια σπινταριστή γενιά γιάπηδων στα μέσα του ’80, ο Κασοβίτς στα 90s με την ταινία «Το μίσος» περιέγραφε την οργή από τον νέο κοινωνικό αποκλεισμό στις μεγαλουπόλεις. Το κεφάλαιο ήταν κιβωτός πια που χωρούσε λίγους. Εδινε όμως την ψευδαίσθηση πως χωράει πολλούς. Το Τείχος του Βερολίνου είχε πέσει χρόνια. Τα τείχη των νέων αποκλεισμών τώρα χτίζονταν.

Φθάνοντας στο σήμερα. Το κεφάλαιο μουγκρίζει αναζητώντας τα νέα σχήματα. Η παγκοσμιοποίηση έχει εγκαταλειφθεί ως ιδεολόγημα. Τώρα, το κεφάλαιο ξεκάθαρα καταλύει τα σύνορα για τον εαυτό του και τα περιφρουρεί για τις κατώτερες τάξεις. Το νέο έθνος – κράτος δεν είναι επιστροφή στις βασικές μας τις αρχές. Είναι η επανεκκίνηση για το νέο σχέδιο.