Παναγιώτης Τέτσης: «Οι ωραίες ανθοδέσμες που μαραίνονται»

Θα ήθελα ξεπροβοδίζοντας τον Παναγιώτη Τέτση, να εξοφλήσω μια οφειλή που αιωρούνταν χρόνια, να μιλήσω δηλαδή για το τρίτο του βιβλίο, το «Φαρμακείον Ευάγγελου Ραφαλιά». Δεν επρόκειτο για μία τυχαία, άπαξ παρανομία. Είναι φανερό ότι διατηρούσε μια βάσιμη ευτυχισμένη εξωσυζυγική σχέση, από αυτές, που πολύ ντροπαλές καλλιεργούνται, κρυφά συγκρατημένες μέσα μας και προσεκτικά ώσπου μία ωραία, ασυγκράτητη, γόνιμη απροσεξία να τις αποκαλύψει.

Εδώ πρόκειται για το δημιουργικά ερωτευμένο ζευγάρι της ζωγραφικής με τον λόγο. Κανονικοί εραστές, με σάρκα και βύθισμα. Μπαίνουν ο ένας μέσα στον άλλον, αλληλοσυμπληρώνονται και αρθρώνει ξεκάθαρα ο λόγος όσα υπαινίχτηκε μόνο η ζωγραφική. Και αυτή, πάλι, βρίσκει τόλμη να αποκαλύψει με λάλον φωτεινό χρώμα ό,τι φοβήθηκε να αρθρώσει ο λόγος.

Το βιβλίο με τίτλο «Το φαρμακείον του Ευάγγελου Ραφαλιά» είναι ο καρπός των περιπτύξεων αυτού του τόσο ταιριασμένου ζευγαριού. Εξοχος, ζωντανός ο τίτλος, μόνο εμένα μου ξύνει τις πληγές που μου άνοιξαν οι απανωτές ματαιώσεις της δυνατότητας να ξαναδώ κάποιο καλοκαίρι την Υδρα ύστερα από πολλά χρόνια, και μάλιστα υπό τη θεαματική φιλοξενία του Τέτση.

Διαβάζοντας το τώρα εισπνέω τη γοητευτική ατμόσφαιρα της περιγραφής του, η οποία διανέμεται και ως αποζημίωση στις ματαιώσεις να επισκεφτώ την Υδρα. Και δεν είμαι σίγουρη αν θα τη γνώριζα καλύτερα με την επίσκεψή μου εκεί, ή με το πόσο με σφράγισε ο Τέτσης μέσα στα μπουκαλάκια του φαρμακείου, ή τοποθετώντας σε φακελάκια ό,τι σκονάκια συνταγογραφούσε ο γιατρός Ραφαλιάς – σκόνη με έκανε.

Ολα αυτά γραμμένα με ύφος τόσο ανεπιτήδευτο, σαν να αποστάχθηκε από μόνο του από την ίδια του την ιδιαιτερότητα, μέσα από την εύκολη άνεση, με ακλόνητη την υψηλή στάθμη της ποιότητάς του. Ακόμα και στην τελεία που βάζει στην πρότασή του μοιάζει σαν ένα διάσημο μοντέλο της παύσης που του ποζάρει.

Εξηγεί κάπου γιατί ίσως θέλει να ζωγραφίζει λουλούδια. Επειδή τον λυπεί να βλέπει τις ωραίες ανθοδέσμες, που συχνά του φέρνουν οι φίλοι, να μαραίνονται και προσπαθεί ζωγραφίζοντάς τες να διαιωνίσει την ομορφιά τους, τη ζωντάνια τους.

Και μένα με πονάει να βλέπω άνθη να πεθαίνουν και να μην μπορώ να τα σώσω. Και σε κάποιο στίχο να τα βάλω, πάλι υποκύπτουν, γιατί και η ποίηση για νερό ψάχνει για τις δικές της αφυδατωμένες ανάγκες κι αν βρει ούτε του αγγέλου τους νερό δεν δίνει.

Από σήμερα, χειμώνα καλοκαίρι, άνοιξη φθινόπωρο, το χώμα της Υδρας θα ζωγραφίζεις κι εκείνο θα είναι ο εκ βαθέων αθάνατος θαυμαστής σου. Δίπλα η μία στην άλλη σαν σε πλάγια σύγκρουση. Η μία να τρώει το θέμα της άλλης και κείνη, η παλαιότερη κάρτα πιο κει, να κουρσεύει την αντανάκλασή της στο νερό και άνετα να λικνίζεται επάνω στην κλεψιά της.

Επιμένει ένα γυάλινο ποτήρι, με κόκκινα άνθη, ανάμεσά τους λίγα μικρά άσπρα ανθάκια και γύρω γύρω πράσινα μακριά φύλλα, που λυγισμένα κυλούσαν προς τα κάτω τυλίγοντας σαν ζωγραφική το άχρωμο γυαλί, αφήνοντας συγχρόνως ελεύθερη να διαχυθεί η ευώδης ευθυτένεια των λουλουδιών.

Και αργότερα ο μεγάλος σημαντικός πίνακας που μου χάρισε ο Τέτσης, δηλαδή το να κάθομαι δίπλα του, στο ίδιο θρανίο, στην Ακαδημία, κολλητά μάλιστα. Θρονιασμένη στην ετοιμότητα του να βγάζει από την τσέπη του μία καταπραϋντική καραμέλα, αμέσως μόλις ακουγόταν μέσα στην αθόρυβη σοβαρότητα της αίθουσας το αναγνωριστικό σημάδι μου: ο βήχας μου. Θα αποκαλύψω ότι, με την πάροδο της συστολής, υπήρξαν και κάποιες στιγμές ιδεώδους σαρκικής ενώσεως μαζί του υπό τα αδιάψευστα μάλιστα όμματα κάποιων φωτογραφιών που με ξεμυάλιζαν να ακουμπήσω επάνω του. Τον ευχαριστώ για όλα, ακόμα και για τον βολβό που μου χάρισε.

Τον φύτεψα και απρόσμενα, θεία χάριτι, ξεπετάχτηκε ένας κρίνος πολύ πιο γόνιμος από εκείνον του Ευαγγελισμού.

Από σήμερα χειμώνα καλοκαίρι, άνοιξη φθινόπωρο, το χώμα της Υδρας θα ζωγραφίζεις κι εκείνο θα είναι ο εκ βαθέων αθάνατος θαυμαστής σου.