Ποιος κινεί τα νήματα στο νέο Υπερταμείο;

Και οι ΔΕΚΟ μπαίνουν πλέον στο κάδρο του νέου Υπερταμείου Αποκρατικοποιήσεων, στο οποίο δημιουργείται ένα ξεχωριστό χαρτοφυλάκιο, μία ακόμη δηλαδή θυγατρική, αποκλειστικά για εταιρείες κοινής ωφέλειας, όπως οι ΔΕΗ, ΔΕΠΑ και ΕΥΔΑΠ.

Στη χθεσινή συνάντηση Τσακαλώτου – Σταθάκη και δανειστών φαίνεται να υπήρξε συμφωνία στα βασικότερα γύρω από το νέο Ταμείο, από το ποιος θα κινεί τα νήματα και θα κρατά τις ισορροπίες στον νέο φορέα μέχρι το πόσες θυγατρικές αυτό θα έχει και τι θα περιλαμβάνουν για τα επόμενα τριάντα χρόνια της λειτουργίας του.

Το πιο κρίσιμο, ωστόσο, γύρω από τον νέο φορέα είναι ο τρόπος λήψης των αποφάσεων αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, ζήτημα γύρω από το οποίο εκτυλίχθηκε τα τελευταία 24ωρα ένα έντονο παρασκήνιο. Αν και χθες συμφωνήθηκε τα πάντα να αποφασίζονται κοινή συναινέσει, εντούτοις δεν έλειψαν τις τελευταίες ημέρες παρασκηνιακές πιέσεις για ενίσχυση του ρόλου της τρόικας.

Είναι ενδεικτικό ότι μέχρι και μερικές ώρες πριν από τη συνάντηση ασκούνταν πιέσεις από κοινοτικά στελέχη να αλλάξει η συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον Δεκέμβριο, ότι οι αποφάσεις για να αξιοποιηθεί το τάδε ή το δείνα περιουσιακό στοιχείο θα λαμβάνονται από κοινού.

Η συμφωνία του Δεκεμβρίου

Το αρχικό κείμενο στο οποίο είχαν καταλήξει θεσμοί και κυβέρνηση τον Δεκέμβριο προέβλεπε ότι το Εποπτικό Συμβούλιο (Supervisory Board), που θα έχει την υψηλή εποπτεία στη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας, θα απαρτίζεται από πέντε μέλη, εκ των οποίων τα τρία θα διορίζονται από την ελληνική κυβέρνηση και τα δύο – ένα από τα οποία και ο πρόεδρος – από τους θεσμούς. Κάθε απόφαση όμως, προκειμένου να αποφευχθούν διαφωνίες, θα λαμβανόταν με ενισχυμένη πλειοψηφία, με την έγκριση δηλαδή των τεσσάρων από τα πέντε μέλη του. Η συμφωνία αυτή κινδύνεψε να τεθεί εν αμφιβόλω όταν κοινοτικά στελέχη εμφανίστηκαν προ ημερών να εγείρουν ενστάσεις ως προς τον τρόπο λειτουργίας του φορέα. Ζήτησαν μάλιστα σε περίπτωση διαφωνίας να έχει ενισχυμένη ψήφο ο πρόεδρος, ο οποίος και με τον τρόπο αυτόν θα λύνει τις όποιες διαφορές.

Τελικά η πρόταση αποσύρθηκε από το τραπέζι, καθώς αν παρέμενε θα δυναμίτιζε τη συμφωνία, επανήλθε το πρότερο καθεστώς, ωστόσο και μόνο το γεγονός ότι τέθηκε ως ιδέα δείχνει και τις προσπάθειες για περισσότερο έλεγχο από την τρόικα.

