Το στοίχημα και το δίλημμα

Το να εμφανιστούν μειωμένα τα ποσοστά κάποιων κομμάτων στις δημοσκοπήσεις δεν είναι φοβερό. Το να επιλέξουν οι ηγεσίες τους όμως τις λάθος στρατηγικές, στην προσπάθειά τους να τα αυξήσουν, θα μπορούσε να είναι ολέθριο. Πόσω μάλλον αν την ανασύνταξη ανέκοπταν πρόωρες εκλογές. Το παράδειγμα θα μπορούσε να αφορά το ΠΑΣΟΚ και Το Ποτάμι.

Οι σχεδιασμοί των δύο κομμάτων βέβαια, ώστε να βγουν από το τούνελ των μετρήσεων, έχουν σημαντικές διαφορές. Οπως εκ διαμέτρου αντίθετες είναι και οι στοχεύσεις τους. Ωστόσο, από την έκβαση της μάχης που το καθένα θα δώσει ξεχωριστά θα κριθεί συνολικά το μέλλον του χώρου της Κεντροαριστεράς. Αν δηλαδή θα εξελιχθεί και θα αναπτυχθεί ή αναγκαστικά θα «παραδοθεί» στον ΣΥΡΙΖΑ.

Η αναμπουμπούλα που έχει δημιουργηθεί το τελευταίο διάστημα στο στρατόπεδο της Σεβαστουπόλεως είναι αποτέλεσμα του άγχους που κυρίευσε ορισμένους βουλευτές από τις πρόσφατες μετρήσεις. Αντίθετα ο Σταύρος Θεοδωράκης, αν και αναγνωρίζει ότι Το Ποτάμι συμπιέζεται λόγω του διπόλου ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ, αντιμετωπίζει την κατάσταση με ψυχραιμία επιπέδου Δαλάι Λάμα. Σε αυτό συμβάλλει βέβαια και η ψυχρή ανάγνωση των δημοσκοπήσεων. Τα ποσοστά της αδιευκρίνιστης ψήφου είναι υπερβολικά υψηλά. Οπως μεγάλη είναι και η άρνηση πολλών πολιτών να απαντήσουν στις έρευνες.

ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Ο επικεφαλής του Ποταμιού δεν φοβάται το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, μολονότι θεωρεί πως στην τρέχουσα χρονική συγκυρία θα ήταν ένα αρνητικό σενάριο για τη χώρα. Το μόνο που φαίνεται να τον απασχολεί είναι η αδυναμία του κόμματος να προωθήσει την ατζέντα των προτάσεών του στην κοινωνία. Δηλαδή να ανοίξει έναν εποικοδομητικό διάλογο γύρω από αυτές. Τι φταίει; Πιθανότατα και η στάση κάποιων βουλευτών. Οπως εύστοχα παρατήρησε έμπειρος κοινοβουλευτικός παράγοντας, με ρόλο τρίτου παρατηρητή, «αν Το Ποτάμι είχε τη στρατηγική του ΚΚΕ – μιλούσε μόνο για τις θέσεις του και όχι για τα εσωτερικά του – θα μπορούσε να αγγίξει ακόμα και διψήφιο ποσοστό!».

Ο Θεοδωράκης δεν πιστεύει σε πολιτικούς χώρους αλλά σε λύσεις. Γι’ αυτό, τεχνηέντως, έχει αποφύγει να βάλει στο Ποτάμι την ταμπέλα του κεντροαριστερού ή κεντροδεξιού κόμματος. Συχνά λέει ότι «Το Ποτάμι είναι η μαγιά του καινούργιου». Σε αυτή την επανάληψη κρύβεται και η επιθυμία του να κρατήσει το κόμμα του έναν αυτοτελή ρόλο – πάντα προς την προοδευτική, μεταρρυθμιστική και ευρωπαϊκή κατεύθυνση. Μέχρι το συνέδριο, πάντως, ακούει όλες τις απόψεις χωρίς να περνάει καν από το μυαλό του η «ποινή» της διαγραφής – όπως για παράδειγμα συνέβη με τον Λεωνίδα Γρηγοράκο στο ΠΑΣΟΚ.

ΜΕ ΑΝΤΙΠΑΛΟ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ. Το κάλεσμα της Φώφης Γεννηματά για τη δημιουργία μιας νέας παράταξης (στις δυνάμεις που εκφράζονται από τις απόψεις της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας και προέρχονται από τη δημοκρατική παράταξη και την Κεντροαριστερά) λειτούργησε ως «ένεση αισιοδοξίας». Με την πρωτοβουλία της η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θέλησε να δώσει ένα ξεκάθαρο πολιτικό στίγμα. Οχι μόνο στο κόμμα της αλλά στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς. Σχεδόν ομόφωνα στα θετικά της πρότασης συγκαταλέγονται η συνδιάσκεψη θέσεων και η εκλογή προέδρου από τη βάση.

Τα δύσκολα όμως έρχονται στα ερωτήματα που δημιουργεί ο τρόπος που θα γίνει κάτι τέτοιο. «Χωρίς συνέδριο και διάλυση των κομμάτων που θα συμμετάσχουν;» αναρωτιούνται ορισμένα στελέχη. Κι άλλα κρούουν ήδη τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία θα πρέπει να αφορά ουσιαστικά τη βάση και όχι την κορυφή. Να μην πραγματοποιηθεί δηλαδή για να επιβεβαιωθούν ηγετικές θέσεις και πολιτικές συμμαχίες. Η επισήμανση δεν είναι καθόλου τυχαία αν αναλογιστεί κανείς ότι εκπορεύεται από στελέχη του ΠΑΣΟΚ που αναζητούν απάντηση στο ερώτημα «γιατί δεν είναι πια ελκυστικός ο χώρος μας;». Οπως λένε, κάτι τέτοιο ήταν λογικό να συμβαίνει τον περασμένο Ιανουάριο, τότε που ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην κορυφή. «Σήμερα όμως που καταρρέει, γιατί δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε το 4,5%;» συνεχίζουν.

Το σκεπτικό είναι απλό. Τo ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει μόνο από τον εαυτό του. Δηλαδή τον τρόπο που θα χειριστεί την «τελευταία ευκαιρία» – έτσι αποκαλείται από κορυφαία στελέχη το κάλεσμα της Γεννηματά να δημιουργηθεί ένας ευρύτερος πόλος – ώστε να μη χαθεί ο πολιτικός χώρος τους. Σύμφωνα με την ίδια γραμμή πληροφόρησης, αν το εγχείρημα αποτύχει, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να τον καλύψει ο «τυχοδιωκτικός ΣΥΡΙΖΑ».

Γι’ αυτό επισημαίνεται πως αν δεν υπάρξει υποψήφιος από άλλον χώρο δεν θα μπορέσουν να υπάρξουν λύσεις. Το ίδιο θα συμβεί κι αν, όπως λένε, οι πολιτικές προτεραιότητες, τα σύμβολα και οι διακηρύξεις δεν γραφτούν πάνω σε λευκό χαρτί. Και κυρίως αν η νέα πρωτοβουλία φέρει πίσω μόνο τον Γιώργο Παπανδρέου και τα στελέχη του Κινήματος Δημοκρατών Σοσιαλιστών.