Τι φοβάται ο Κυριάκος

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν βιάζεται. Παρά τη σπουδή να συμπληρωθεί άμεσα το νέο κομματικό οργανόγραμμα και να εισέλθει ταχύτατα η γαλάζια Κοινοβουλευτική Ομάδα και γενικότερα ο κομματικός μηχανισμός σε νέα αντιπολιτευτική τροχιά, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος της ΝΔ επιθυμεί ο σχεδιασμός του κόμματος να προχωρήσει με σταθερά βήματα – και, προφανώς, σε ένα πολιτικό τοπίο που δεν θα επιτρέπει να δημιουργηθούν ανεξέλεγκτες ή τουλάχιστον μη αναστρέψιμες καταστάσεις.       

Η εκλογή νέας ηγεσίας και η εικόνα δημοσκοπικής ανατροπής που φέρνουν σε θέση οδηγού τη ΝΔ έχουν αλλάξει την ψυχολογία στο γαλάζιο στερέωμα, σε σημείο που ορισμένα στελέχη να φιλοτεχνούν ήδη ένα υπουργικό προφίλ, αλλά οι νέοι επιτελάρχες στον τρίτο όροφο της Λεωφόρου Συγγρού γνωρίζουν ότι πίσω από την ευδαιμονία των ημερών κρύβεται ένας δρόμος δύσβατος με πολλαπλά εμπόδια. Στη βάση αυτή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζεται να προτιμά μια πορεία με σίγουρες και προσεκτικές κινήσεις – οι πρώτες αλλαγές στην κομματική βιτρίνα, άλλωστε, μάλλον έδειξαν ότι οι ρήξεις και οι ανατροπές μπορούν να περιμένουν. Η νέα ηγεσία επενδύει σε μια ώσμωση των γαλάζιων τάσεων και γενεών, που θα διαφυλάξουν την κομματική συνοχή, ενώ περιμένει να δει τη γενικότερη αντίδραση της κυβερνητικής πλευράς, ιδίως την πυξίδα με την οποία θα κινηθεί πλέον ο Αλέξης Τσίπρας, πριν οριστικοποιηθεί το αντιπολιτευτικό πλάνο της ΝΔ.           

Το μήνυμα είναι ότι σε έναν βαθμό το μονοπάτι που θα ακολουθήσει η αξιωματική αντιπολίτευση θα εξαρτηθεί και από την κατεύθυνση που θα πάρει ο ΣΥΡΙΖΑ. Στο γαλάζιο επιτελείο έχουν ήδη αρχίσει να επεξεργάζονται διάφορα σενάρια για τις πολιτικές εξελίξεις, με χρονοδιάγραμμα που δεν υπερβαίνει το εξάμηνο, ενώ καταγράφονται πολλές απόψεις, ακόμη και συγκρουόμενες, για τις αντοχές της κυβερνητικής συμμαχίας Τσίπρα – Καμμένου. Υπό την πίεση του Ασφαλιστικού, του Αγροτικού και άλλων ανοικτών θεμάτων της μνημονιακής ατζέντας, η προοπτική ενίσχυσης της κυβερνητικής πλειοψηφίας από το κόμμα του Βασίλη Λεβέντη θεωρείται πιθανή εξέλιξη από τους νέους επιτελάρχες της Συγγρού, την οποία μάλιστα δεν δείχνουν να απεύχονται. Αυτό ίσως εξηγεί και την εκτόπιση του Λεβέντη από τη λίστα των πολιτικών αρχηγών που ο πρόεδρος της ΝΔ βλέπει ως αξιόπιστους συνομιλητές του, αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επιθυμούσε ο Αλέξης Τσίπρας να κερδίσει χρόνο και να αποφευχθούν ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις.

