Οι τραυματισμοί και οι καρδιοπάθειες

Είναι δύσκολο να αποδοθεί στα Ελληνικά η έννοια του stress. Με την ευρεία όμως έννοια του όρου θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν η συμπίεση, το σφίξιμο, το στρίμωγμα, η σύνθλιψη της ψυχής ή του σώματος.

Αναμφισβήτητα υπάρχει το σωματικό stress και το ψυχικό stress. To σωματικό stress είναι συνέπεια της οποιασδήποτε ταλαιπωρίας ή κακοποίησης του σώματος συμπεριλαμβανομένων ακόμα και των παθολογικών καταστάσεων που εκδηλώνονται με σύμπτωμα τον πόνο. Ο χρόνιος οξύς πόνος είναι αυτός που πυροδοτεί το stress. Ακόμα και η έντονη και καταπονητική γυμναστική καθώς και ο πρωταθλητισμός μπορούν να θεωρηθούν ως καταστάσεις που τροφοδοτούν το σωματικό stress.

Στο stress κινητοποιείται το νευρικό σύστημα όλου του οργανισμού και εκδηλώνεται αίσθημα κόπωσης, αϋπνίας, διαταραχή στη συγκέντρωση ενός ατόμου που φθάνει ακόμα και σε διαταραχή της σεξουαλικής του ζωής.

Επίσης, κινητοποιείται σχεδόν όλο το ορμονικό σύστημα του οργανισμού με αύξηση της κορτιζόνης, των ορμονών του θυρεοειδούς, των ενδορφινών με πτώση των επιπέδων της τεστοστερόνης και της λειτουργίας του παγκρέατος που φθάνει μέχρι το επίπεδο εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη.

Όμως, τίθεται το ερώτημα εάν οι πολεμικές κακώσεις και τραυματισμοί μπορούν να προκαλέσουν σωματικό stress και να οδηγήσουν σε σοβαρές παθολογικές καταστάσεις.

Την απάντηση δίνει μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας στο επίσημο περιοδικό «Circulation» της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA).

Ένας μεγάλος αριθμός στρατιωτών (52.083) που έλαβαν μέρος και τραυματίσθηκαν στις μάχες του πολέμου στο Ιράκ και το Αφγανιστάν από το 2002 έως το 2011, παρακολουθήθηκαν μέχρι το 2013. Σκοπός της μελέτης υπήρξε η διερεύνηση του κατά πόσον η σοβαρότητα του τραυματισμού παρουσίαζε συσχέτιση με την εκδήλωση διαφόρων παθήσεων.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπήρχε στατιστικά σημαντική πιθανότητα εκδηλώσεως μιας σειράς από παθήσεις όπως η υπέρταση, η στεφανιαία νόσος, ο σακχαρώδης διαβήτης και οι χρόνιες παθήσεις των νεφρών, που σχετιζόταν με την σοβαρότητα του τραυματισμού.

Συμπερασματικά, οι σωματικοί τραυματισμοί στον πόλεμο και ιδιαίτερα η σοβαρότητά τους, οδηγούν μετά από χρόνια σε μια σειρά παθολογικών καταστάσεων, όπου πρωτεύουσα θέση καταλαμβάνουν οι σοβαρές καρδιοπάθειες.