Σύμφωνο συμβίωσης: Οι «ουδέτεροι», οι «προοδευτικοί» και οι συνήθεις ύποπτοι «σκληροί»

Ο μητροπολίτης Καλαβρύτων Αμβρόσιος σε ένα άνευ προηγουμένου σκληρό κείμενό του – με αφορμή το σύμφωνο συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια – έκανε λόγο πως οι ομοφυλόφιλοι είναι οι κολασμένοι της κοινωνίας και προσέθετε: «Οταν και όπου τους συναντάτε φτύστε τους».

Αναφερόμενος στο ίδιο θέμα ο μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος, σε εντελώς διαφορετικό μήκος κύματος, χαρακτήρισε τους ομοφυλόφιλους «δημιουργήματα του Θεού», όπως όλοι οι άνθρωποι. Οσο για την επίσημη θέση της Εκκλησίας, η Ιερά Σύνοδος εδώ και καιρό είχε τονίσει σε ήπιους τόνους – το επανέλαβε και ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος – πως το σύμφωνο αποτελεί φαινόμενο «εκτροπής» και υποβιβασμού του οικογενειακού θεσμού.

Το σύμφωνο συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια ανέδειξε ακόμα μία φορά τα τρία διαφορετικά πρόσωπα με τα οποία εκφράζεται η Εκκλησία όταν καλείται να πάρει θέση για ένα κοινωνικό θέμα. Το ψηφιδωτό των 80 μητροπολιτών της Ιεραρχίας έχει μεγάλη ποικιλία χαρακτήρων και απόψεων.

Πολλοί ιεράρχες μπορεί να συμφωνούν για ένα θέμα, ωστόσο διαφέρει σημαντικά ο τρόπος με τον οποίο εκφράζουν τη γνώμη τους. Αυτό οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες όπως είναι οι διαφορετικές ηλικίες, το διαφορετικό επίπεδο μόρφωσης και οι εμπειρίες των ιεραρχών στην κοινωνία.

Αυτό ακριβώς συνέβη τις προηγούμενες ημέρες και με το θέμα του συμφώνου συμβίωσης.

Η Εκκλησία διατύπωσε την επίσημη θέση της για το σύμφωνο με ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου στις 9 Δεκεμβρίου. Σε αυτήν η Σύνοδος τόνιζε μεταξύ άλλων πως «εμμένει στην απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της συνεδρίας της 17ης Οκτωβρίου 2013».

Την άποψη αυτή ακολούθησε η πλειονότητα των ιεραρχών. Πρόκειται για τους «ουδέτερους» μητροπολίτες οι οποίοι δεν απομακρύνονται από τις συντηρητικές – παραδοσιακές γραμμές της Εκκλησίας. Αποφεύγουν να σχολιάζουν θέματα της επικαιρότητας και ασχολούνται με τα ζητήματα της μητρόπολής τους. Αυτό έκαναν και στην περίπτωση του συμφώνου συμβίωσης. Οι «ουδέτεροι» μάλιστα δεν αποκλείεται να αποτελούν το πολυπληθέστερο μπλοκ της Ιεραρχίας.

Μία άλλη ομάδα που φροντίζει να κάνει αισθητή την παρουσία της είναι οι λεγόμενοι «σκληροί». Συχνά διατυπώνουν δημοσίως ακραίες απόψεις, είτε μέσω ανακοινώσεων είτε μέσω δημοσιεύσεων στα προσωπικά τους ιστολόγια, με εμφανίσεις τους στην τηλεόραση αλλά και από άμβωνος. Οι τρεις συνήθεις ύποπτοι είναι ο 79χρονος μητροπολίτης Καλαβρύτων Αμβρόσιος, ο 81χρονος μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Ανθιμος και ο 59χρονος μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ.

Ξεχωριστή φυλή εντός της Ιεραρχίας αποτελούν οι «προοδευτικοί» μητροπολίτες, οι οποίοι όμως εκτιμάται ότι αποτελούν μειονότητα. Τολμούν να διατυπώνουν απόψεις μερικά κλικ πιο προοδευτικές σε σύγκριση με την παραδοσιακή άποψη της Εκκλησίας. Ακόμη και όταν συμφωνούν με την επίσημη θέση της Ιεραρχίας επιλέγουν να το κάνουν με ψυχραιμία και νηφαλιότητα.

Το παράδειγμα του 54χρονου μητροπολίτη Μεσσηνίας – καθηγητής στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών – Χρυσόστομου είναι ενδεικτικό. Σε πρόσφατη συνέντευξή του αναφερόμενος στο σύμφωνο και ακολουθώντας τη γραμμή της Ιεράς Συνόδου είπε πως αυτό «που δεν μπορεί να αποδεχθεί η Εκκλησία είναι η κάθε μορφή συμφώνου η οποία αμαυρώνει τον μυστηριακό χαρακτήρα του γάμου και αλλοιώνει λειτουργικά τον θεσμό της οικογένειας».

Αλλά δεν έμεινε σε αυτό. Τόνισε, θέλοντας να στηλιτεύσει τις φωνές μισαλλοδοξίας που εκφράστηκαν από άλλους ιεράρχες, πως «δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι ο τρόπος με τον οποίο ο Χριστός αντιμετώπισε την αμαρτωλή γυναίκα της ευαγγελικής περικοπής χαρακτηρίστηκε από τον λόγο Του “ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθο βαλέτω”. Αυτός ο κανόνας αποτελεί τη διοικούσα γραμμή για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να συμπεριφερόμεθα προς κάθε άνθρωπο και συνάνθρωπο, ανεξάρτητα από την ετερότητα ή τη διαφορετικότητά του».

Κατά του συμφώνου συμβίωσης εκφράστηκε μέσω άρθρων σε εκκλησιαστικές ιστοσελίδες και ο 68 χρόνων μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος. Είναι ο ιεράρχης που είχε τολμήσει προ ετών να επικρίνει τις ρατσιστικές απόψεις της Χρυσής Αυγής. Αλλά σε διαφορετικό μήκος κύματος από τον μητροπολίτη Αμβρόσιο σημείωσε: «Η κάθετη άρνηση της Εκκλησίας στην αποδοχή της ομοφυλοφιλίας δεν σημαίνει την απόρριψη, ούτε την περιφρόνηση, ούτε περισσότερο το φτύσιμο κανενός ανθρώπου.

Αυτός ο λόγος που ακούστηκε από ιερωμένο πρόσωπο δεν έχει σχέση με την Εκκλησία γιατί δεν έχει καμία σχέση με τον Χριστό. Ο Χριστός δεν μίλησε ποτέ με τέτοιο τρόπο για τους αποτυχημένους και τους αμαρτωλούς. Μίλησε με αγάπη, τους θεράπευσε από τις ασθένειές τους, τους προειδοποίησε να μην ξαναμαρτήσουν για να μην τους συμβούν χειρότερα».