Αλλάζει το άσυλο

«Το ισχύον καθεστώς δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε αξιόπιστο. Οι διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις ενθαρρύνουν έναν αγώνα δρόμου για την εξασφάλιση δικαιώματος ασύλου καθώς και την παράτυπη μετανάστευση ενώ η σημερινή κρίση μάς δείχνει πως ο κανονισμός του Δουβλίνου αναθέτει υπερβολικά πολλές ευθύνες σε λίγα μόνο κράτη»: Με αυτά τα λόγια συνόδευσε χθες η Κομισιόν το πρώτο βήμα που έκανε προς την αναθεώρηση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου.

Οι προτάσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έβαλε στο τραπέζι δύο εναλλακτικές προτάσεις, επισημαίνοντας πως στόχος είναι να υποβάλει τις οριστικές νομοθετικές της προτάσεις κατόπιν διαβουλεύσεων με τα κράτη-μέλη, το Ευρωκοινοβούλιο και τα υπόλοιπα ενδιαφερόμενα μέρη πριν από το καλοκαίρι.

1. Η πρώτη οψιόν στηρίζεται στην υφιστάμενη δομή, διατηρεί το σύστημα υποχρεωτικής αίτησης ασύλου στη χώρα εισδοχής, προβλέπει όμως και μια έξοδο κινδύνου σε περίπτωση μαζικής μεταναστευτικής ροής, όπως αυτή που βιώνει επί του παρόντος η Ευρώπη: έναν μηχανισμό κατανομής και μετεγκατάστασης αντίστοιχο με εκείνο που διαπραγματεύτηκαν εκτάκτως δύο φορές μέσα στο 2015 οι 28  – με πενιχρά αποτελέσματα όσον αφορά την εφαρμογή του. Είναι ένα Δουβλίνο plus.

2. Η δεύτερη εναλλακτική πρόταση ουσιαστικά καταργεί το Δουβλίνο ΙΙΙ και αφαιρεί το βάρος της ευθύνης από τις χώρες εισδοχής όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, προβλέποντας τη δημιουργία ενός μόνιμου συστήματος κατανομής των αιτούντων άσυλο στα ευρωπαϊκά κράτη μέσω μιας «κλείδας κατανομής» που θα έπαιρνε υπόψη την έκταση, το ΑΕΠ και την «ικανότητα απορρόφησης» κάθε κράτους-μέλους.

Πιο μακροπρόθεσμα, οι Βρυξέλλες εξετάζουν το ενδεχόμενο να μετασχηματίσουν την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Ασυλο (EASO) σε μια υπερεθνική οντότητα υπεύθυνη για τη διαχείριση των αιτούντων άσυλο.