Εκλογές – δημοψήφισμα για την πολιτική Μέρκελ

Για τη Γερμανία είναι το πολιτικό ραντεβού της χρονιάς: εκλογές σε τρία ομόσπονδα κρατίδια διεξάγονται αυτή την Κυριακή, σε Βάδη – Βυρτεμβέργη και Ρηνανία – Παλατινάτο στη Δυτική Γερμανία και Σαξονία – Ανχαλτ στην Ανατολική Γερμανία.

Οι ψηφοφόροι θα εκλέξουν τα τοπικά Κοινοβούλια σε Στουτγάρδη, Μάιντς και Μαγδεμβούργο. Αλλά η επιλογή τους θα είναι βαρόμετρο για το Βερολίνο. Σπάνια τοπικές εκλογές αναμένονταν με τέτοιο ενδιαφέρον στη γερμανική πρωτεύουσα. Η πολιτική ατζέντα είναι σχεδόν μονοθεματική,- η προσφυγική κρίση. Γι’ αυτό και η μάχη της Κυριακής πήρε χαρακτήρα δημοψηφίσματος για τη γραμμή που ακολουθούν η Μέρκελ και ο Σοσιαλδημοκράτης Γκάμπριελ κόντρα στον τρίτο κυβερνητικό εταίρο τους, τον Χριστιανοκοινωνιστή Ζεεχόφερ της Βαυαρίας, και τους πάσης φύσεως δημαγωγούς και λαϊκιστές όπως η Εναλλακτική για τη Γερμανία. Θα είναι και το μόνο κόμμα που σίγουρα θα πανηγυρίζει την Κυριακή.

«Το Προσφυγικό επηρεάζει και τις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις», παραδέχτηκε η Μέρκελ, «δεν θα μπορούσε να εξαιρεθεί αυτό που απασχολεί τον κόσμο». Αυτό θα μετρήσει και την επόμενη ημέρα. Ενα κακό εκλογικό αποτέλεσμα για τη Χριστιανοδημοκρατική Ενωση θα το φορτωθεί η ίδια η καγκελάριος. Θα ερμηνευτεί ως αποδοκιμασία της πολιτικής που ακολούθησε στο Προσφυγικό, αρνούμενη πεισματικά να αναθεωρήσει την επιλογή που έκανε από την αρχή της κρίσης για μια ευρωπαϊκή λύση παρά την απομόνωσή της στην Ευρώπη και τις πιέσεις στο εσωτερικό της Γερμανίας.

Οι επικεφαλής της Χριστιανοδημοκρατικής Ενωσης και στα τρία κρατίδια προσπάθησαν προεκλογικά να κρατήσουν αποστάσεις από τη στρατηγική της Μέρκελ. Η Γιούλια Κλέκνερ στη Ρηνανία – Παλατινάτο και ο Γκίντο Βολφ στη Βάδη – Βυρτεμβέργη έκαναν κοινό μέτωπο ζητώντας από τη Μέρκελ να πάρει «εν ανάγκη και εθνικά μέτρα», θεσπίζοντας ημερήσιο ανώτατο όριο για πρόσφυγες που θα δέχεται η Γερμανία.

Ο Ράινερ Χάζελχοφ στη Σαξονία – Ανχαλτ με σύμμαχο στον προεκλογικό αγώνα τον βαυαρό πρωθυπουργό Χορστ Ζεεχόφερ επέμεινε σε ένα γενικό ανώτατο όριο προσφύγων στο πρότυπο της Αυστρίας. Ωστόσο, ειδικά στην ξενοφοβική Ανατολική Γερμανία την αγωνία για το Προσφυγικό καρπώνεται αποκλειστικά η Εναλλακτική για τη Γερμανία, με ποσοστά που έφτασαν στις δημοσκοπήσεις και το 19%.

