Η βία μέσα από τα δικά τους μάτια

Βγήκαν με μια φωτογραφική μηχανή στον δρόμο και με μια αποστολή: να αποτυπώσουν συναισθήματα, επιθυμίες, ανάγκες, όνειρα, φόβους. Με δυο λόγια, να διαμεσολαβήσει η φωτογραφία ώστε τουλάχιστον 30 γυναίκες της σεξουαλικής βιομηχανίας στην Αθήνα να συνομιλήσουν με τον κόσμο για τη ζωή τους, αποσκοπώντας στην κοινωνική αποδοχή και επανένταξή τους.

Αποτέλεσμα αυτού του δημιουργικού εργαστηρίου είναι η εικαστική έκθεση Re-Flower, με πρωταγωνίστριες τις γυναίκες της πορνογραφικής βιομηχανίας που ζουν και εργάζονται στην πόλη. Ο σκοπός του εργαστηρίου και της έκθεσης είναι διπλός: η κοινωνική ενδυνάμωσή τους για να διεκδικήσουν μια καλύτερη ζωή και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης. «Η φωτογραφία μετασχηματίζεται σε μια απλή και ευχάριστη γλώσσα, δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για να αναπτυχθεί ένας διάλογος μέσα από τον οποίο θα μάθουμε για τη ζωή των γυναικών αυτών. Αναλαμβάνοντας τον ρόλο του φωτογράφου, οι γυναίκες μέσα από τα καρέ τους, τις εικαστικές συνθέσεις, τα συναισθηματικά κολάζ και τις λεζάντες που γράφουν αφηγούνται τις βιωματικές ιστορίες τους, συχνά δε με ελλειπτικό τρόπο» εξηγεί η φωτογράφος Μυρτώ Παπαδοπούλου που ανέλαβε και υλοποίησε το Re-Flower Project (ενταγμένο στην εικαστική αναζήτηση The Attendants).

Στη διεθνή ορολογία η λέξη deflower σημαίνει ότι μια γυναίκα χάνει την παρθενιά της. Στον αντίποδα η λέξη reflower σημαίνει ότι ξαναβρίσκει την αγνότητά της. Σε ελεύθερη απόδοση ανθεί ξανά. Mε την εικαστική έκθεση, γυναίκες – θύματα trafficking ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης και εργαζόμενες στην πορνογραφική βιομηχανία ανθούν ξανά μέσα στην κοινωνία και όχι στο περιθώριό της.

Στο εγχείρημα αυτό η Παπαδοπούλου έχει τη συνδρομή εικαστικών θεραπευτών του μη κερδοσκοπικού φορέα ΑΜΑΚΑ για τη στήριξη και αρωγή ευπαθών κοινωνικών ομάδων. Το εργαστήρι θεραπευτικής φωτογραφίας άρχισε τον περασμένο Σεπτέμβριο, όμως με κάποιες από τις ερασιτέχνες φωτογράφους οι συστάσεις είχαν γίνει τουλάχιστον δύο χρόνια προηγουμένως με αμέτρητες συναντήσεις που είχε κάνει η φωτογράφος με τις κοπέλες για το εν εξελίξει έργο της Attendants. Με την ίδια προσέγγιση καλλιέργησε κλίμα εμπιστοσύνης σε εκείνες που συνάντησε για πρώτη φορά. «Φωτογραφίστε ό,τι σας κάνει να νιώθετε καλά, τους είπα» λέει η Παπαδοπούλου. Και εκείνες, συνοδεία της φωτογράφου και εικαστικών θεραπευτών, φωτογράφισαν τα μέρη όπου συχνάζουν και εργάζονται, απαθανάτισαν γωνιές από τις γειτονιές τους και τοπία, μέρη στα οποία θα ήθελαν να βρίσκονται και τις κάνουν να αισθάνονται ωραία.

ΕΠΟΥΛΩΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΩΝ. «Η εξερεύνηση του ψυχικού χώρου και η αίσθηση του ανήκειν σε μια ομάδα συμβάλλουν σημαντικά στην ενδυνάμωση της αυτοπεποίθησης και στην επούλωση των τραυμάτων. Σκοπός των εργαστηρίων είναι να καταστήσει τις γυναίκες αυτές ενεργά και αυτοδύναμα μέλη της κοινωνίας» σημειώνει η ομάδα της ΑΜΑΚΑ (Δάφνη Καλαφάτη, Μαργαρίτα Παπαδοπούλου, Αναστασία Αγγελοπούλου και Νιόβη Στασινοπούλου).

Καμιά φορά η φύση ανατρέπει κανόνες. Ακόμα και σε εδάφη σκληρά ξεφυτρώνει βλάστηση και ανθίζει. Στο πλαίσιο του Re-Flower δύο κοπέλες «άνθισαν», δίνοντας απρόσμενη χαρά στην ακτιβίστρια φωτογράφο και στα μέλη της εικαστικής θεραπευτικής ομάδας της ΑΜΑΚΑ.

«Διέκρινα πως είχαν φωτογραφική αντίληψη, ενθουσιάστηκαν με την τέχνη της φωτογραφίας και εξέφρασαν την επιθυμία να ασχοληθούν. Στοιχείο ενθαρρυντικό. Αν μάλιστα η έκθεση δημιουργήσει προϋποθέσεις για να γεφυρωθεί το χάσμα που χωρίζει τον κόσμο αυτόν από την κοινωνία ο στόχος μας θα έχει επιτευχθεί». To Re-Flower Project χρηματοδοτείται από την Ισλανδία, το Λίχτενσταϊν και τη Νορβηγία στο πλαίσιο του προγράμματος «Είμαστε Ολοι Πολίτες», το οποίο είναι μέρος του συνολικού Χρηματοδοτικού Μηχανισμού του ΕΟΧ (Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος) για την Ελλάδα, του ευρωπαϊκού θεσμού για τη μείωση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Διαχειριστής επιχορήγησης του προγράμματος είναι το Ιδρυμα Μποδοσάκη.

INFO
Re-flower, έκθεση στο κτίριο του Στρατού Σωτηρίας (Σατωβριάνδου 34, Ομόνοια) έως 13 Μαρτίου. Είσοδος ελεύθερη.