Πόσο θα βοηθήσει ο Μπιλ τη Χίλαρι;

Στις αρχές της εβδομάδας ο Μπιλ Κλίντον, που μέχρι τώρα έπαιζε μεγαλύτερο παρασκηνιακό ρόλο σε αυτή την προεκλογική εκστρατεία της Χίλαρι σε σύγκριση με εκείνη του 2008, πραγματοποίησε την πρώτο σόλο εμφάνιση σε συγκέντρωση της συζύγου του χωρίς εκείνη να είναι παρούσα. Σχεδόν 24 χρόνια αφότου οι ψηφοφόροι του Νιου Χάμσαϊρ τον βοήθησαν να ξεκινήσει τη νικηφόρα πορεία προς τον Λευκό Οίκο, ο πρώην πρόεδρος επέστρεψε στη μικρή αυτή πολιτεία που, επειδή είναι από τις πρώτες που φιλοξενεί τις προκριματικές εκλογές, παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του πολιτικού κλίματος. Στη συγκέντρωση που έγινε στο δημαρχείο του Εξετερ έκανε μια ομιλία σε πολύ προσωπικούς τόνους, προωθώντας την υποψηφιότητα της Χίλαρι για το χρίσμα των Δημοκρατικών υπό την οπτική κάποιου που την έχει ζήσει από κοντά εδώ και 4 δεκαετίες. Το βασικό του μήνυμα; Η Χίλαρι είναι ο καταλληλότερος άνθρωπος για να προωθήσει τις αλλαγές που χρειάζονται οι ΗΠΑ.

Η επιστροφή του 69χρονου Μπιλ Κλίντον στην προεκλογική εκστρατεία φέρνει και πάλι στο προσκήνιο ερωτήματα που είχαν διατυπωθεί και πριν από 4 χρόνια: Θα βοηθήσει την υποψηφιότητα της συζύγου του ή μήπως θα τη βλάψει; Διότι, παρ’ όλες τις επιτυχίες, τη γοητεία και την υψηλή δημοφιλία του, τα μοναδικά του πολιτικά πλεονεκτήματα παρομοιάζονται από αναλυτές με τις φάσεις της Σελήνης: μερικές φορές λάμπουν λούζοντας τη Χίλαρι με ένα θερμό φως, άλλες φορές όμως βυθίζουν τις πολιτικές της φιλοδοξίες στο σκοτάδι.

Αλλωστε και στη δική του καριέρα οι ήττες ήταν όσες και οι νίκες. Εχασε την πρώτη του εκλογική μάχη το 1974 για το τοπικό Κογκρέσο στο Αρκανσο, όμως επέστρεψε και τέσσερα χρόνια αργότερα έγινε κυβερνήτης. Οι ψηφοφόροι τον εκδίωξαν έπειτα από την πρώτη δίχρονη θητεία, όμως επέστρεψε το 1982. Σχετικά γρήγορα θεωρήθηκε αστέρι του Δημοκρατικού Κόμματος και πιθανός προεδρικός υποψήφιος, μέχρι που έκανε μια πολυαναμενόμενη ομιλία στο συνέδριο του κόμματος το 1988 – τόσο βαρετή ώστε μια εφημερίδα την αποκάλεσε «καταστροφή χωρίς προηγούμενο». Τέσσερα χρόνια αργότερα ήταν το φαβορί για το χρίσμα των Δημοκρατικών, μέχρι που μια σειρά γυναικών άρχισαν να αποκαλύπτουν τις εξωσυζυγικές σχέσεις μαζί του. Πολλοί τον θεώρησαν τότε πολιτικά νεκρό, όμως στις προκριματικές του Νιου Χάμσαϊρ το 1992 ήρθε, αναπάντεχα, δεύτερος και άνοιξε ο δρόμος για τον Λευκό Οίκο.

