[Γνώμη] Αδικαίωτα

Κάτι επικίνδυνο συμβαίνει τον τελευταίο καιρό με τα δικαιώματα στη χώρα μας. Ενώ από μια «αριστερή» κυβέρνηση, ιδίως σε εποχή εξωτερικής συμπίεσης λόγω «μειωμένης κυριαρχίας», θα περίμενε κανείς μια ενίσχυση και διαπλάτυνση των ελευθεριών και της ελευθερίας, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Με δύο υπόγεια αλληλοσυμπληρούμενους τρόπους.

Ο πρώτος έχει να κάνει με τη στάση απέναντι σε ορισμένα δικαιώματα μειονοτήτων, που ποτέ δεν καλοπέρναγαν στη χώρα μας, αλλά που τώρα έχουν φτάσει σε ύστατο σημείο. Στον τρόπο αντιμετώπισης των μεταναστών και προσφύγων που φθάνουν, όπως φθάνουν, στην Ελλάδα, η κυβέρνηση εφαρμόζει έναν αντιπαραγωγικό συνδυασμό: υποκριτικής μεγαλοστομίας (αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι ικανότητες υποδοχής της χώρας αλλά και οι διαθέσεις των αναζητούντων τον ήλιο «επισκεπτών» είναι εντελώς διαφορετικές από ό,τι πραγματικά είναι) και μειωτικής ελαφρότητας (λόγια και όχι έργα για τα κέντρα υποδοχής, μεταφορά κακήν κακώς σε εντελώς ακατάλληλα μέρη και υπό εντελώς ακατάλληλες συνθήκες, άρνηση ή αδυναμία αποτροπής του κηρυγμένου πια πολέμου μεταξύ οικονομικών μεταναστών και πολιτικών προσφύγων). Το ίδιο συμβαίνει, σύμφωνα με διεθνείς εκθέσεις, και για άλλες παραδοσιακά «ευπαθείς» ομάδες (Τσιγγάνοι, φυλακισμένοι κ.λπ.). Ευτυχώς, τουλάχιστον, στο – όχι πρώτης γραμμής αλλά κρίσιμα συμβολικό – μέτωπο των δικαιωμάτων που (πρέπει να) απορρέουν από τη σεξουαλική και τη θρησκευτική ελευθερία, τα βήματα, αν και ιδιαίτερα διστακτικά, οδήγησαν σε έναν νόμο, στην επέκταση του συμφώνου συμβίωσης για άτομα του ίδιου φύλου. Ωστόσο, το διάστημα κυοφορίας του νόμου, η σύγχυση ρόλων ήταν εμφανής: δεν έγινε ούτε καν αναφορά στον παραπάνω από ώριμο χωρισμό Κράτους – Εκκλησίας ενώ επιδείχθηκε ανοχή των μισαλλόδοξων δηλώσεων ιεραρχών για κοινωνικά ζητήματα που δεν τους αφορούν.

Παράλληλα, οι θεσμικοί φορείς των δικαιωμάτων δέχονται μεγάλη πίεση από την εκτελεστική εξουσία. Χαρακτηριστικότερο είναι το παράδειγμα των ανεξάρτητων Αρχών, κρίσιμων εργαλείων για την υλοποίηση του κράτους δικαίου, οι οποίες εντελώς ανιστόρητα λοιδορούνται ως «αντιδημοκρατικές» την ίδια στιγμή που η ανεξαρτησία τους περιστέλλεται με εντελώς εξωθεσμικούς τρόπους: είτε με νομοθετικές παρεμβάσεις (όπως με τη διάταξη-σκούπα για τη λήξη της θητείας των οργάνων, παρά την εκφρασμένη νομική αντίρρηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, της Εθνικής Αρχής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) είτε με πρόωρη παύση ή εξαναγκασμό σε παραίτηση των διοικήσεών τους είτε αφήνοντας τις Αρχές να μαραζώσουν (άρνηση επικοινωνίας και συνεννόησης, μη έγκαιρη στελέχωση, μη παροχή των μέσων για την εκτέλεση της αποστολής τους). Μια κυβέρνηση που μοιάζει να αντιμετωπίζει τους θεσμούς του κράτους δικαίου, και την ελεύθερη έκφραση γενικότερα, ως εμπόδιο στα σχέδιά της, πόσο πείθει άραγε όταν αυτοαποκαλείται φιλολαϊκή και προοδευτική;

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος