Ελληνοϊρανική συμφωνία για φθηνότερο πετρέλαιο

Σε πρώτο πλάνο επιχειρηματικά και σε πολύ μικρότερο βαθμό τιμολογιακά είναι τα οφέλη που φέρνει για τα Ελληνικά Πετρέλαια το ντιλ που έκλεισαν τη Παρασκευή με την κρατική εταιρεία του Ιράν National Iranian Oil Company (NIOC).

Η συμφωνία, η πρώτη της Τεχεράνης με ευρωπαϊκή εταιρεία μετά την άρση του εμπάργκο, αφορά την κάλυψη του 25% των αναγκών του ελληνικού ομίλου σε περσικό αργό.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι από τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο οπότε και αναμένεται να αρχίσουν οι παραδόσεις περσικού αργού, 75.000 – 80.000 βαρέλια από το σύνολο των 340.000 βαρελιών που διυλίζουν καθημερινά τα ΕΛΠΕ στις τρεις εγκαταστάσεις τους (Ασπρόπυργος, Ελευσίνα και Θεσσαλονίκη) θα είναι ιρανικής προέλευσης. Λογικό και αναμενόμενο είναι ανάλογη συμφωνία με την Τεχεράνη να επιδιώξει και η Motor Oil.

Ουσιαστικά τα ΕΛΠΕ μέσω συμβολαίου μακράς πνοής ενισχύουν την ενεργειακή τους ασφάλεια καθώς αποκτούν μια νέα σταθερή πηγή εφοδιασμού, γνωρίζοντας ότι «βρέξει – χιονίσει» έχουν εξασφαλισμένο το 25% των αναγκών τους, αντί να καταφεύγουν σε traders. Ανάλογη συμφωνία μακράς πνοής τα ΕΛΠΕ έχουν σήμερα μόνο με τη Σαουδική Αραβία, καθώς τις λοιπές ανάγκες τους καλύπτουν μέσω traders από Ιράκ, Ρωσία, Λιβύη, Καζακστάν και Αίγυπτο.

Σε επίπεδο τιμών, τα οφέλη θα είναι μάλλον μικρά. Σε μια προσπάθεια να κερδίσει γρήγορα μερίδια με την επάνοδό της στην αγορά η Τεχεράνη δεσμεύτηκε ότι θα μειώσει τις τιμές της κατά 0,6 δολάρια το βαρέλι για τις παραδόσεις Φεβρουαρίου. «Αλλά η μείωση αυτή αφενός είναι μικρή, αφετέρου ουδείς γνωρίζει αν θα συνεχιστεί και για τις παραδόσεις Μαρτίου» λένε στα «ΝΕΑ» πηγές των ΕΛΠΕ. Ούτως ή άλλως, η όποια επίδραση για τον καταναλωτή είναι μικρή, αφού οι διακυμάνσεις του αργού επηρεάζουν μόνο το 23% της τελικής τιμής στη βενζίνη. Το υπόλοιπο είναι φόροι, οι οποίοι παραμένουν σταθεροί. Πάνω – κάτω, το ίδιο ισχύει και για τα υπόλοιπα καύσιμα. Επομένως, η όποια μείωση τιμών, εφόσον υπάρξει, θα είναι ελάχιστη. Αλλωστε, οι Ιρανοί δεν έχουν καθορίσει ακόμη την τιμολογιακή πολιτική τους αφού περιμένουν να δουν πώς θα αντιδράσουν η Σαουδική Αραβία και οι χώρες του Κόλπου. Απέναντι στον κίνδυνο απώλειας μεριδίων, δεν αποκλείεται οι αραβικές χώρες να επιδοθούν σε νέο πόλεμο τιμών.

Η συμφωνία έκλεισε το βράδυ της Παρασκευής και ύστερα από συνάντηση στην Αθήνα του αναπληρωτή υπουργού Πετρελαίου του Ιράν Αμίρ Ζαμαμίνια με τον διευθύνοντα σύμβουλο των ΕΛΠΕ Γρηγόρη Στεργιούλη. Εκτός από «άμεση έναρξη παραδόσεων», η συμφωνία περιλαμβάνει και αποπληρωμή σε βάθος τετραετίας του προ εμπάργκο χρέους των ΕΛΠΕ προς τη NIOC, ύψους 600 εκατ. δολαρίων. Σύμφωνα με τις πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», η συμφωνία προβλέπει ότι το 40% της οφειλής αυτής θα αποπληρωθεί από τα ΕΛΠΕ σε έτοιμα προϊόντα. Δηλαδή, ο ελληνικός όμιλος θα ξεχρεώσει τους Ιρανούς μέσω της εξαγωγής προς την Τεχεράνη ισοδύναμης αξίας διυλισμένων προϊόντων (όπως ντίζελ κίνησης κ.λπ.). Οι πολυετείς διεθνείς οικονομικές κυρώσεις εις βάρος της Τεχεράνης είχαν ως αποτέλεσμα να απαρχαιωθούν κρίσιμες υποδομές, μεταξύ των οποίων και τα διυλιστήρια. Παράλληλα η χώρα των περίπου 75 εκατ. κατοίκων, νέων στην πλειονότητά τους, διψά για καταναλωτικά αγαθά και οι εκτιμήσεις μιλούν για σημαντική αύξηση στις πωλήσεις αυτοκινήτων, που με τη σειρά τους θα εκτινάξει τη ζήτηση για καύσιμα. Σε κάθε περίπτωση, τα ΕΛΠΕ δεν έχουν δώσει λεπτομέρειες για τη ρύθμιση του χρέους τους ύστερα από παράκληση των Ιρανών, οι οποίοι βρίσκονται σε ανάλογες συζητήσεις με γαλλικές και βρετανικές εταιρείες (BP, Shell) που επίσης χρωστούν σημαντικά ποσά στη NIOC από το 2011, την προ εμπάργκο εποχή, τότε που ο παγκόσμιος τραπεζικός κλάδος μπλόκαρε κάθε είδους συναλλαγή με την Τεχεράνη.