Οι δυο θητείες του στην προεδρία των ΗΠΑ ήταν αντίστοιχα περιπετειώδεις: το σκάνδαλο με τη Μόνικα Λιουίνσκι, η παραπομπή και η αθώωσή του, η ανάκτηση του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς, η πτώση και η άνοδος της δημοτικότητάς του αλλά και το γεγονός ότι ο αντιπρόεδρός του Αλ Γκορ δεν κέρδισε τον Λευκό Οίκο όταν τον διεκδίκησε. Το 2008 κατηγορήθηκε ότι τορπίλισε την προεκλογική εκστρατεία της γυναίκας του για το χρίσμα των Δημοκρατικών, με τις επιθέσεις του εναντίον του Ομπάμα. Ομως το 2012 έκανε μια ομιλία που θεωρήθηκε από τις καλύτερες της καριέρας του – και πάλι στο συνέδριο των Δημοκρατικών – και θεωρήθηκε ότι βοήθησε τον Ομπάμα να επανεκλεγεί. Σε ποια λοιπόν σεληνιακή φάση βρίσκεται σήμερα ο Μπιλ Κλίντον; αναρωτιέται ο Ράιαν Λίτσα, ανταποκριτής του περιοδικού «New Yorker» στην Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η δημοτικότητά του κινείται τα τελευταία χρόνια σταθερά άνω του 60% – ποσοστό μεγαλύτερο από ό,τι απολαμβάνουν όλοι οι υποψήφιοι για το χρίσμα, συμπεριλαμβανομένης και της συζύγου του. Ετσι ξεκινά με ένα στιβαρό πολιτικό κεφάλαιο και την πλειοψηφία των Αμερικανών να θυμάται την προεδρία του με θετικό πρόσημο.

Αυτό είναι καλό νέο για τη Χίλαρι. Τα δύο μεγάλα πολιτικά εμπόδια για εκείνη είναι το γεγονός ότι πολλοί Αμερικανοί δεν την εμπιστεύονται και ότι αντιπροσωπεύει το παρελθόν περισσότερο απ’ ό,τι το μέλλον. Δεν μπορεί να κάνει πολλά για το θέμα της εμπιστοσύνης, μια και έχει δημιουργηθεί στη διάρκεια πολλών ετών που βρίσκεται στο προσκήνιο. Η στρατηγική της όμως, που φάνηκε στην προεκλογική εκστρατεία του 2000 για τη Γερουσία και στη διεκδίκηση του χρίσματος το 2008, είναι να αφήνει στην άκρη τις συζητήσεις για την προσωπικότητά της και να ρίχνει το βάρος στα πολιτικά ζητήματα.

Ομως μπορεί να κάνει περισσότερα για να αντικρούσει τις κατηγορίες ότι είναι ένα πολιτικό απολίθωμα που δεν έχει να προσφέρει πολλά για το μέλλον. Και ακριβώς αυτή την εικόνα προώθησε ο Μπιλ όταν την περασμένη εβδομάδα την περιέγραψε ως κάποια που μπορεί να προωθήσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Ως κάποια που έχει την εμπειρία να κάνει αλλαγές. (Κάπου εκεί μπορεί να υπήρχε και το υπονοούμενο σε όσους είναι δυσαρεστημένοι με τον Ομπάμα ότι επειδή ο πρώτος μαύρος πρόεδρος των ΗΠΑ δεν είχε πολιτική εμπειρία, δεν κατόρθωσε να υλοποιήσει τα όσα υποσχέθηκε). Οπως έκανε και το 2012 για τον Ομπάμα, η πρόσφατη ομιλία του Μπιλ ήταν καλύτερη για τη Χίλαρι από την δική της παρουσία. Υπό αυτή την έννοια, τώρα που ο Μπιλ επέστρεψε στην προεκλογική εκστρατεία, το μεγαλύτερο μειονέκτημα είναι ότι ο ίδιος λάμπει τόσο πολύ που μπορεί να επισκιάσει τη σύζυγό του – εκτός εάν κυλήσει και πάλι προς τη σκοτεινή του πλευρά. Οπως έχει συμβεί στο παρελθόν.

Το κατεστημένο
«Οπου κι αν πήγε η Χίλαρι», τόνισε ο Μπιλ Κλίντον σε πρόσφατη ομιλία του, «κάτι καλό συνέβη» – ως φοιτήτρια, ως δικηγόρος, ως Πρώτη Κυρία στο Αρκανσο, ως Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, ως γερουσιαστής της Νέας Υόρκης, ως υπουργός Εξωτερικών. Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ θέλει έτσι να αλλάξει την εικόνα που έχουν πολλοί Αμερικανοί ότι η σύζυγός του αποτελεί κομμάτι του παλιού πολιτικού κατεστημένου που δεν πρόκειται να φέρει κάτι καινούργιο στη χώρα.