Ολα του Κυπριακού δύσκολα

Ηταν διαφορετική η προχθεσινή συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά με τον ειδικό σύμβουλο του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό Εσπεν Μπαρθ Αϊντα. Οχι μόνο επειδή κράτησε δύο ώρες, κατά τη διάρκεια των οποίων έγινε αναλυτική ενημέρωση για τις συνομιλίες. Αλλά επειδή κάτι φαίνεται ότι άλλαξε στη συνεννόηση των δύο ανδρών, οι σχέσεις των οποίων δεν ήταν ιδιαίτερα θερμές. Αφορμή η αντίδραση του Αϊντα στα μηνύματα της Αθήνας ότι δεν αποδέχεται ούτε σύστημα εγγυήσεων ούτε παρουσία στρατευμάτων στην Κύπρο, γεγονός που έκανε πολλούς στο ΥΠΕΞ να χαρακτηρίζουν τον Νορβηγό εκπρόσωπο των Τουρκοκυπρίων και όχι του ΟΗΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες, μάλιστα, ο Αϊντα πήρε πίσω την ιδέα του για τη σύγκληση πενταμερούς για το Κυπριακό, την οποία φέρεται να επιδίωκε με αφορμή το Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός στα τέλη Ιανουαρίου.

Η πρόταση έπεσε σαν πιστολιά στον αέρα στα μέσα Δεκεμβρίου, όταν μετά τη συνάντησή του με τον Μουσταφά Ακιντζί ο νορβηγός διπλωμάτης δήλωσε ότι «κάποια στιγμή θα πρέπει οι πέντε να συναντηθούν», προκαλώντας την έντονη αντίδραση της Λευκωσίας. Η σπουδή μάλιστα του Αϊντα να καλέσει στο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός (είναι μέλος του Διοικητικού του Συμβουλίου) τόσο τον Νίκο Αναστασιάδη όσο και τον Μουσταφά Ακιντζί, ενώ παρόντες θα είναι και ο Αχμέτ Νταβούτογλου και ο Αλέξης Τσίπρας, παρέπεμψε σε επιδίωξη σύγκλησης πενταμερούς για το Κυπριακό στο Νταβός.

Ανώτερες διπλωματικές πηγές σημείωναν ότι ο έλληνας υπουργός Εξωτερικών κατέστησε σαφές στον απεσταλμένο του ΟΗΕ τη θέση της Αθήνας ότι πενταμερής διάσκεψη για το Κυπριακό, στην οποία Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι θα μετάσχουν ως ίσοι από κοινού με τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις και μάλιστα υπό την ομπρέλα του ΟΗΕ, όπως τη φαντάζονται οι Τουρκοκύπριοι δεν μπορεί να γίνει, την ώρα μάλιστα που η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μέλος του ΟΗΕ. Τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά αν η ελληνοκυπριακή πλευρά συμμετείχε ως Κυπριακή Δημοκρατία και οι Τουρκοκύπριοι ως κοινότητα. Ο Εσπεν Μπαρθ Αϊντα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, υπαναχώρησε και δήλωσε στον Νίκο Κοτζιά ότι «δεν προτίθεμαι να σχεδιάσω πενταμερή ως εκπρόσωπος του ΟΗΕ». Αφησε μάλιστα να εννοηθεί ότι αν στο περιθώριο του Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός (21-22 Ιανουαρίου) υπάρξουν παράλληλες ή χιαστί συναντήσεις Τσίπρα, Αναστασιάδη, Νταβούτογλου, Ακιντζί, αυτές δεν θα φέρουν τη σφραγίδα των Ηνωμένων Εθνών.

ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΤΕΛΟΣ. Ο Κοτζιάς επέμεινε στη θέση της Αθήνας ότι σε μια επανενωμένη Κύπρο δεν έχει θέση το «αποικιοκρατικό» σύστημα των εγγυήσεων. Ο έλληνας υπουργός Εξωτερικών, σύμφωνα με πληροφορίες, εξήγησε στον Αϊντα ότι είναι άλλο θέμα η κατάσταση ασφαλείας και η προστασία από τρίτους και άλλο οι εγγυήσεις που ουσιαστικά δίνουν δικαίωμα επέμβασης στις εγγυήτριες δυνάμεις.

Ο Νορβηγός φέρεται να έδειξε σχετική κατανόηση επαναλαμβάνοντας ότι η κατάσταση ασφαλείας πρέπει να είναι τέτοια που να ικανοποιεί και τις δύο πλευρές, ενώ μοιράστηκε με τον έλληνα συνομιλητή του τις σκέψεις που έχουν διατυπωθεί στον ΟΗΕ για το ζήτημα των εγγυήσεων και από την τουρκική πλευρά αλλά και από τις Βρυξέλλες.

Ο Αϊντα έκανε ειδική μνεία στην εύφλεκτη κατάσταση στην περιοχή, επισήμανση από την οποία προκύπτει η αγωνία του ΟΗΕ αλλά και Αμερικανών και Ευρωπαίων για επίλυση του Κυπριακού, καθώς χρειάζονται επειγόντως ένα success story στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. Η Αθήνα κρατά ανοιχτούς διαύλους με την Τουρκία, όπως έχει δηλώσει εξαρχής ως επιδίωξή της η κυβέρνηση. Δεν πρέπει να θεωρείται τυχαία η σιωπή της για το όργιο τουρκικών NAFTEX και NOTAM με αμφισβητήσεις στο Αιγαίο που σημειώθηκε από τις 23 Δεκεμβρίου – ημέρα έναρξης του νέου γύρου διερευνητικών επαφών Ελλάδας – Τουρκίας – καθώς όλες οι πλευρές γνωρίζουν ότι και η επίλυση των Eλληνοτουρκικών περνά από το Κυπριακό. Δεν πρέπει να θεωρείται τυχαίο ούτε το γεγονός ότι την 1η Φεβρουαρίου αναμένεται στην Αθήνα ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου για επίσημη συνάντηση με τον Νίκο Κοτζιά. Διπλωματικές πηγές δεν απέκλειαν, πάντως, προηγουμένως να έχει υπάρξει ελληνοτουρκική επαφή σε υψηλό επίπεδο με επίκεντρο το Κυπριακό.