6 δισ. ευρώ ο τζίρος της προσφυγιάς

Το 2013 ο τζίρος της μεγαλύτερης διαδικτυακής εταιρείας πωλήσεων προϊόντων, της Amazon, ανερχόταν στα 6,4 δισ. ευρώ. Περίπου στο ίδιο ποσό εκτιμάται ότι ανήλθαν και τα κέρδη της παράνομης διακίνησης μεταναστών και προσφύγων κατά το 2015.

Ολόκληρη βιομηχανία έχει στηθεί πίσω από τις προσφυγικές ροές προς την Ελλάδα αλλά και προς άλλες χώρες. Τα στοιχεία της Europol τον περασμένο Φεβρουάριο δείχνουν πως αυτή η βιομηχανία απέδωσε το περασμένο έτος έως και 6 δισ. ευρώ.

Οι εκτιμήσεις αναφέρουν πως αν συνεχιστούν με τους ίδιους ρυθμούς οι προσφυγικές ροές ο τζίρος αυτός μπορεί να διπλασιαστεί, ενδεχομένως και να τριπλασιαστεί κατά το 2016.

Για παράδειγμα, περισσότερα από 3.000 σάντουιτς την ημέρα πουλούσε ιδιοκτήτης καντίνας, την οποία έστησε σε κοντινό χωράφι μετά την άφιξη των προσφύγων στην Ειδομένη. Αν υπολογιστεί ότι τα έδινε προς δύο ευρώ το ένα αυτό σημαίνει πως εισέπραττε περί τα 6.000 ευρώ καθημερινώς.

Πληροφορίες που ήρθαν από διάφορα βίντεο, έδειξαν τον συγκεκριμένο ιδιοκτήτη στις αρχές Μαρτίου να διαμαρτυρείται ότι οι πρόσφυγες είχαν στήσει σκηνές στο χωράφι του και δεν μπορούσε να το καλλιεργήσει. Διεκδικούσε μάλιστα αποζημίωση από την Πολιτεία για την οικονομική ζημιά που υφίστατο.

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. Δεν είναι επίσης λίγοι αυτοί που έχουν στηρίξει την κερδοφορία τους στην ανάγκη των μεταναστών να μπορέσουν να επικοινωνήσουν μέσω κινητών ή μέσων κοινωνικής δικτύωσης με τους δικούς τους στην πατρίδα τους. Τα κρούσματα επιτήδειων που νοίκιαζαν φορτιστές έναντι υψηλού αντιτίμου στα ελληνικά νησιά έχουν κάνει τον γύρο του κόσμου.

Είναι εξάλλου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που λειτουργούν ως κράχτες για το σύγχρονο δουλεμπόριο. Μπαίνοντας κανείς σε ιστοσελίδες μπορεί να πέσει πάνω σε εκείνη που τιτλοφορείται «δεν υπάρχει κανένας Θεός, αλλά ο Μωάμεθ είναι ο αγγελιαφόρος του Αλλάχ».

Χρησιμοποιώντας τη μετάφραση του Google βλέπουμε πως στη σελίδα αυτή προσφέρεται μεταφορά «λαθραία στην Ελλάδα από τη Σμύρνη και την πληρωμή μετά την άφιξη». Μετ’ αμοιβής βεβαίως, βεβαίως. Είναι ένα από τα sites που συμβουλεύτηκαν οι πρόσφυγες πριν φτάσουν στην Ελλάδα.

Σε άλλο διαφημιστικό δικτύου παράνομης διακίνησης αναφέρεται: «Το κόστος ενός πακέτου για μεταφορά από την Τουρκία προς τη Λιβύη αεροπορικώς και στη συνέχεια από τη Λιβύη στην Ιταλία μέσω θαλάσσης ανέρχεται σε 3.700 δολάρια. Για τη θαλάσσια διαδρομή το κόστος για ενηλίκους είναι 1.000 δολάρια. Για τρία παιδιά κοστίζει 500 δολάρια».

Βέβαια, για κάποιους πρόσφυγες οι εφαρμογές των κινητών ήταν αυτές που τους έσωσαν τη ζωή ή τους έδωσαν τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν με τους οικείους τους και να τους στείλουν φωτογραφίες. Οι χάρτες στα κινητά καθώς και η πρόσφατη τάση των selfies βοήθησαν σε αρκετές περιπτώσεις.

