Γιατί η Βρετανία έχει ανάγκη την ΕΕ και η ΕΕ τη Βρετανία

^«Ο Ντέιβιντ Κάμερον πρέπει να βιαστεί να κάνει το δημοψήφισμα για την παραμονή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Γιατί εάν ο πρωθυπουργός δεν κινηθεί, θα μπορούσε σύντομα να μην υπάρχει καμιά ένωση για να εγκαταλείψει». Την εκτίμηση αυτή κάνει στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο Γκίντεον Ράχμαν, μια από τις πλέον γνωστές υπογραφές της βρετανικής εφημερίδας. Στην πραγματικότητα, επισημαίνει ο ίδιος, το Λονδίνο διαπραγματεύεται με έναν οργανισμό που αντιμετωπίζει ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα: η προσφυγική κρίση απειλεί την ίδια την ύπαρξη της ενωμένης Ευρώπης. Οσο για το ενδεχόμενο ενός Brexit, «θα ήταν ακόμη ένα χτύπημα στην ΕΕ κι ακόμη ένα βήμα προ της κατάρρευσης».

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το Brexit θα έκανε καλό στη Βρετανία. «Δεδομένου του αιματηρού παρελθόντος της Ευρώπης και του ταραχώδους παρόντος της, το να συμβάλει κανείς στη διάλυση της ευρωπαϊκής συνεργασίας μπορεί να μην είναι και τόσο καλή ιδέα» γράφει ο Ράχμαν. Η Ιστορία, εξάλλου, έχει διδάξει ότι όποτε έζησε συγκρούσεις και αναταραχές η Ευρώπη, η Βρετανία δεν βγήκε ωφελημένη. Κι αυτό ισχύει για όλες τις συγκρούσεις – από τον πόλεμο της ισπανικής διαδοχής έως τους δύο Παγκοσμίους Πολέμους. Συμπέρασμα; «Θα ήταν τεράστιο λάθος για το Ηνωμένο Βασίλειο να ναρκοθετήσει έναν οργανισμό ο οποίος, είτε το αντιλαμβανόμαστε είτε όχι, είναι απαραίτητος για την ίδια την ασφάλεια της Βρετανίας».

Αντίστοιχα η Ευρώπη έχει ανάγκη τη Βρετανία. Οπως γράφει στην ίδια εφημερίδα ένας άλλος αρθρογράφος, ο Φιλ Στίβενς, έως και πριν από δέκα χρόνια η ευρωζώνη εξακολουθούσε να μοιάζει με όαση σταθερότητας. Η Πολωνία, η Ουγγαρία και άλλες πρώην κομμουνιστικές χώρες που τώρα απομακρύνονται από τη δημοκρατία είχαν μόλις εισέλθει στον δρόμο του φιλελευθερισμού. Η μετανάστευση, όταν αποτελούσε είδηση, είχε θετική διάσταση καθώς η Ευρώπη διαπίστωνε ότι γερνούσε και είχε ανάγκη από ανανέωση. Αλλά τώρα – προσθέτει ο ίδιος – η ΕΕ δεν αντέχει άλλο ένα πλήγμα. Η κρίση της ευρωζώνης μπορεί να συγκρατήθηκε, αλλά δεν επιλύθηκε. Οι κυβερνήσεις και τα κόμματα του κατεστημένου πολιορκούνται από τον ανερχόμενο εθνικισμό. Αυτή δεν είναι λοιπόν η κατάλληλη στιγμή να χάσει η Ευρώπη τη Βρετανία.

Εστω κι αν έχει τη συνήθεια να ψωνίζει α λα καρτ, η Βρετανία έχει μεγάλο οικονομικό και πολιτικό βάρος, στρατιωτικούς πόρους και διπλωματικές ικανότητες που θα λείψουν τα επόμενα χρόνια από την Ευρώπη αν κατεβεί από το τρένο. Οχι, δεν μπορεί να βοηθήσει την ευρωζώνη να λύσει τα προβλήματά της. Μπορεί όμως να αποδειχθεί ένας ζωτικός πρωταγωνιστής – αν όχι ηγέτης – στη σταθεροποίηση της γειτονιάς της Ευρώπης. Για να σταθεροποιηθεί η γειτονιά της Ευρώπης, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις με τη μορφή μιας βοήθειας εδώ και μιας επέμβασης εκεί. Πρέπει, αντίθετα, να καταστρωθεί ένα σχέδιο με διάρκεια τουλάχιστον μια δεκαετία για την προώθηση της σταθερότητας και της ευημερίας. Δεν θα είναι φτηνό – αλλά η απραξία θα αποδειχθεί ακόμη ακριβότερη. Τα βασικά χαρακτηριστικά ενός τέτοιου σχεδίου είναι η οικονομική βοήθεια, η ενίσχυση της ασφάλειας και της κυβερνησιμότητας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα στρατιωτικά μέτρα.

Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς μια τόσο φιλόδοξη πρωτοβουλία χωρίς τη Βρετανία. Η χώρα αυτή μαζί με τη Γαλλία έχουν την ικανότητα να ηγηθούν αυτής της προσπάθειας. Αν ο Κάμερον, καταλήγει ο βρετανός αρθρογράφος, κερδίσει το δημοψήφισμά του και η χώρα του παραμείνει στην ΕΕ, θα κερδίσει μια θέση στα βιβλία Ιστορίας.