Τη στρατηγική για το τι θα αξιοποιείται και πότε, θα την καθορίζει ο εκάστοτε υπουργός Οικονομικών σε συνεννόηση όμως πάντα με το Εποπτικό Συμβούλιο, καθώς και με το Διοικητικό Συμβούλιο, δηλαδή το εκτελεστικό όργανο που θα βρίσκεται ακριβώς από κάτω του. Η στελέχωση του ΔΣ θα είναι κοινής αποδοχής, ανέφεραν χθες κυβερνητικές πηγές, στηρίζοντας σε αυτό το επιχείρημά τους ότι το μάνατζμεντ θα είναι ελληνικό. Ούτως ή άλλως, πάντως, η ύπαρξη και μόνο του Εποπτικού Συμβουλίου σε ρόλο γενικού επόπτη για την  αξιοποίηση της διαχείρισης της περιουσίας του Δημοσίου κάνει πολλούς να πιστεύουν ότι στην επόμενη γενιά αποκρατικοποιήσεων τον πρώτο λόγο θα τον έχουν οι δανειστές.

Ολα τα ακίνητα στο Ταμείο

Βάσει των όσων συμφωνήθηκαν χθες, το Ταμείο πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργεί μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2016 και θα απαρτίζεται από τέσσερις θυγατρικές. Το ΤΑΙΠΕΔ που θα φέρει εις πέρας τις αποκρατικοποιήσεις που αυτήν τη στιγμή τρέχουν, επτά τον αριθμό, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με προίκα τη συμμετοχή του Δημοσίου στις τράπεζες, την εταιρεία των ΔΕΚΟ και την ΕΤΑΔ με χαρτοφυλάκιο από 80.000 δημόσια ακίνητα. Ειδικά στο θέμα των ακινήτων, αρχικά η ελληνική πλευρά ήθελε να μη μεταφερθούν στο Ταμείο όλα όσα ελέγχει σήμερα το Δημόσιο, παρά μόνο μέρος τους. Σήμερα, πέραν των 80.000, υπάρχουν και άλλα, η ιδιοκτησία των οποίων μοιράζεται μεταξύ πλήθους υπουργείων και κρατικών φορέων. Οι δανειστές επέμειναν, σύμφωνα με τις πληροφορίες, να ενταχθούν στο Ταμείο όλα τα ακίνητα, δίχως εξαιρέσεις. Ετσι φαίνεται ότι και θα γίνει, σύμφωνα με κυβερνητική πηγή. Ενα άλλο σημείο που επίσης δεν «πέρασε» της ελληνικής πλευράς αφορά την ευελιξία στη διάθεση των εσόδων που θα συγκεντρώσει το ΤΑΙΠΕΔ από τις επτά εν εξελίξει αποκρατικοποιήσεις (ΟΛΘ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, Ελ. Βενιζέλος, Ελληνικό, Αστέρας, Αφάντου Ρόδου, ΔΕΣΦΑ). Το ελληνικό αίτημα ήταν να μη διατεθούν όλα για την αποπληρωμή του χρέους, όπως προβλέπει ο ιδρυτικός νόμος του ΤΑΙΠΕΔ, παρά ένα μέρος να δοθεί στην ανάπτυξη, όπως προβλέπεται για το νέο Υπερταμείο. Ούτε αυτή η πρόταση φαίνεται να περνάει.

Ακόμη χωρίς χρονοδιάγραμμα

Τα περιουσιακά στοιχεία που θα ενταχθούν στο νέο Ταμείο δεν έχουν προσδιορισθεί. Η συζήτηση ωστόσο έχει ήδη ανοίξει. Εδώ και εβδομάδες οι δανειστές απέστειλαν στην κυβέρνηση λίστα η οποία δεν διαφέρει και πολύ από εκείνη που περιλαμβανόταν στο παράρτημα του Μνημονίου τον περασμένο Ιούλιο. Εκείνο το σχέδιο περιελάμβανε 23 συνολικά περιουσιακά στοιχεία, μεταξύ των οποίων επιχειρήσεις όπως ΕΛΠΕ, ΔΕΠΑ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ. Χρονοδιάγραμμα για την έναρξη αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας δεν υπάρχει ακόμη. Αυτή θα γίνει ανάλογα με την πρόοδο της οικονομίας. Το ερώτημα φυσικά είναι ποιος θα το κρίνει αυτό. Οσο και αν η κυβέρνηση επιχειρούσε χθες να περάσει το μήνυμα ότι η ελληνική πλευρά θα έχει καθοριστικό λόγο στις αποφάσεις, στο πιλοτήριο του νέου Ταμείου θα βρίσκεται άνθρωπος των θεσμών.