Σύμφωνα πάντως με την έκθεση της Europol τον περασμένο Φεβρουάριο, από όσους διακινήθηκαν το 2015 το 52% πλήρωσε στα δίκτυα με μετρητά, το 20% χρησιμοποίησε εναλλακτικά τραπεζικά συστήματα (όπως το Hawala, ένα δαιδαλώδες παγκόσμιο δίκτυο μεταφοράς χρημάτων εκτός των συμβατικών τραπεζικών δικτύων), ενώ για το 16% τα απαιτούμενα χρήματα καλύφθηκαν από συγγενικά τους πρόσωπα που βρίσκονταν ήδη σε χώρες της ΕΕ.

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ. Κατά τις προβλέψεις, τα παράνομα δίκτυα θα συνεχίσουν να εκμεταλλεύονται τις υψηλές ανάγκες διακίνησης προσφύγων, ενώ θα σημειωθεί και αύξηση της ζήτησης για πλαστά έγγραφα όπως ταυτότητες και ταξιδιωτικά. Μάλιστα, εκτιμάται ότι η βιομηχανία αυτή θα είναι από τις πλέον ακμάζουσες το τρέχον έτος.

Η εξώθηση προσφύγων σε εγκληματικές πράξεις και η εργασιακή τους εκμετάλλευση που φτάνει μέχρι και την έκδοση γυναικών στην πορνεία ή τη μαύρη εργασία μικρών παιδιών, προκειμένου να καλύψουν τα έξοδα του ταξιδιού τους, θα καταγράψει επίσης άνοδο βάσει των στοιχείων της Europol.

Σε αυτό βοηθάει και η αλλαγή της σύνθεσης του μεταναστευτικού πληθυσμού. Κατά τη διάρκεια του 2015, το 56% όσων εισήλθαν στην ΕΕ ήταν άνδρες, το 17% γυναίκες και το 27% ανήλικοι. Ωστόσο, τον περασμένο Ιανουάριο η αναλογία αυτή είχε μεταβληθεί με τους άνδρες μετανάστες να αντιστοιχούν στο 45%, τις γυναίκες στο 21% και τα μικρά παιδιά στο 34%.

Βάσει μαρτυριών που περιλαμβάνονται στην έκθεση της Europol, εντοπίστηκε ότι ένα δίκτυο παράνομης διακίνησης πακιστανών μεταναστών συνδεόταν με την αγορά μαύρης εργασίας. Ετσι, μετά την άφιξή τους σε ευρωπαϊκό έδαφος οι μετανάστες εξαναγκάζονταν να δουλεύουν σε εστιατόρια στην Ισπανία, τα οποία ελέγχονταν από μέλη του κυκλώματος.

ΓΙΑ ΕΙΣΟΔΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
Οι νέες διαδρομές και ο τιμοκατάλογος

Σε αυτό που όλοι συναινούν είναι πως οι απελπισμένοι πρόσφυγες, ακόμα και μετά το κλείσιμο των σημερινών διαδρομών μέσω Ελλάδας και Βαλκανίων, θα αναζητούν νέους δρόμους εισόδου στην Ευρώπη.
Στο πλευρό τους θα βρεθούν οι φιλόδοξοι διακινητές. Οπως αναφέρουν και οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», το κλείσιμο της βαλκανικής οδού θα οδηγήσει τους διακινητές να αναζητήσουν νέες – ίσως και πιο επικίνδυνες – διαδρομές.
«Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες θέλουν ακόμη να πάνε στην ΕΕ και θα υπάρξουν νέες διαδρομές που τους προσφέρει το οργανωμένο έγκλημα» σημειώνει και ο υποδιοικητής της Europol Wil van Gemert.
Ηδη έχουν καταγραφεί διαδρομές μέσω Αθήνας προς Ιταλία ή από την Τουρκία προς Ιταλία έναντι αμοιβής 4.000 ευρώ. Προσφάτως μάλιστα εξαρθρώθηκε δίκτυο στο οποίο συμμετείχαν και κρατικοί αξιωματούχοι – μεταξύ των οποίων και πρώην δήμαρχος του Μεσολογγίου – που μετέφεραν αεροπορικώς μετανάστες.
Πληροφορίες μιλάνε επίσης για νέες διαδρομές από Ειδομένη προς Αλβανία και μετά στην Αυστρία, με χρέωση 3.000 ευρώ το άτομο.