Ο Ερντογάν τούς έβαλε «φίμωτρο»

Μπορεί μια αντικυβερνητική εφημερίδα εν μιά νυκτί να μετατραπεί σε προπαγανδιστικό όργανο καθεστώτος; Στην Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν η απάντηση είναι: εύκολα. Συνέβη παραμονές της κρίσιμης αυριανής Συνόδου ΕΕ – Τουρκίας για το Μεταναστευτικό με τη «Ζαμάν», τη μεγαλύτερη αντιπολιτευόμενη εφημερίδα της Τουρκίας. Την Παρασκευή δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης αποφάσισε να τεθεί υπό κηδεμονία η εφημερίδα. Το ίδιο κιόλας βράδυ η αστυνομία έκανε έφοδο στα γραφεία της. «Ημέρα ντροπής για τον Τύπο» ήταν το Σάββατο ο πρωτοσέλιδος τίτλος της «Ζαμάν». Το φύλλο που κυκλοφόρησε ένα 24ωρο αργότερα, ωστόσο, ήταν 100% φιλοκυβερνητικό.

Τους συνήθεις επικριτικούς τίτλους για τον Ερντογάν είχε αντικαταστήσει ένας «Ιστορικός ενθουσιασμός» ενόψει της παρουσίας του τούρκου προέδρου σε μία τελετή για τη φιλόδοξη γέφυρα των τριών δισ. δολαρίων που θα ενώσει την ασιατική και την ευρωπαϊκή πλευρά της Κωνσταντινούπολης. Στο πρωτοσέλιδο φιγουράρει επίσης φωτογραφία του Ερντογάν να κρατάει το χέρι μιας ηλικιωμένης: διαφήμιση – προαναγγελία της συνάντησης που θα έχει με γυναίκες την Ημέρα της Γυναίκας. Επιπλέον, όπως όλες οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες, έτσι και η νέα «Ζαμάν» δημοσίευσε χθες στο πρωτοσέλιδό της φωτογραφίες από τις κηδείες «μαρτύρων» που σκοτώθηκαν στη διάρκεια συγκρούσεων με κούρδους αντάρτες στη Νοτιοανατολική Τουρκία.

«Το κυριακάτικο φύλλο δεν στήθηκε από τους εργαζόμενους της “Ζαμάν”», διευκρίνιζε το προφανές ένας από τους δημοσιογράφους της εφημερίδας. «Το Ιντερνετ κόπηκε, δεν μπορούμε πλέον να χρησιμοποιήσουμε το σύστημά μας». Σύμφωνα με πληροφορίες, οι κηδεμόνες – διαχειριστές που διόρισαν οι Αρχές απέλυσαν τον αρχισυντάκτη του ομίλου, που ελέγχει πέραν της «Ζαμάν» και της αγγλόφωνης «Today’s Zaman» και το πρακτορείο ειδήσεων Τζιχάν. Οι περισσότεροι εργαζόμενοι δεν κατάφεραν καν να μπουν στα γραφεία το Σάββατο, τους εμπόδισαν οι αστυνομικοί. Οι ελάχιστοι που το κατάφεραν, όπως ο δημοσιογράφος Μουσταφά Εντίμ Γιλμάζ, παρακολούθησαν «με δάκρυα στα μάτια» λίγες ώρες αργότερα από τα παράθυρα τους αστυνομικούς να διαλύουν βίαια, με δακρυγόνα, αντλίες νερού, σφαίρες από καουτσούκ και πολύ ξύλο, μια διαδήλωση διαμαρτυρίας εκατοντάδων ανθρώπων, ανάμεσά τους πολλές γυναίκες, κάποιες μαζί με παιδιά, κάτω στον δρόμο.

Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες εξέφρασαν την προσήκουσα ανησυχία τους για το τελευταίο αυτό παράδειγμα του κύματος καταστολής των μέσων ενημέρωσης στην Τουρκία. Από την πλευρά της, η τουρκική κυβέρνηση αρνήθηκε κάθε ανάμειξη, με τον τούρκο πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου να επιμένει πως «δεν πρόκειται για μια πολιτική αλλά για μια δικαστική διαδικασία». Ο όμιλος Ζαμάν θεωρείται προσκείμενος στον αυτοεξόριστο ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν, τον πάλαι ποτέ σύμμαχο, που έχει μετατραπεί σε υπ’ αριθμόν ένα εχθρό του Ερντογάν. Και επί του παρόντος, οι τούρκοι εισαγγελείς διερευνούν το κατά πόσο διοχέτευε κεφάλαια στον Γκιουλέν.

«Μπορεί η Κομισιόν να δήλωσε «ιδιαιτέρως ανήσυχη», αλλά αυτό σημαίνει στην πραγματικότητα: «δεν θα κάνουμε τίποτα»», δήλωσε στο γαλλικό δίκτυο France 24 ο Μουσταφά Εντίμ Γιλμάζ. «Τη Δευτέρα (σ.σ.σήμερα) Τουρκία και ΕΕ έχουν ραντεβού για μια σύνοδο με θέμα τους μετανάστες. Θα το δείτε: παρά τα γεγονότα του Σαββατοκύριακου, θα έχουμε χειραψίες και χαμόγελα, σαν να εξακολουθεί η Τουρκία να είναι μια δημοκρατική χώρα που αναλαμβάνει τις ευθύνες της ως υποψήφιο προς ένταξη κράτος».

Μόνοι, απομονωμένοι, προδομένοι
«Η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι, οικονομικά και πολιτικά, πολύ πιο ισχυρή από την Τουρκία, παραδόξως όμως η Τουρκία δείχνει να επιβάλλει τους όρους της. Δεν μπορώ παρά να επιχειρήσω να μαντέψω το γιατί. Πιστεύω πως η ΕΕ χρειάζεται απελπισμένα να βρει λύσεις στη μεταναστευτική κρίση και πως είναι έτοιμη να κλείσει τα μάτια σε κάποια πράγματα. Ολα αυτά ωστόσο δεν θα διευθετηθούν σε μια σύνοδο και πιστεύω πως όταν κάποιος απαρνιέται τα ιδανικά που είχε υποσχεθεί να σέβεται, τότε αυτοκαταστρέφεται. Η έλλειψη ενδιαφέροντος που υφιστάμεθα μας έχει αφήσει μόνους και απομονωμένους, αν όχι προδομένους». 
Μουσταφά Εντίμ Γιλμάζ, δημοσιογράφος της «Ζαμάν»

Βλέμμα προς το αύριο
Οι δημοσιογράφοι της «Ζαμάν» απάντησαν λανσάροντας χθες μια νέα εφημερίδα, τη «Γιαρινά Μπακίς» («Βλέμμα προς το αύριο»). Στο πρωτοσέλιδο υπήρχαν φωτογραφίες από τη διαδήλωση διαμαρτυρίας του Σαββάτου, μεταξύ άλλων και μιας αιμόφυρτης νεαρής διαδηλώτριας.