Η σύγκρουση για το Προσφυγικό άνοιξε άτυπα και τη σεναριολογία για τη διαδοχή της Μέρκελ. Η Γιούλια Κλέκνερ, ανερχόμενη εκπρόσωπος της νέας γενιάς, θα μπορούσε να είναι εναλλακτική λύση των Χριστιανοδημοκρατών και για την καγκελαρία στις εκλογές του 2017. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να κερδίσει τις εκλογές στη Ρηνανία – Παλατινάτο για να αποκτήσει στοιχειώδη κυβερνητική εμπειρία. Αλλά αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιο. Στην τελική ευθεία έχασε το προβάδισμα που είχε στις δημοσκοπήσεις. Και αναμένεται να κριθεί με διαφορά στήθους η μάχη με τη Σοσιαλδημοκράτισσα πρωθυπουργό του κρατιδίου Μάλου Ντράιερ που κυβερνά σήμερα με τους Πράσινους. Η υποχώρηση των ποσοστών της Κλέκνερ αποδίδεται από τους αναλυτές και στα πισωγυρίσματα της διαφοροποίησής της από τη Μέρκελ στο Προσφυγικό.

Ενα από τα πολιτικά αποτέλεσματα των εκλογών της Κυριακής είναι ήδη από τώρα γνωστό: το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία μπαίνει δυναμικά στην πολιτική σκηνή της χώρας και καθιερώνεται παγγερμανικά. Αποκτά πλέον και η Γερμανία ένα λαϊκιστικό μόρφωμα στα δεξιά της συντηρητικής Χριστιανοδημοκρατίας με εθνικιστικά, ξενοφοβικά, ευρωσκεπτικιστικά χαρακτηριστικά. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια θα είναι η δύναμή του και αν πρόκειται για παροδικό φαινόμενο ή όχι.

Υπάρχει και στη Γερμανία ένα δυνητικό ακροατήριο της Ακροδεξιάς που υπολογιζόταν γύρω στο 15%. Εκφράζεται τώρα μέσω της Εναλλακτικής, η οποία με την προσφυγική κρίση λειτουργεί ως «δεξαμενή» κάθε λογής «αγανακτισμένων» πολιτών. Με έντονα δημαγωγική ρητορεία εκφράζει ένα κύμα ριζοσπαστικοποίησης, διαπιστώνει ο πολιτικός επιστήμονας Καρλ – Ρούντολφ Κόρτε, και διεκδικεί τον ρόλο του «πολέμιου» αλλά και του «θύματος» των ελίτ και των παραδοσιακών κομμάτων. Με διψήφιο ποσοστό στα δυτικά κρατίδια και ενδεχομένως τρίτο κόμμα μπροστά από τους Σοσιαλδημοκράτες στη Σαξονία – Ανχαλτ, η Εναλλακτική θα είναι το νέο κόμμα που θα μπει και στην ομοσπονδιακή Βουλή το 2017.

Ο πρώτος Πράσινος πρωθυπουργός επανεκλέγεται
Από τους συνεπέστερους υποστηρικτές της Μέρκελ στην προσφυγική κρίση είναι ο Πράσινος πρωθυπουργός της Βάδης – Βυρτεμβέργης Βίνφριντ Κρέτσμαν. Ο πρώτος πρωθυπουργός των Οικολόγων στη Γερμανία που έσπασε την παραδοσιακή κυριαρχία των Χριστιανοδημοκρατών και κυβερνά με τους Σοσιαλδημοκράτες ως μικρότερο εταίρο ένα από τα πλουσιότερα κρατίδια της χώρας. Βέβαιη είναι και τώρα η νίκη του Κρέτσμα με ποσοστά γύρω στο 32% και διαφορά ασφαλείας από τον Χριστιανοδημοκράτη Γκίντο Βολφ. Αβέβαιο είναι ωστόσο αν τα ποσοστά των Σοσιαλδημοκρατών θα επαρκούν για νέα κυβέρνηση ή θα χρειαστεί να συμπληρωθεί ο κυβερνητικός συνασπισμός με τους Φιλελεύθερους.