Ενα «ατύχημα» και
το ευρωπαϊκό μέτωπο

Πέραν της μεγάλης εικόνας που αφορά την κατάσταση και την πορεία της χώρας, η προσέγγιση συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με τον νέο γαλάζιο σχεδιασμό. Ενα «ατύχημα» που θα οδηγούσε σε αναζήτηση νέων κυβερνητικών σχημάτων από την παρούσα Βουλή είναι προφανές ότι μπορεί να ανακατέψει την πολιτική τράπουλα και να ακυρώσει κάθε σχεδιασμό και χρονοδιάγραμμα. Στη Συγγρού, υπό τη νέα ηγεσία, δεν ξορκίζουν λιγότερο από το Μαξίμου τα σενάρια περί οικουμενικής κυβέρνησης – που θα έβαζε αναγκαστικά και τη ΝΔ στο κάδρο των συνευθύνης για τη διαχείριση του μνημονιακού προγράμματος. Η εμπειρία από την περίοδο Παπαδήμου δείχνει ότι ακόμη και μια απρόθυμη και περιορισμένη συμμετοχή της ΝΔ σε ένα σχήμα με χαρακτηριστικά εθνικής ενότητας δεν την προστατεύει από τη φθορά. Συνεπώς, στη Συγγρού θέλουν ο Τσίπρας να κερδίσει χρόνο, κυρίως επειδή κινούνται με τη βεβαιότητα ότι ο χρόνος θα τρέξει υπέρ του Κυριάκου.        

Με το Ασφαλιστικό ανοικτό και την αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος μετέωρη, είναι μάλλον εύκολο για τη ΝΔ να κινηθεί σε αντιπολιτευτικές ράγες καταψηφίζοντας κάθε κυβερνητικό σχέδιο. Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που επιτευχθεί συμφωνία ευρωπαίων εταίρων και κυβέρνησης για αναμόρφωση του Ασφαλιστικού που θα κληθεί να επικυρώσει η Βουλή; Από τη Συγγρού θα επιδιώξουν να προβάλουν ένα δικό τους εναλλακτικό σχέδιο αλλαγών, αλλά οι ασκήσεις αντιπολίτευσης γνωρίζουν καλά ότι θα τους φέρουν αντιμέτωπους με την Ευρώπη και πολύ περισσότερο με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ). Μια κλονισμένη αξιοπιστία στο ευρωπαϊκό πεδίο μπορεί να ανοίξει πληγές και στο μεταρρυθμιστικό προφίλ που επιδιώκει να κτίσει ο νέος αρχηγός.                    

Ο εκλογικός νόμος
και οι ισορροπίες

Οι εξελίξεις στο μέτωπο με τους δανειστές και μια κυβερνητική αποδυνάμωση προεξοφλείται ότι ενισχύσουν τα σχέδια για έναν νέο, αναλογικότερο εκλογικό νόμο, που εάν υπερψηφιστεί από τα 2/3 της Βουλής (200 βουλευτές) θα ισχύσει αμέσως.

Το ενδεχόμενο αυτό δεν αλλάζει απλώς την κατανομή των κοινοβουλευτικών εδρών, αλλά προβληματίζει τον τρίτο  όροφο της Συγγρού πρωτίστως γιατί μπορεί να μεταβάλει ριζικά τις υπό διαμόρφωση πολιτικές ισορροπίες και να αναδείξει νέα σενάρια για τις κυβερνητικές συνεργασίες. Η ΝΔ θα καταψηφίσει με βασική γραμμή άμυνας ότι οι αλλαγές στο εκλογικό σύστημα πρέπει να συνδεθούν με τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση – αλλά σχεδόν αναγκαστικά θα αναθεωρήσει τη στρατηγική της.         

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, αναταράξεις στη ΝΔ μπορεί να προκαλέσουν και οι εξελίξεις που δρομολογούνται στο Κυπριακό. Κατά την επίσκεψή του στη Λευκωσία, τη Δευτέρα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος στηρίζει τις προσπάθειες επίλυσης της κυβέρνησης Αναστασιάδη, θα επιδιώξει λεπτομερή ενημέρωση για όσα δρομολογούνται, αλλά η γραμμή πλεύσης του κόμματος κατά την περίοδο Καραμανλή και Σαμαρά δεν αποκλείει εσωκομματικές τριβές που θα συνοδεύονται από εθνικοπατριωτικές κορόνες. Είναι αυτονόητο ότι ανάλογους κραδασμούς μπορεί να προκαλέσουν στο κόμμα και τυχόν εξελίξεις στο Σκοπιανό.